Văn Lan/Người Việt
GARDEN GROVE, California (NV) – Đông đảo người thưởng ngoạn trong buổi triển lãm Cây Kiểng Bonsai do Hội Cây Kiểng Việt Nam USA tổ chức trong hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật, 28 và 29 Tháng Sáu, tại chùa Việt Nam, thành phố Garden Grove.
Đây là lần triển lãm năm thứ 26 của hội, với rất nhiều bonsai được yêu thích qua những dáng cây, những cách thế tuyệt vời do những nghệ nhân đã dày công tuyển lựa và chăm sóc trong nhiều năm qua, từ những dáng cổ thụ phong trần theo năm tháng, đến cây nhỏ xíu mỏng manh thanh thoát đẹp đến không ngờ.
Ngay từ lúc bước vào phòng triển lãm, chậu cây California Juniper dáng hùng vĩ phong sương với những tán lá nhỏ gợi nhớ về những tháng ngày hòa cùng nắng gió trong thiên nhiên, như mời gọi người thưởng lãm hãy ghé vào tận bên trong, với những cây bonsai tuyệt đẹp như cây Trúc Mực (Trúc Đen), cây Hắc Lựu đang nở rộ những trái chi chít trên cành, hoặc như những bông hoa cây lựu quý phái khoe màu hồng phấn nhạt, hoặc tiểu cảnh với những núi chập chùng bên khe suối róc ránh từ đầu non, sơn thủy hữu tình.
Ông Thông Phạm và bạn trẻ Nathan Nguyễn, hai nghệ nhân cùng hướng dẫn nghệ thuật cắt tỉa một cây bonsai. Ông Thông cho biết hầu như 90% cây đem từ rừng về đều không sống được.
Bước đầu này chỉ là phần cắt bỏ những nhánh không cần thiết, để tạo ra dáng một cây bonsai, sau thời gian dưỡng sức cho cây mạnh, định hình lại thành cây bonsai thực thụ rồi hãy đem ra chậu mới. Sau ba tháng có thể để cây ngoài trời trong bóng râm mát, vào khoảng Tháng Mười Hai tới Tháng Ba là được.
Ông Đan Nguyễn, hội trưởng Hội Cây Kiểng Việt Nam USA, cũng chia sẻ rằng hãy làm thành một cây bonsai thực thụ chứ không thành một bụi cây bonsai.
Theo tài liệu hướng dẫn của hội, Bonsai là cây sống trong chậu cạn, dù với kích thước nhỏ nhưng phải có được những dáng nét, bố cục đầy đủ những yếu tố: Gốc, Thân, Ngọn, Nhánh, Tàn cây… giống như cây cổ thụ đẹp sống ngoài thiên nhiên.
Để ngoài trời, đủ nắng gió sương, cẩn thận khi có gió Santa Ana hoặc nóng. Cuối tuần đem vô nhà một hai ngày không sao. Mỗi ngày tưới nước vào mùa nóng, giảm bớt vào mùa lạnh ẩm uớt.
Phân Bón: 14-14-14, dạng hạt vào đầu mùa Xuân và ngưng vào mùa Thu. (đọc kỹ bảng chỉ dẫn, khoảng chừng 1 muỗng café cho chậu 1 gallon) (đừng bón phân khi cây mới thay đất trong vòng ba tháng)
Thuốc trừ sâu: Mua ở Home Depot hoặc Lowe’s, đọc kỹ bảng chỉ dẫn, xịt vào buổi chiều, để an toàn dùng ½ phân lượng. (Malathion Plus hoặc Ortho Volck Oil Spray)
Thời điểm sang chậu và thay đất: Đầu mùa Xuân là tốt nhất cho tất cả các loại. Gia đình họ Tùng, Bách, gồm Black Pine, California Juniper, Prostrate, Shimpaku, San Jose, Holywood, Foemina Juniper, Nana Juniper, có thể bắt đầu từ Tháng Giêng đến Tháng Năm.
Cách trộn đất:
1-Sỏi 50% Đất Acadama 50%, cho cây Black Pine và cây California Juniper
2-Sỏi 30 % Cát 30 % Potting soil 20% Đất Acadama 20%, cho những cây còn lại.
3-Sỏi 50 % Cát 30 % Potting soil 20%. Apple, Azalea, Bald cypress, Bamboo, Bông Giấy, Bạch Lê, Đào, Boxwooa, Camelia, Cotoniaster, Crepe myrtle (bằng lăng), Elm, Fig, Ginkgo, Holly, Hornbeam, Maple, Oak, Olive, Sago palm, Plum, Lựu, Pyracantha, Quince, Silverberry, Tamarix, Wisteria, Chanh, Ổi, Si, Sanh, Đề…
Chú thích:
-Sỏi (Lava Rock hoặc Pumice, cỡ nhỏ). Cát nước ngọt, All Purpose Sand – Home Depot.
-Acadama (Đất sét nung, dạng viên, make in Japan or Korea)
-Tránh sang chậu hoặc thay đất khi cây đang có hoa. Phân bón: số đầu cho lá, số giữa cho hoa trái, và số cuối cho rễ. Mùa Xuân bắt đầu vào Tháng Ba ngày 20.
Bonsai là loại hình nghệ thuật của nội tâm, khi thu nhỏ lại một cảnh quan thiên nhiên trong cái nhìn hòa hợp với vũ trụ. Đó là cả một triết lý, một tâm hồn hòa điệu trong cuộc sống, cũng có nghĩa là đem thiên nhiên về gần với con người, trong thời đại ngày nay.
Ông Sam Từ, một nghệ nhân bonsai, với ba loại bonsai triển lãm, chia sẻ cây Trúc Mực, gốc gác từ Nhật Bản, khoảng 19 năm rồi mới cao được 40 cm, chăm sóc hơi khó vì khác khí hậu, chăm sóc không đúng cách sẽ không đâm chồi mới. Còn cây Olive với gốc thân lớn, khi được chia ra ba khúc, khoảng 16 năm trước đến nay mới đẹp. Và cây Ficus (cây Si) 40 năm tuổi, xuất xứ từ Trung Quốc, nếu để ra rễ cũng rất lạ, với từng chùm dây mảnh mai tha thướt.
Bên cây Hắc Lựu đã 32 năm tuổi với chi chít trái, nghệ nhân Võ Nam chia sẻ: “Bonsai luôn là người bạn đồng hành với niềm vui mà không cầu tìm bên ngoài, vì cây cảnh tạo ra sự an lạc nội tại, mang đến tâm an lạc thanh tịnh trong lòng. Con người và thiên nhiên luôn hòa hợp.”
Trong khi đó, ông Nguyễn Chánh Sử, người đến xem triển lãm, cho biết một tác phẩm bonsai khác hẳn với một cây bình thường. Bonsai ngoài sự khéo léo còn là sự sáng tạo và tâm hồn của nghệ nhân. “Bonsai là người bạn tốt nhất đồng hành trong cuộc đời từ trẻ đến già, nếu biết đồng thuận với nó.”
Trong hai ngày triển lãm đều có buổi hướng dẫn kiến thức căn bản phổ thông nuôi dưỡng cây kiểng Bonsai ở Orange County và các thành phố lân cận. Cuối buổi thực tập, cây mẫu California Juniper bán đấu giá được $700, và trích lại 50% để vào quỹ của hội.
Xin vào trang www.hoicaykiengvietnamuas.com để biết thêm chi tiết. [kn]
