SOFIA, Bulgaria (NV) – Một phi cơ chở bà Ursula von der Leyen, chủ tịch Ủy Ban Âu Châu, bị nhiễu sóng GPS trên bầu trời Bulgaria, và Nga bị tình nghi là kẻ chủ mưu, một phát ngôn viên cho biết hôm Thứ Hai, 1 Tháng Chín, theo AP.
Phi cơ hạ cánh an toàn tại phi trường Plovdiv ở miền Trung Bulgaria và von der Leyen sẽ tiếp tục chuyến công du theo lịch trình, viếng thăm các quốc gia tiền tuyến phía Đông thuộc khối Liên Hiệp Âu Châu, bà Arianna Podestà, phát ngôn viên ủy ban, cho biết.
“Chúng tôi xác nhận rằng phi cơ đã gặp phải tình trạng nhiễu sóng GPS,” bà Podestà nói. “Chúng tôi nhận được tin tức từ nhà chức trách Bulgaria rằng họ tình nghi đây là một hành động can thiệp trắng trợn của Nga.”
Nga từng dính líu tới hàng loạt hoạt động tình nghi can thiệp vào hệ thống vệ tinh GPS và vụ nhiễu sóng ảnh hưởng tới phi cơ chở bà von der Leyen là trường hợp mới nhất. Suốt nhiều tháng qua, các quốc gia giáp ranh Nga, gồm có Phần Lan, Latvia, Lithuania và Estonia, cũng từng cảnh cáo rằng hoạt động gây nhiễu sóng trong các chuyến bay, tàu thuyền và máy bay không người lái ngày càng gia tăng. Chính quyền Nga vẫn chưa trả lời yêu cầu bình luận.
Bà Von der Leyen, nhà lãnh đạo chỉ trích ông Vladimir Putin – tổng thống Nga – gay gắt cũng như cuộc xâm lược toàn diện nhắm vào Ukraine, đang thực hiện chuyến công du bốn ngày tới phần lớn sườn phía Đông Liên Hiệp Âu Châu, trong đó bà sẽ có mặt tại Lithuania, Phần Lan, Estonia, Latvia, Ba Lan, Romania và Bulgaria.
Giới chức Tây phương tố cáo Nga và các lực lượng ủy nhiệm dàn dựng hàng chục vụ tấn công và các vụ rắc rối khác trên khắp Âu Châu từ lúc xua quân xâm lược Ukraine. Hãng thông tấn AP đã kiểm tra hàng trăm trường hợp và đánh dấu trên bản đồ khi các viên chức Tây phương chỉ ra mối can dự rõ ràng giữa Nga, các tổ chức thân Nga hoặc đồng minh Belarus và các vụ rắc rối. Điện Kremlin chối bỏ những lời tố cáo.
“Tín hiệu vệ tinh dùng cho hệ thống GPS trong phi cơ chở bà von der Leyen bị nhiễu sóng,” Bulgaria cho biết trong một tuyên bố. Bà von der Leyen khởi hành từ Warsaw, Ba Lan, tới Plovdiv, thành phố lớn thứ nhì Bulgaria trên một phi cơ tư nhân được Ủy Ban Âu Châu mướn. “Khi gần tới Phi Trường Plovdiv, phi cơ bỗng mất tín hiệu GPS,” tuyên bố cho biết. Cơ Quan Hàng Không Dân Dụng Bulgaria (DGCAA) chỉ dẫn phi công dùng các phương pháp xác định vị trí phòng hờ để hạ cánh.
Hãng thông tấn AP chỉ ra gần 80 trường hợp rắc rối trên một bản đồ theo dõi chiến dịch gây rối trên khắp Âu Châu được mô tả là “táo tợn” đến sững sờ, người đứng đầu cơ quan tình báo đối ngoại Anh cho biết. Từ lúc Moscow xâm lược Ukraine toàn diện năm 2022, các viên chức Tây phương tố cáo Nga và các lực lượng ủy nhiệm dàn dựng hàng chục vụ tấn công và các vụ rắc rối khác, từ phá hoại cho tới đốt phá và ám sát.
Các thủ đoạn của Nga gồm có nhiễu sóng và giả mạo. Nhiễu sóng tức là tạo ra tín hiệu vô tuyến mạnh để lấn át đường dây liên lạc, còn giả mạo là một hoạt động tráo tín hiệu, khiến máy thu tưởng rằng đang ở một vị trí khác hoặc trong một khoảng thời gian nào đó trong quá khứ hoặc tương lai.
Tháng Tám vừa qua, Văn Phòng Truyền Thông Điện Toán Latvia (ESD) tuyên bố xác định được ít nhất ba địa điểm thường xuyên xảy ra tình trạng nhiễu sóng dọc khu vực biên giới Nga. Tháng Tư, 2024, một hãng hàng không Phần Lan cũng tạm thời đình chỉ các chuyến bay đến thành phố Tartu thuộc Estonia sau khi bị nhiễu sóng, cũng trong Tháng Ba năm đó, một phi cơ chở bộ trưởng Quốc Phòng Anh cũng bị nhiễu tín hiệu vệ tinh khi bay gần lãnh thổ Nga.
Dẫu Nga quả quyết rằng nhiễu sóng chỉ là hoạt động phòng vệ, nhưng tần suất ngày càng tăng lên khi tình trạng nhiễu sóng mở rộng ra bên ngoài khu vực biên giới, ESD cho biết.
Các phi công và kiểm soát viên không lưu trong các chuyến bay từ Thụy Điển tới Bulgaria đang “áp dụng lại các phương pháp xác định vị trí cũ vì không thể tiếp tục dựa vào GPS,” ông Eric Schouten, phân tích gia tình báo kiêm tổng giám đốc Dyami Security Intelligence đặt trụ sở tại Utrecht, Hòa Lan, cho biết. (TTHN) [qd]
