Phil Galewitz và Christine Mai-Duc/KFF Health News (*)
Dự luật ngân sách của Tổng Thống Donald Trump sẽ trừng phạt 14 tiểu bang cung cấp bảo hiểm y tế cho những người có tình trạng di trú bất hợp pháp.
Phần lớn các tiểu bang này do đảng Dân Chủ lãnh đạo, cung cấp bảo hiểm cho người nhập cư có thu nhập thấp, thường là trẻ em, bất kể tình trạng pháp lý của họ. Những người ủng hộ lập luận rằng chính sách này vừa nhân đạo vừa tiết kiệm chi phí.
Nhưng luật liên bang, mà đảng Cộng Hòa gọi là “Một Dự Luật To, Đẹp” (One, Big, Beautiful Bill) sẽ cắt giảm hàng tỷ đô la tiền hoàn trả Medicaid mỗi năm của liên bang cho các tiểu bang kể trên, trừ phi họ cắt giảm các quyền lợi.
Dự luật được Hạ Viện thông qua với kết quả sát sao hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, vừa qua và sẽ chuyển lên Thượng Viện. Dự luật này thực thi các chương trình nghị sự trong nước của Tổng Thống Trump, bao gồm cả việc cắt giảm thuế lớn, có lợi cho giới giàu có, cắt giảm đáng kể chi tiêu cho Medicaid mà những người theo dõi ngân sách Quốc Hội cho rằng, sẽ khiến hàng triệu người thu nhập thấp không có bảo hiểm y tế.
Nếu Thượng Viện thông qua các khoản cắt giảm thì đó sẽ là một rào cản chính trị và kinh tế khó khăn cho các tiểu bang và Washington, DC, những nơi sử dụng quỹ của chính họ để cung cấp bảo hiểm y tế cho một số người ở Mỹ bất hợp pháp.
Khoản hoàn trả liên bang dành những người được bảo hiểm theo chương trình mở rộng Medicaid của Đạo Luật Chăm Sóc Giá Cả Phải Chăng của các tiểu bang đó bị cắt giảm 10% điểm. Theo phân tích của KFF, một tổ chức phi lợi nhuận về thông tin y tế bao gồm KFF Health News, các khoản cắt giảm sẽ khiến California, tiểu bang chịu thiệt hại nhiều nhất, mất tới $3 tỷ/một năm.
Theo KFF, tổng cộng 15 nơi bị ảnh hưởng bởi dự luật này đang hỗ trợ khoảng 1.9 triệu người nhập cư chưa có tình trạng pháp lý hợp lệ. KFF cho biết, hình phạt này cũng có thể áp dụng với các tiểu bang khác đang chi trả cho người nhập cư hợp pháp.
Hai tiểu bang, Utah và Illinois, có các luật kích hoạt (trigger laws) quy định rằng chương trình mở rộng Medicaid của họ sẽ chấm dứt nếu chính phủ liên bang giảm mức tài trợ đối ứng. Điều đó có nghĩa là, trừ phi các tiểu bang này bãi bỏ luật kích hoạt hoặc ngừng hỗ trợ người không có tình trạng nhập cư hợp pháp, thì nhiều người Mỹ có thu nhập thấp khác có thể sẽ không còn bảo hiểm.
Các tiểu bang còn lại và Washington, DC sẽ phải tìm cách bù đắp hàng triệu hoặc hàng tỷ đô la mỗi năm, bắt đầu từ năm tài chính 2027, để bù vào phần tài trợ Medicaid từ liên bang bị cắt giảm, nếu họ vẫn tiếp tục hỗ trợ những người sống tại Mỹ mà chưa có giấy tờ hợp pháp.
Sau California, New York là tiểu bang có nguy cơ mất nhiều tài trợ liên bang nhất, khoảng $1.6 tỷ mỗi năm, theo KFF.
Thượng Nghị Sĩ Scott Wiener (Dân Chủ-San Francisco) của tiểu bang California, người lãnh đạo ngân sách Thượng Viện, cho biết luật hành pháp của Tổng Thống Trump đã gây ra sự hỗn loạn khi những nhà lập pháp tiểu bang đang làm việc để thông qua dự luật ngân sách của họ vào ngày 15 Tháng Sáu.
“Chúng ta cần phải giữ vững lập trường,” Thượng Nghị Sĩ Wiener nói. “California đã quyết định rằng chúng tôi muốn hệ thống chăm sóc sức khỏe đồng bộ và chúng tôi sẽ bảo đảm tất cả mọi người đều được tiếp nhận chăm sóc y tế. Chúng ta sẽ không để cho hàng triệu người nhập cư không giấy tờ phải đến các phòng cấp cứu để có được chăm sóc ban đầu (primary care).”
Ông Gavin Newsom, thống đốc California (Dân Chủ), cho biết trong một tuyên bố rằng dự luật của ông Trump sẽ phá hỏng hệ thống chăm sóc sức khỏe trong tiểu bang này.
“Hàng triệu người sẽ mất bảo hiểm, các bệnh viện sẽ đóng cửa và mạng lưới an toàn có thể sụp đổ bởi áp lực,” Thống Đốc Newsom cho biết.
Trong đề nghị ngân sách ngày 14 Tháng Năm, ông Newsom kêu gọi các nhà lập pháp cắt giảm một số phúc lợi cho những người nhập cư không có tư cách pháp lý, với viện dẫn chi phí tăng vọt trong chương trình Medicaid của tiểu bang. Thống đốc nói nếu Quốc Hội Mỹ cắt giảm nguồn tài trợ mở rộng Medicaid, tiểu bang sẽ không có khả năng bù đắp.
Ông Newsom đặt câu hỏi liệu Quốc Hội có thẩm quyền trừng phạt các tiểu bang về cách họ chi tiêu ngân sách của chính mình hay không và cho biết tiểu bang của ông sẽ xem xét việc khiếu nại hành động này tại tòa án.
Dân Biểu Jim Dunnigan (Cộng Hòa) của tiểu bang Utah đã giúp đưa ra dự luật bảo hiểm cho trẻ em trong tiểu bang bất kể tình trạng nhập cư của họ cho biết, Utah cần duy trì việc mở rộng Medicaid đã bắt đầu vào năm 2020.
“Chúng tôi không đủ khả năng, cả về mặt tiền bạc hoặc chính sách, để thấy rằng nguồn tài trợ mở rộng liên bang của chúng tôi bị cắt giảm,” Dân Biểu Dunnigan nói. Ông Dunnigan không nói liệu ông có nghĩ rằng tiểu bang nên chấm dứt phạm vi chăm sóc bảo hiểm cho người nhập cư hay không nếu điều khoản trừng phạt của đảng Cộng Hòa trở thành luật.
Chương trình của tiểu bang Utah cung cấp cho khoảng 2,000 trẻ em, con số tối đa luật cho phép. Những di dân trưởng thành chưa có tình trạng pháp lý không được hưởng chương trình này. Việc mở rộng Medicaid của tiểu bang Utah cung cấp cho khoảng 75,000 người lớn, là những công dân Mỹ hoặc di dân hợp pháp.
Ông Matt Slonaker, giám đốc điều hành của Dự Án Chính Sách Y tế Utah, một tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cho biết dự luật của Hạ Viện liên bang khiến tiểu bang này rơi vào thế khó.
“Không có giải pháp thay thế tốt đẹp nào về mặt chính trị,” ông Slonaker nói. “Đây là tình thế tiến thoái lưỡng nan của tù nhân – một hành động mà theo hướng nào cũng không ý nghĩa.”
Ông Slonaker cho biết có thể một kịch bản xảy ra là các nhà lập pháp tiểu bang xóa bỏ luật kích hoạt của họ rồi tìm cách bù đắp khoản tiền mất đi từ nguồn tài trợ mở rộng của liên bang.
Utah đã dùng thuế bán hàng và thuế bệnh viện để tài trợ phần chi phí mở rộng Medicaid của tiểu bang.
“Đây là một quyết định chính trị rất khó khăn mà Quốc Hội sẽ đưa ra cho tiểu bang Utah,” ông Slonaker nói.
Tại Illinois, hậu quả từ hình phạt áp đặt của đảng Cộng Hòa sẽ lớn hơn. Đó là vì nó có thể khiến 770,000 người lớn mất quyền được bảo hiểm y tế mà họ đã được hưởng theo chương trình mở rộng Medicaid của tiểu bang.
Bà Stephanie Altman, giám đốc công lý chăm sóc sức khỏe tại Trung Tâm Shriver Dành Cho Người Nghèo, một nhóm vận động có trụ sở tại Chicago, cho biết có khả năng tiểu bang do đảng Dân Chủ lãnh đạo sẽ chấm dứt luật kích hoạt trước khi cho phép chấm dứt chương trình mở rộng Medicaid. Bà cho biết tiểu bang cũng có thể né tránh hình phạt bằng cách yêu cầu các quận hạt tài trợ phạm vi bảo hiểm cho người nhập cư. “Rõ ràng là đây sẽ là một tình huống khó khăn,” bà Altman nói.
Cũng theo bà Altman, dự luật Hạ Viện viết ra dường như để trừng phạt các tiểu bang do đảng Dân Chủ kiểm soát bởi vì các tiểu bang này thường cung cấp bảo hiểm cho di dân, bất kể tình trạng di trú của họ.
Bà cho biết điều khoản trừng phạt cho thấy “thái độ chống đối di dân” của đảng Cộng Hòa và “họ không muốn các di dân đến Mỹ và nhận bảo hiểm miễn phí.”
Theo Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện Mỹ, đã nói vào tháng này, những chương trình cung cấp bảo hiểm sức khỏe bất kể tình trạng di trú của các tiểu bang đóng vai trò như một tấm thảm lót đường, mời gọi nhiều người vượt biên giới vốn không được phép. Ông Johnson cho biết những nỗ lực chấm dứt các chương trình như vậy đã nhận được sự ủng hộ trong các cuộc thăm dò ý kiến công chúng.
Một cuộc thăm dò của Reuters-Ipsos được thực hiện từ ngày 16 đến 18 Tháng Năm cho thấy 47% người Mỹ chấp thuận các chính sách nhập cư của Trump và 45% không chấp thuận. Cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ chấp thuận chung của ông Trump đã giảm 5% điểm kể từ khi ông Trump bước vào nhiệm kỳ hai vào Tháng Giêng, còn 42%. Trong đó 52% người Mỹ không chấp thuận hiệu suất làm việc của tổng thống.
“Đạo Luật Chăm Sóc Giá Cả Phải Chăng,” được biết với tên là Obamacare, cho phép các tiểu bang mở rộng Medicaid cho những người lớn có thu nhập lên tới 138% mức nghèo liên bang, hoặc $21.597 cho một cá nhân trong năm nay. Bốn mươi tiểu bang và Washington, DC đã mở rộng, giúp giảm tỷ lệ người không có bảo hiểm quốc gia xuống mức thấp kỷ lục.
Chính phủ liên bang hiện chi trả 90% chi phí cho những người được thêm vào Medicaid theo chương trình mở rộng Obamacare.
Ở các tiểu bang chi trả cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho những di dân không hợp lệ ở Hoa Kỳ, dự luật của đảng Cộng Hòa sẽ giảm mức đóng góp của chính phủ liên bang từ 90% xuống 80% chi phí bảo hiểm cho bất kỳ ai được thêm vào Medicaid theo chương trình mở rộng ACA.
Theo luật, quỹ Medicaid của liên bang không được sử dụng để chi trả cho những người ở trong nước bất hợp pháp, ngoại trừ các dịch vụ chăm sóc thai sản và cấp cứu.
Các tiểu bang khác sử dụng tiền của chính tiểu bang để chi trả cho tất cả người dân bất kể tình trạng nhập cư là Colorado, Connecticut, Maine, Massachusetts, Minnesota, New Jersey, Oregon, Rhode Island, Vermont và Washington, theo tìm hiểu của KFF.
Ông Ryan Long, giám đốc quốc hội tại Viện Y Tế Paragon, một nhóm chính sách bảo thủ có ảnh hưởng, cho biết ngay cả khi họ sử dụng tiền của tiểu bang cho phạm vi bảo hiểm dành cho người nhập cư, các tiểu bang vẫn phụ thuộc vào quỹ liên bang để “hỗ trợ các hệ thống ghi danh cho người nhập cư bất hợp pháp.”
Ông Long nói thêm về mối lo ngại các tiểu bang có luật kích hoạt có thể thấy việc chấm dứt việc mở rộng Medicaid của họ là “sự lừa đảo” vì các tiểu bang có lựa chọn xóa bỏ các luật kích hoạt của họ, như Michigan đã làm vào năm 2023.
Hình phạt đối với cho các tiểu bang cung cấp chăm sóc sức khỏe cho di dân không hợp pháp là một trong nhiều cách mà dự luật của Hạ Viện cắt giảm chi tiêu Medicaid của liên bang.
Dự luật hành pháp này sẽ chuyển nhiều hơn chi phí Medicaid sang các tiểu bang bằng cách yêu cầu họ xác minh liệu những người trưởng thành được chương trình bảo hiểm có đang làm việc hay không. Các tiểu bang cũng sẽ phải tái chứng nhận những người ghi danh đủ điều kiện tham gia mở rộng Medicaid mỗi sáu tháng một lần, thay vì một lần một năm hoặc ít hơn như hầu hết các tiểu bang hiện đang làm.
Dự luật này cũng sẽ đóng băng việc đánh thuế bệnh viện, viện dưỡng lão, các chương trình chăm sóc được quản lý và các công ty chăm sóc sức khỏe khác của các tiểu bang để tài trợ cho phần chi phí Medicaid của họ.
Trong một ước tính sơ bộ vào ngày 11 Tháng Năm, Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) cho biết rằng theo dự luật do Hạ Viện thông qua, sẽ có thêm khoảng 8.6 triệu người không có bảo hiểm y tế vào năm 2034. CBO ước tính con số đó sẽ tăng lên gần 14 triệu sau khi chính quyền Trump hoàn thành các quy định mới của ACA và nếu Quốc Hội do đảng Cộng Hòa lãnh đạo, như dự kiến, từ chối gia hạn trợ cấp bảo hiểm nâng cao cho các chương trình bảo hiểm thương mại thông qua thị trường bảo hiểm Obamacare.
Các khoản trợ cấp tăng cường, vốn được ưu tiên dưới thời Tổng Thống Joe Biden, đã loại bỏ hoàn toàn phí bảo hiểm hàng tháng cho một số người mua các gói dịch vụ bảo hiểm Obamacare. Khoản trợ cấp này sẽ hết hạn vào cuối năm nay.
(*) Bài phóng sự do KFF Health News thực hiện. KFF Health News là cơ quan truyền thông quốc gia chuyên cung cấp thông tin chuyên sâu về các vấn đề y tế – một trong những chương trình hoạt động chính của KFF – nguồn thông tin độc lập về nghiên cứu chính sách y tế, thăm dò ý kiến, và báo chí. KFF Health News là nhà xuất bản của California Healthline, một dịch vụ độc lập về biên tập thuộc Quỹ Chăm Sóc Sức Khỏe California.
