ĐÀI BẮC, Đài Loan (NV) – Ông Lại Thanh Đức, tổng thống Đài Loan, đăng tải hình ảnh đang thưởng thức sushi trên mạng xã hội, nhằm thể hiện sự ủng hộ dành cho Nhật trong cuộc tranh chấp ngoại giao ngày càng căng thẳng với Trung Quốc, theo Reuters ngày Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một.
Vấn đề bắt đầu khi Nhật cảnh báo rằng nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan, xứ Mặt Trời Mọc có thể can thiệp quân sự. Sau tuyên bố này, Bắc Kinh ra lệnh cấm nhập cảng hải sản của Nhật như một biện pháp đáp trả.
Phát biểu trước Quốc Hội Đài Loan, Ngoại Trưởng Lâm Gia Long cáo buộc Trung Quốc sử dụng “hành vi bắt nạt” bằng sức mạnh kinh tế và quân sự để gây sức ép lên các quốc gia khác. Ông kêu gọi ủng hộ Nhật để ổn định tình hình và ngăn chặn hành vi đó.
Phía Bắc Kinh, qua người phát ngôn Mao Ning của Bộ Ngoại Giao Trung Quốc, khẳng định: “Đài Loan là một bộ phận không thể tách rời của đất nước Trung Quốc – và bất kỳ biểu hiện nào từ giới lãnh đạo Đài Loan đều không thể thay đổi ‘sự thật sắt đá’ này.”
Hành động “ăn sushi ủng hộ Nhật” của Tổng Thống Lại Thanh Đức không chỉ là một trò chơi hình ảnh trên mạng xã hội mà là một tín hiệu có chủ ý về chiến lược ngoại giao.
Trong khi Đài Loan luôn ở thế bị cô lập ngoại giao với Bắc Kinh, việc công khai ủng hộ Nhật đồng thời gửi đi thông điệp tới cả Bắc Kinh và Washington rằng Đài Loan sẵn sàng thiết lập và công khai các mối quan hệ chiến lược với đối tác khu vực.
Về phía Bắc Kinh, việc sử dụng các biện pháp kinh tế như ngừng nhập cảng hải sản để cảnh báo Nhật và gửi tín hiệu tới Đài Loan cho thấy một chiến lược “áp lực kép” sử dụng kinh tế lẫn ngoại giao để nhấn mạnh quan điểm “một Trung Quốc.”
Đài Loan, trong khi đó, dùng mối quan hệ văn hóa-hải sản với Nhật như một công cụ chiến thuật mềm để củng cố vị thế và tìm đồng minh.
Điều đáng lưu ý là khi một lãnh đạo sử dụng hình ảnh giản dị như bữa an trưa sushi để truyền tải thông điệp quốc tế, thì có lẽ nó còn mạnh hơn cả lời nói chính thức. Sự kiện này có thể khiến Bắc Kinh phản ứng mạnh hơn và khi đó, khu vực Đông Bắc Á có thể bước vào một giai đoạn căng thẳng mới.
Trong bối cảnh mọi ánh mắt đổ dồn vào vấn đề căng thẳng hiện nay quanh trục Đài Loan – Nhật – Trung Quốc, câu hỏi mấu chốt đặt ra là nếu Nhật bị Trung Quốc trừng phạt mạnh hơn, Đài Loan sẽ chịu những rủi ro nào? Và Washington sẽ phản ứng như thế nào nếu tình hình leo thang? Với một bữa ăn sushi, toàn bộ bàn cờ chiến lược thế giới sẽ được “xào nấu” ra sao? (MPL) [đ.d.]
