ORANGE COUNTY, California (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm 14 Tháng Ba đã ký ban hành hai sắc lệnh hành pháp liên quan đến việc giúp người Mỹ dễ mua nhà hơn. Sắc lệnh thứ nhất tập trung vào việc tăng tốc xây dựng nhà ở, còn sắc lệnh thứ hai nhằm giúp các ngân hàng nhỏ mở rộng hoạt động vay mua nhà.
The Street cho hay, kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, Tổng Thống Trump đã đưa ra nhiều ý tưởng nhằm cải thiện khả năng mua nhà, chẳng hạn như đề xuất khoản vay mua nhà 50 năm và khoản vay mua nhà có thể chuyển sang cho căn nhà mới mua. Mặc dù khoản vay 50 năm có thể giúp chi phí mua nhà giảm trong ngắn hạn, nhưng lại khiến tổng chi phí của một căn nhà tăng cao về dài hạn. Trong khi đó, khoản vay mua nhà có thể chuyển đổi hiện đang tồn tại ở Anh và Canada, nhưng việc áp dụng tại Mỹ được cho là khá phức tạp.
Hai sắc lệnh ký hôm 14 Tháng Ba được xem là nỗ lực mới nhất của chính quyền Trump nhằm nhấn mạnh vào ưu tiên chính sách về khả năng mua nhà trước thềm các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp diễn ra.
Một sắc lệnh tập trung sửa đổi quy định về môi trường để việc xây nhà tiến triển nhanh hơn
Sắc lệnh đầu tiên tập trung vào việc tăng nguồn cung nhà ở bằng cách đẩy nhanh tiến độ xây dựng.
Theo lập luận của chính quyền, khi việc xây dựng chậm lại, lượng nhà trên thị trường suy giảm khiến nhu cầu vượt quá nguồn cung. Khi số người mua nhiều hơn số nhà bán, giá nhà thường tăng. Vì vậy, nếu có nhiều nhà mới được xây dựng hơn, giá nhà có thể giảm.
Trong nhiều năm qua, tốc độ xây dựng nhà mới thường không theo kịp nhu cầu của người mua. Theo báo cáo của Zillow công bố ngày 13 Tháng Ba, số khởi công nhà biệt lập trong Tháng Giêng giảm 6.5% so với cùng kỳ năm trước. Việc tăng tốc xây dựng nhà mới có thể giúp nhiều người mua được nhà hơn.
Sắc lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan liên bang rà soát và điều chỉnh một số quy định hiện hành đang cản trở tiến độ xây dựng, đặc biệt là các quy định liên quan đến môi trường.
Theo thông tin của Toà Bạch Ốc, sắc lệnh đã yêu cầu Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) và Bộ Trưởng Lục quân Hoa Kỳ xem xét lại các yêu cầu cấp phép liên quan đến bão lũ, vùng đất ngập nước và các quy định về nguồn nước khác nhằm giảm chi phí xây dựng và sở hữu nhà, đơn giản hóa quy trình phê duyệt của liên bang, đồng thời tăng khả năng cho căn nhà được bảo hiểm.
Sắc lệnh cũng yêu cầu các cơ quan liên bang loại bỏ hoặc điều chỉnh những quy định về nhà ở bị cho là “quá nặng nề” liên quan đến nước, năng lượng và năng lượng thay thế. Ngoài ra, các cơ quan này được yêu cầu đưa ra các biện pháp khuyến khích chính quyền tiểu bang và chính quyền địa phương rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng, trong đó có việc hạn chế các bộ quy chuẩn xây dựng “xanh.”
Sắc lệnh thứ hai nhằm giúp các ngân hàng cộng đồng mở rộng khoản cho vay mua nhà
Sắc lệnh thứ hai yêu cầu Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB) điều chỉnh một số quy định để nhiều công ty cho vay hơn, đặc biệt là các ngân hàng cộng đồng và ngân hàng nhỏ, có thể cung cấp khoản vay mua nhà cho khách hàng.
Theo tài liệu của Toà Bạch Ốc, nhiều ngân hàng cộng đồng và công ty cho vay nhỏ đã rút khỏi thị trường vay mua nhà mà trước đây họ từng phục vụ, do không thể gánh nổi chi phí thủ tục liên quan đến việc phát hành, quản lý hoặc nắm giữ khoản vay mua nhà dành cho khách hàng địa phương.
Sắc lệnh đề xuất một số biện pháp như đơn giản hóa quy định, sử dụng các mô hình định giá thay thế để việc thẩm định giá nhà diễn ra nhanh chóng và ít tốn kém hơn, đồng thời mở rộng các công cụ kỹ thuật số nhằm rút ngắn thời gian hoàn tất giao dịch mua nhà.
Toà Bạch Ốc cho rằng nếu việc cung cấp khoản vay mua nhà trở nên dễ dàng hơn đối với các ngân hàng nhỏ, thì sự cạnh tranh giữa các công ty cho vay sẽ giảm, từ đó lãi suất vay mua nhà có thể giảm theo, đồng thời giúp những người có thu nhập từ thấp đến trung bình, người mua nhà lần đầu và kể cả người mua nhà tại khu vực nông thôn cũng dễ đủ điều kiện vay mua nhà hơn.
Những tác động tiềm tàng của các sắc lệnh
Các sắc lệnh này cũng làm dấy lên nhiều câu hỏi về tác động thực tế.
Một phần rất lớn nội dung sắc lệnh tập trung vào việc cắt giảm thủ tục hành chính để từ đó đẩy nhanh quá trình xây dựng và mua bán nhà. Tuy nhiên, việc giảm bớt thủ tục cũng có thể làm tăng nguy cơ sai sót hoặc thiếu giám sát.
Việc nới lỏng các quy định môi trường cũng có thể dẫn đến việc xây dựng nhà ở tại những khu vực không thực sự an toàn. Nếu các quy định về đất ngập nước, bão lũ và cấp phép liên quan đến nguồn nước được điều chỉnh, liệu nhà ở có được xây dựng tại những khu vực có nguy cơ ngập lụt cao hơn hay không vẫn là câu hỏi được đặt ra.
Ngoài ra, các mô hình định giá thay thế như thẩm định trực tuyến hoặc thẩm định kết hợp thường nhanh và ít tốn kém hơn so với phương pháp thẩm định trực tiếp, nhưng độ chính xác có thể thấp hơn. Nếu hệ thống định giá tự động đưa ra mức định giá thấp, người mua có thể không đủ điều kiện vay số tiền cần thiết để mua căn nhà mong muốn.
Toà Bạch Ốc cũng cho rằng trong hơn một thập niên qua, nhiều thay đổi về quy định — phần lớn bắt nguồn từ Đạo luật Dodd-Frank và các quy định tiếp theo đạo luật đó — đã làm tăng đáng kể chi phí và độ phức tạp khi tiếp cận khoản vay mua nhà.
Đạo luật Dodd-Frank được ban hành sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 nhằm bảo vệ người tiêu dùng khỏi các hoạt động cho vay mang tính lừa đảo. Vì vậy, một số chuyên gia đặt câu hỏi liệu việc nới lỏng quy định có thể khiến người vay mua nhà nhận nhiều nguy cơ hơn trước các hình thức cho vay mang tính trục lợi hay không. (Ng.Tr)[kn]
