BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trong sáu tháng qua, Việt Nam đã bồi đắp, cơi nới thêm được một diện tích gần 0.78 km2 tại các thực thể họ trấn giữ tại quần đảo Trường Sa.
Trang mạng của tổ chức Sáng Kiến Thăm Dò Biển Đông (South China Sea Probing Initiative – SCSPI) ngày 6 Tháng Sáu viết như vậy trên X (Twitter trước đây) khi họ nêu chuyện Việt Nam tiếp tục chương trình bồi đắp, cơi nới tại 11 đảo nhỏ và bãi đá ngầm họ trấn giữ tại quần đảo Trường Sa.
Dựa trên không ảnh, trang mạng SCSPI cộng chung các diện tích cơi nới bồi đắp lại rồi hô hoán “Từ Tháng Mười, 2021 đến nay, đã có hơn 8.5 km2 diện tích đã được bồi đắp và cơi nới” tại các thực thể mà Việt Nam đang trấn giữ.
SCSPI liệt kê ra diện tích mới của bốn thực thể sau nhiều ngày tháng được bồi đắp hoặc cơi nới thêm hiện nay là đảo nhân tạo Thuyền Chài (Barque Canada Reef) khoảng 2.80 km2, đảo Phan Vinh (Pearson Reef) khoảng 1.27 km2, đảo Đá Lớn (Discovery Great Reef) khoảng 0.95 km2 và đảo Nam Yết (Namyit Island) khoảng 0.83 km2.
Theo báo South China Morning Post ngày Thứ Bảy, 7 Tháng Sáu, tổ chức SCSPI viết một bài khác trên mạng xã hội ở Trung Quốc, cho hay việc cơi nới, mở rộng diện tích tại các thực thể mà Việt Nam trấn giữ tại quần đảo Trường Sa còn kèm theo cả việc “xây dựng các cơ sở quân sự, như bến cảng, cầu tàu và phi đạo.”
Điều này gián tiếp chứng tỏ phía Việt Nam cũng bắt chước các việc mà Trung Quốc đã tiến hành ở khu vực mấy năm trước đây, nhưng chỉ ở quy mô nhỏ bé hơn và chậm chạp hơn.
SCSPI nêu ra những cái đáng kể nhất gồm phi đạo trên đảo nhân tạo Thuyền Chài khoảng 3,000 mét khi hoàn tất. Các bãi cát đã bồi đắp cũng có thể được xây dựng phi đạo trên đó tại đảo Phan Vinh (Pearson Reef), đá Tiên Nữ (Tennent Reef), Đá Lát (Ladd Reef), và Đá Nam (South Reef). Đảo nhân tạo Đá Nam cách đảo nhân tạo Subi (Subi Reef) mà Trung Quốc bồi đắp, khoảng 50 km về phía Bắc.
Việt Nam đưa nhân sự tới trấn giữ bãi Thuyền Chài từ năm 1988 sau cuộc đụng độ làm chết 64 lính Việt Nam tại đá Gạc Ma. Bốn năm qua, Việt Nam lẳng lặng bồi đắp, cơi nới các đảo và bãi đá ngầm ở Trường Sa, đặc biệt tại 11 thực thể mà SCSPI kể ra và dựa trên dữ kiện không ảnh của tổ chức Sentinel.
Theo nhận định của tổ chức nghiên cứu Biển Đông Centre for Strategic and International Studies (CSIS) ở Washington, DC một phi đạo dài 3,000 mét hoặc dài hơn rất cần thiết để các phi cơ cỡ lớn từ vận tải đến khu trục, trinh sát có thể sử dụng. Trung Quốc đã xây dựng các phi đạo dài như vậy tại các đảo nhân tạo Gạc Ma, Subi, đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef) cùng với đài radar, viễn thông vệ tinh, cơ sở hỏa tiễn phòng không và phòng vệ biển.
Theo SCMP, một số nhà quan sát quân sự ở Trung Quốc khuyến cáo rằng phi đạo như đang xây dựng ở đảo Thuyền Chài có thể tạo áp lực mạnh cho Bắc Kinh vì vị trí chiến lược của nó. Dù vậy, cho tới nay, người ta không thấy Bắc Kinh phản ứng mạnh với Hà Nội dù hằng tháng SCSPI đều liệt kê các hoạt động của Việt Nam tại Biển Đông từ đánh cá đến bồi đắp cơi nới đảo ở Trường Sa.
“Trong khi đảo nhân tạo Thuyền Chài và ba thực thể khác có diện tích được bồi đắp đều nằm ở phía Nam hầu hết các cơ sở quân sự của Trung Quốc ở Trường Sa, Việt Nam còn kiểm soát một số lớn các thực thể khác nằm ở phía Bắc của các đảo nhân tạo đá Chữ Thập và đảo nhân tạo Vành Khăn (Mischief Reef). Điều này có khả năng cho họ bao vây các căn cứ của Trung Quốc nếu xảy ra xung đột,” SCMP cho hay.
“Giới quân sự” Trung Quốc nói vống lên như thế, kiểu nói khích để Bắc Kinh ra đòn với Hà Nội. Nếu Việt Nam xây dựng phòng thủ tại các thực thể của mình ở Trường Sa thì cũng khiêm tốn, cách xa một trời một vực so với Trung Quốc về tầm vóc quy mô và tối tân. Bởi vì, nếu nhìn thấy nguy cơ mất thế thượng phong và ăn trùm khu vực, Bắc Kinh đã có thể đã hành động rồi, không chờ nói khích.
Giữa Tháng Hai vừa qua, Bắc Kinh cho ông Quách Gia Khôn (Guo Jiakun), phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao, lên tiếng chống lại bất cứ hoạt động nào xâm phạm chủ quyền lãnh thổ của họ ở Trường Sa khi có tin Việt Nam đã mở rộng các diện tích ở khu vực này lớn gấp 10 lần trước đó. Tuy nhiên, ngoài lời đe nẹt này, không thấy có gì khác xảy ra.
Sau đó một tháng, phân tích gia Greg Poling của tổ chức Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Á Châu (AMTI) ở Washington điều trần tại một ủy ban của chính phủ và Quốc Hội Mỹ là chỉ trong vòng năm nay thôi, cứ đà này, diện tích Việt Nam bồi đắp, cơi nới ở Trường Sa có thể bằng diện tích mà Trong Quốc đã thực hiện vào các năm 2013-2015. (NTB) [qd]
