WASHINGTON, DC (NV) – Ba phúc trình quan trọng được công bố trong tháng này nhận định rằng Tổng Thống Donald Trump gây hại nghiêm trọng cho nền dân chủ Mỹ với tốc độ đáng kể kể từ khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc, NPR đưa tin hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Ba.
Phúc trình hàng năm của V-Dem, một viện nghiên cứu tại đại học University of Gothenburg của Thụy Điển kết luận rằng nền dân chủ ở Mỹ đã xấu đi đến mức họ hạ bậc nền dân chủ Hoa Kỳ từ hạng 20 xuống hạng 51 trong số 179 quốc gia.
Trong khi đó, Bright Line Watch, một tổ chức phi đảng phái theo dõi nền dân chủ Mỹ, sau khi khảo sát hơn 500 học giả ở Mỹ, đi đến kết luận rằng hệ thống chính trị của Hoa Kỳ hiện đang nằm gần trung điểm giữa dân chủ tự do và độc tài.
Bên cạnh đó, một phúc trình khác của Freedom House, tổ chức tư vấn dân chủ có trụ sở ở Washington, được công bố hôm Thứ Năm cho thấy trong số các nước tự do, Mỹ cùng với Bulgaria và Ý là những nước có sụt giảm lớn nhất về các quyền chính trị và tự do dân sự vào năm ngoái.
“Sự phát triển ở Mỹ đang hướng tới chế độ độc tài, điều mà những người lập quốc muốn tránh,” ông Staffan Lindberg, giám đốc sáng lập của Viện V-Dem, nhận định. “Đây là sự suy giảm nhanh nhất từ trước đến nay trong lịch sử nước Mỹ và là một trong những nơi mà nền dân chủ suy thoái nhanh nhất trên thế giới.”
Hơn 4,000 học giả khắp thế giới đóng góp vào phúc trình của V-Dem.
Bà Olivia Wales, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, bác bỏ phúc trình của V-Dem và gọi đó là “tuyên bố lố bịch được một tổ chức thiên vị trắng trợn đưa ra.”
Bà nói ông Trump là người tranh đấu cho tự do, dân chủ, và là tổng thống minh bạch và dễ tiếp cận nhất từ trước tới giờ.
Bản thân ông Trump từng bác bỏ những chỉ trích rằng ông cố gắng cai trị đất nước như nhà độc tài.
Ông Lindberg cho biết V-Dem hạ bậc Mỹ dựa trên việc chính quyền Trump tập trung quyền hành pháp, dẫm lên luật pháp, qua mặt Quốc Hội, và tấn công vào các phương tiện truyền thông và tự do ngôn luận.
“Dưới chính quyền Trump, nền dân chủ bị đảo ngược chỉ trong một năm trong khi ông Modi ở Ấn Độ và ông Erdogan ở Thổ Nhĩ Kỳ phải mất 10 năm mới làm được, còn ông Orban ở Hungary thì bốn năm,” ông Lindberg phân tích, ý nói đến Thủ Tướng Narendra Modi của Ấn Độ, Tổng Thống Recep Tayyip Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ, và Thủ tướng Viktor Orban của Hungary.
Cả ba nhà lãnh đạo này lên nắm quyền thông qua các cuộc bầu cử dân chủ, nhưng các học giả nói rằng họ đã làm suy yếu nguyên tắc kiểm soát và cân bằng đối với nhánh hành pháp để tìm cách bảo đảm họ duy trì quyền lực.
Trump là người rất hâm mộ ông Orban và đã ca ngợi ông là “người mạnh mẽ cứng rắn.” (NNL) [đ.d.]
