Văn Lan/Người Việt
SANTA ANA, California (NV) – Lễ Giỗ Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực trang trọng diễn ra tại Ban Trị Sự Phật Giáo Hòa Hảo (PGHH) Miền Nam California, Santa Ana, hôm Chủ Nhật, 19 Tháng Mười.
Đây là kỳ giỗ lần thứ 157 Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực để vinh danh một vị anh hùng dân tộc kháng Pháp, từng làm khiếp đảm thực dân cướp nước trong buổi giao thời.
Ông Nguyễn Đắc Thành, phó hội trưởng nội vụ, trưởng ban tổ chức, tuyên bố khai mạc buổi lễ. Đồng đạo Lê Hữu Ky hướng dẫn phần nghi thức tôn giáo.
Đồng đạo Từ Duy Khoa tuyên đọc “Lời Khuyên Bổn Đạo,” hay Tám Điều Răn Cấm do Đức Thầy viết trong Sấm Giảng Quyển 6 năm 1945 tại Sài Gòn.
Tiếp theo là bài “Tế Chiến Sĩ Trận Vong ở Vườn Thơm” Đức Thầy viết năm 1946, do đồng đạo Nguyễn Sum diễn ngâm.
Bài “Gọi Đoàn Thanh Niên” và bài ‘Tặng Đoàn Thanh Niên Ái Quốc,” do Đức Thầy viết tại Sài Gòn năm 1943, do hai đồng đạo Nguyễn Kim và Mai Thị Huyền diễn ngâm.
Luật Sư Nguyễn Xuân Nghĩa có bài phát biểu cảm tưởng rất cảm động về Ngài Nguyễn Trung Trực. Tiếp theo là bài “Tiếng Súng Bên Lầu,” do đồng đạo Phan Thanh Lâm diễn ngâm.
Ông Trần Văn Tài, hội trưởng Ban Trị Sự PGHH Miền Nam California, trình bày Ý Nghĩa Ngày Giỗ Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực, nêu cao gương anh dũng chiến đấu chống quân Pháp.
Khi Pháp chiếm ba tỉnh miền Đông, ông Nguyễn Trung Trực quy tụ nghĩa binh đánh giặc bằng chiến thuật du kích, can đảm, đạt nhiều chiến thắng vẻ vang. Ngày 10 Tháng Tư, 1861, tấn công tàu Pháp, giết thuyền trưởng Bourdais và 30 bộ hạ. Ngày 11 Tháng Mười Hai, 1864, dùng hỏa công đốt chiến thuyền Espérance tại vàm Nhựt Tảo (Tân An) tiêu diệt toàn bộ địch quân, có Trung Tá Parfait. Trận đánh vang danh lịch sử gây chấn động, Vua Tự Đức xuống chiếu mật phong ngài chức Lãnh Binh.
Đêm 15 Tháng Sáu, 1866, ông chỉ huy nghĩa quân đánh úp thành Kiên Giang, tiêu diệt năm sĩ quan Pháp, tịch thâu trên 100 khẩu súng, cùng một số đạn dược. Nhà thơ Huỳnh Mẫn Đạt ca tụng chiến công hiển hách của ông Nguyễn Trung Trực bằng hai câu thơ:“Hỏa hồng Nhựt Tảo oanh thiên địa/Kiếm bạch Kiên Giang khấp quỷ thần.”
Thực dân Pháp sau đó bắt mẹ của ông cùng gia đình binh sĩ và dân chúng trong vùng để tra khảo, ông đành chấp nhận điều kiện của Pháp là nạp mình để cứu mẹ và đồng đội. Pháp hành quyết ông tại Kiên Giang ngày 27 Tháng Mười, 1868. Vua Tự Đức ra lệnh làm lễ truy điệu và sắc phong ông là Quan Thượng Đẳng Đại Thần, là một tấm gương sáng vì đã thực hiện đạo Tứ Ân đối với mẹ, và hy sinh mạng sống của mình đối với đất nước và tha nhân.
Ông hội trưởng kết luận: “Chúng ta hãy luôn nhắc nhở cuộc đời và sự nghiệp đấu tranh, sự hiếu thảo đối với thân mẫu và sự liên hệ của ngài đối với Bửu Sơn Kỳ Hương và Phật Giáo Hòa Hảo, nên được tín đồ tôn vinh là Thượng Đẳng Đại Thần. Trước Ngôi Tam Bảo, các tín đồ PGHH khi cúng lạy đều nguyện ‘Nam Mô Phật Tổ Phật Thầy, Quan Thượng Đẳng Đại Thần…’ chính là thần hiệu của Ngài Nguyễn Trung Trực.”
Dân Biểu Trí Tạ chia sẻ cảm nghĩ rằng càng đi sâu vào PGHH ông càng kính phục vì có nhiều điều răn rất thực tế trong đó có Tứ Ân, quan trọng nhất là Ân Tổ Quốc và Ân Cha Mẹ.
Ông tiếp: “Sự hy sinh của anh hùng Nguyễn Trung Trực thể hiện tinh thần dân tộc và dòng lịch sử của dân tộc Việt bất cứ thời kỳ nào bị đàn áp, xâm lấn cai trị thì đều đứng lên chống lại. Anh hùng Nguyễn Trung Trực với câu nói nổi tiếng của ông ‘Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây.’”
Trong những buổi lễ Giỗ Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực, thường có nhiều giới trẻ PGHH tham dự, trong đó có đồng đạo Lưu Anh Nhân, một họa sĩ giúp vẽ những tranh ảnh, chữ trang trí trong những lễ đạo. Anh đem đến một bức tranh chân dung khổ lớn ông Nguyễn Trung Trực được vẽ với lòng thành kính dâng lên.
Anh kể: “Những bức ảnh thờ Ngài Nguyễn Trung Trực thấy già quá so với tuổi 30 lúc ngài bị xử tử. Tôi vẽ hình thờ ngài đúng với hình ảnh lịch sử, nhưng với kỹ thuật hiện nay. Có nhiều hình ngài lại quá trẻ với phong cách nho nhã, lại không đúng với tính cách của một võ tướng.”
Anh tiếp: “Tôi vẽ bức chân dung của ngài lần này khi kết hợp giữa phong thái của một võ tướng trong lịch sử với dung mạo uy nghiêm của người chỉ huy, vẽ bằng loại sơn đặc biệt, ban đêm dưới ánh sáng yếu nhưng vẫn thấy ửng sáng thần thái uy dũng.”
Lễ Giỗ anh hùng Nguyễn Trung Trực được cử hành rất trang nghiêm và ấm cúng.
Kết thúc buổi lễ, đồng đạo Ngô Văn Ẩn, trưởng Ban Phổ Thông Giáo Lý Ban Trị Sự, thay mặt ban tổ chức cảm tạ quan khách và đồng đạo. Sau cùng là buổi tiệc chay thân mật do đoàn phụ nữ PGHH khoản đãi. [đ.d.]
