WASHINGTON, DC (NV) – Cơ quan Đại Diện Thương Mại Mỹ (USTR) hôm 31 Tháng Ba, 2025, đưa ra bản tường trình hàng năm về các rào cản thương mại trên thế giới, gồm cả Việt Nam.
Bản tường trình này được phổ biến hai ngày trước khi Tổng Thống Trump dự trù công bố các biện pháp đánh thuế quan tương ứng (reciprocal tariffs) với các đối tác thương mại trên toàn cầu mà Washington cho rằng không công bằng đối với hàng hóa và dịch vụ của Mỹ xuất cảng.
Bản tường trình dài 397 trang trong đó có bảy trang về các rào cản thương mại của Việt Nam. Các nước có giao thương với Mỹ từ khắp các châu lục đều được xếp theo thứ tự tên nước A, B, C… trình bày tóm tắt các rào cản thương mại mà các nhà xuất cảng hàng hóa và dịch vụ của Mỹ phải đối diện cũng như cơ quan USTR “cố gắng giảm thiểu các rào cản đó.”
Trong đó, USTR liệt kê tất cả các rào cản dưới hình thức thuế quan, thuế nội địa và các quy định hay luật lệ của nước sở tại dẫn đến khó khăn cạnh tranh hay cấm cản hàng hóa và dịch vụ của các công ty Mỹ cơ hội kinh doanh. Đó là lý do được Washington loan báo từ ngày Thứ Tư, 2 Tháng Tư này, thuế tương ứng sẽ dự trù được công bố nhằm tương xứng với thuế quan của nước khác đối với các sản phẩm cùng loại, khiến cho sản phẩm và dịch vụ của Mỹ bị thiệt thòi khi xuất cảng.
Trong phần tường trình về các rào cản của đối tác Việt Nam (từ trang 370 đến trang 377), USTR liệt kê các chính sách nhập cảng của nước này từ thuế quan đến thuế nội địa, chính sách giới hạn lãnh vực nước ngoài được đầu tư, thương mại điện tử, dịch vụ Internet. USTR cũng không quên chú ý đến chính sách bảo vệ tác quyền tri thức lỏng lẻo của Việt Nam.
Tuần trước, Tổng Thống Trump loan báo chính phủ của ông sẽ đánh thuế 25% đối với xe hơi và các loại phụ tùng xe hơi nhập cảng với chủ đích thúc đẩy các công ty ngoại quốc đến Mỹ sản xuất. Nhưng ít nhất trước mặt, giá bán các loại xe rất có thể tăng đáng kể vì các nhà nhập cảng sẽ đẩy phí tổn thêm đó lên đầu giới tiêu thụ.
Hiện người ta chưa biết bản tường trình dài 397 trang của USTR phản ảnh thế nào trong chính sách “thuế quan tương ứng” của chính phủ Trump đối với các đối tác. Với Việt Nam, nhìn thấy cơ nguy, Hà Nội đã vội vàng cử Bộ Trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên cầm đầu một phái đoàn đến Washington ngày 13 Tháng Ba vừa qua. Sau đó, ngày 27 Tháng Ba, Bộ Tài Chính CSVN công bố một loạt các loại hàng hóa của Mỹ xuất cảng sang Việt Nam từ nông sản đến Ethanol (cồn pha vào xăng), khí hóa lỏng (LNG), xe hơi, được giảm thuế quan.
Theo tạp chí Nhịp Sống Thị Trường, “Nếu Việt Nam bị tăng thuế, những ngành công nghiệp chính sẽ bị ảnh hưởng và dễ bị tổn thương nhất là đồ điện tử, thiết bị máy móc, dệt may, giày dép và đồ gỗ.”
Một số người lo rằng nếu hàng xuất cảng của Việt Nam, nhất là những thứ sản phẩm dễ bị tổn thương như kể trên, giới đầu tư ngoại quốc có thể phải giảm thiểu sản xuất tại Việt Nam và tìm nơi nào khác để kinh doanh. Nếu chuyện này xảy đến, ảnh hưởng sẽ vô cùng nghiêm trọng cho nền kinh tế nước này. Gần 3/4 tổng sản lượng quốc gia của Việt Nam (GDP) dựa vào xuất cảng từ các công ty ngoại quốc.
“Giới kinh doanh Mỹ tiếp tục phản ảnh sự quan ngại về tình trạng thiếu minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan chính phủ của Việt Nam trong tiến trình thi hành luật lệ vốn tròng tréo với nhau. Mỹ sẽ tiếp tục thảo luận với phía Việt Nam giúp họ cải cách và cổ võ minh bạch hơn,” USTR viết trong bản tường trình. (NTB) [kn]
