WASHINGTON, DC (NV) – Khi một sự việc nào đó xảy ra và được lưu lại trong sử sách hoặc trưng bày chứng tích trong các viện bảo tàng thì đây dường như là chuyện hiển nhiên. Nhưng câu chuyện lại không hề đơn giản khi một sự việc có được ghi chép hay không và ghi chép ra sao, đặc biệt là khi liên quan tới lịch sử và nhà lãnh đạo một quốc gia.
Thí dụ mới nhất về trường hợp này là vào Thứ Sáu, 1 Tháng Tám, khi Viện Smithsonian cho biết họ đã xóa một phần tài liệu chỉ ra đợt luận tội Tổng Thống Donald Trump năm 2019 và 2021 khỏi một tấm bảng trong một triển lãm liên quan tới nhiệm kỳ tổng thống Hoa Kỳ.
Thông thường, bằng áp lực tài chánh, Trump thúc ép các tổ chức và cơ quan được liên bang giám sát tập trung vào những thành tựu và tiến bộ tại Hoa Kỳ và tránh xa những thứ mà ông coi là “gây chia rẽ,” theo hãng tin AP.
Hôm Thứ Bảy, Viện Smithsonian chối bỏ áp lực từ chính quyền Trump nhằm xóa phần tài liệu, vốn dĩ được thêm vào như một phần bổ khuyết tạm thời năm 2021. Buổi triển lãm “sẽ được cập nhật trong những tuần tới nhằm phản ảnh tất cả các thủ tục luận tội trong lịch sử Hoa Kỳ,” viện bảo tàng cho biết trong một tuyên bố.
Trong một tuyên bố không trực tiếp nhắc tới các tài liệu tham khảo cách thức luận tội, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Davis Ingle cho biết: “Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ việc cập nhật chi tiết nhằm xiển dương thành tựu vĩ đại của nước Mỹ.”
Viện Smithsonian xóa chi tiết luận tội sau khi chính quyền Trump thực hiện hàng loạt hành động như xóa tên một nhà hoạt động vì quyền của người đồng tính khỏi một chiến hạm Hải Quân, đôn đốc những người ủng hộ Đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội cắt ngân sách tại tổ chức truyền thông công cộng Corporation for Public Broadcasting CPB và bãi nhiệm ban lãnh đạo tại Trung Tâm Kennedy.
Đây không phải là một màn đấu tranh mới trên thế giới nói chung và vũ đài chính trị nói riêng. Việc định hình các tình tiết lịch sử là cách tạo ra một sức mạnh tiềm tàng nếu tất cả được ghi chép, chẳng hạn như tên tuổi các nhân vật, những người chịu trách nhiệm, nguyên nhân dẫn tới thời điểm đó trong lịch sử. Và những người nắm thiên hạ trong tay thường dùng quyền lực để gây ảnh hưởng lên những câu chuyện lịch sử.
Tỷ như ở Trung Quốc, Đảng Cộng Sản cầm quyền cấm đoán và quản lý hà khắc khi có ai đó nhắc tới cuộc đàn áp những người biểu tình ủng hộ dân chủ tại Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào Tháng Sáu 1989. Ở nước Nga thời Liên Xô, các viên chức bất đồng chính kiến với các nhà lãnh đạo như Josef Stalin không chỉ biến mất khỏi chính phủ mà còn bị xóa sổ khỏi những tấm hình và sử sách.
Tại Hoa Kỳ, các tổng thống và gia đình luôn luôn tận dụng quyền lực để định hình lịch sử và sửa đổi hình ảnh của chính họ. Jackie Kennedy từng khăng khăng lược bỏ một số chi tiết trong cuốn sách của William Manchester liên quan tới vụ ám sát chồng bà năm 1963, “The Death of a President,” (Cái Chết của một Tổng Thống).
Ronald Reagan và vợ từng thuyết phục một kênh truyền hình phát hành một tựa phim tài liệu về cuộc đời ông nhưng đã được biên tập cẩn thận. Những người xung quanh Franklin D. Roosevelt, trong đó có cả các ký giả thời đó, cũng rắp tâm che đậy tác động của chứng liệt cơ thể và khả năng vận động của ông.
Tuy nhiên, Trump lại làm vấn đề này trở nên nghiêm trọng hơn, một tổng thống đương nhiệm hun đúc một bầu không khí làm người ta cảm thấy rằng họ buộc phải chọn, một là tổng thống, hai là sự thật, cho dù ông có trực tiếp yêu cầu hay không. (TTHN) [kn]
