OLD ORCHARD BEACH, Maine (NV) – Việc một cảnh sát Maine bị Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt giữ kể cả khi ông đã được nhận diện trong hệ thống chính phủ “E-Verify.” Trường hợp này đặt ra câu hỏi rằng liệu công ty có thể làm gì để biết chắc rằng họ đang tuyển mộ những người có đủ điều kiện làm việc hợp pháp, theo hãng tin AP hôm 29 Tháng Tám.
Trước đó, cũng theo AP, ông Jon Luke Evans, công dân Jamaica, cảnh sát viên dự bị Sở Cảnh Sát Old Orchard Beach (OOBPD), bị ICE bắt hôm 25 Tháng Bảy trong chiến dịch bố ráp người nhập cư không giấy tờ. Giới chức thành phố này cũng như OOBPD cho hay chính quyền liên bang từng xác nhận với họ rằng ông Evans được phép làm việc ở Mỹ.
Hồi Tháng Bảy, giới chức ICE loan báo ông Evans ở quá hạn visa và đang cố mua súng bất hợp pháp. Hôm Thứ Hai, 18 Tháng Tám, đài truyền hình địa phương WMTW đưa tin ông chấp nhận tự nguyện rời khỏi Mỹ nghĩa là ông tự bỏ tiền rời khỏi Mỹ để tránh bị trục xuất.
Vụ ông Evans bị bắt gây tranh cãi giữa giới chức Old Orchard Beach với ICE. Bà Elise Chard, cảnh sát trưởng thành phố này, cho hay chính quyền liên bang từng thông báo với OOBPD ông Evans được phép làm việc ở Mỹ và thành phố này đã nộp thông tin thông qua chương trình E-Verify của Bộ Nội An (DHS) trước khi tuyển ông.
Nhưng sau đó, bà Tricia McLaughlin, phụ tá bộ trưởng Nội An, cáo buộc Old Orchard Beach “dựa vào” E-Verify “một cách thiếu thận trọng.”
E-Verify là hệ thống trực tuyến giúp hãng xưởng hoặc cơ quan kiểm tra người họ muốn tuyển có được phép làm việc ở Mỹ không.
Hệ thống điện toán so sánh dữ liệu E-Verify do công ty thu thập từ hồ sơ của nhân viên với hồ sơ do Bộ Nội An và Cơ Quan An Sinh Xã Hội (SSA) cung cấp và được dùng để xác định tư cách làm việc của công dân cũng như của những người không phải công dân.
Nhưng E-Verify lại là chương trình của chính phủ. Và các chuyên gia cho rằng công ty không thể tác động quá nhiều để đánh giá ứng cử viên.
Trước năm 1986, các công ty được phép tuyển mộ nhân viên bất kể tình trạng nhập cư. Sau đó, Đạo Luật Cải Cách và Kiểm Soát Nhập Cư năm 1986 ra đời, gồm có một chương trình giúp di dân có thể làm việc hợp pháp trên phạm vi rộng, với một yêu cầu, đó là công ty không được tuyển mộ những người không được phép làm việc hợp pháp tại Hoa Kỳ.
Sau đó, công ty phải điền vào một mẫu đơn gọi là I-9, yêu cầu người lao động trình ra các tài liệu chứng minh họ được phép làm việc. Tuy nhiên, rất khó để xác minh xem các tài liệu này có hợp lệ hay không. Kể từ đó, E-Verify được lập ra để giúp xác minh xem các hồ sơ đó có hợp pháp hay không, như một phần của Đạo Luật Cải Cách Nhập Cư Bất Hợp Pháp và Trách Nhiệm dành cho Di Dân năm 1996.
Không như mẫu đơn I-9, vốn là loại giấy tờ mà chính quyền liên bang bắt buộc tất cả công ty phải điền vào, mỗi tiểu bang có quy định riêng dành cho E-Verify, nếu không thì là tự nguyện. Theo thống kê của Equifax, có khoảng 23 tiểu bang yêu cầu ít nhất một vài nhà tuyển mộ công và/hoặc tư nhân áp dụng E-Verify.
Việc thiếu dữ liệu sinh trắc học cũng gây trở ngại cho quy trình xác minh. Nếu có hình ảnh trong hệ thống E-Verify, công ty sẽ thấy có ích trong việc đối chiếu thủ công. Nhưng nhiều lúc E-Verify lại không có hình ảnh.
Và hệ thống này cũng gặp phải những chỉ trích. Một kết quả đánh giá E-Verify năm 2021 do Văn Phòng Tổng Thanh Tra (OIG) thực hiện, kết luận rằng sau khi Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS) giải quyết những thiếu sót, “E-Verify mới có thể cung cấp kết quả chính xác về điều kiện tuyển mộ.”
Việc chính quyền liên bang bất đồng với Old Orchard Beach về mức độ xác tín của E-Verify diễn ra trong lúc Tổng Thống Donald Trump và các đồng minh nỗ lực áp dụng hệ thống này trên bình diện rộng hơn. “Đề Án 2025,” nghị trình chi tiết cho nhiệm kỳ thứ nhì của ông Trump, kêu gọi việc bắt buộc áp dụng E-Verify.
Việc áp dụng E-Verify không phổ biến. Cứ năm công ty tại Hoa Kỳ thì chỉ có khoảng một công ty áp dụng E-Verify, mặc dù một số công ty lớn vẫn sử dụng, gồm có Walmart, Starbucks và Home Depot.
Một chủ sở hữu công ty đóng gói thực phẩm ở Omaha, Nebraska, cho biết cơ sở làm ăn của ông bị các viên chức nhập cư đột kích trong năm nay kể cả khi ông đã áp dụng E-Verify cho nhân viên. Ông Gary Rohwer, chủ sở hữu Glenn Valley Foods, cho biết vào Tháng Sáu rằng công ty “đã làm mọi cách” để tuyển mộ những người lao động đủ điều kiện.
Ông Rohwer chưa trả lời yêu cầu bình luận trong tháng này. Các viên chức Old Orchard Beach từ chối bình luận về những rắc rối gần đây tại thành phố. Các viên chức Bộ Nội An cũng chưa trả lời. (TTHN) [qd]
