WASHINGTON, DC (NV) – Tình hình giữa Mỹ và Iran rơi vào trạng thái rối rắm khi các tuyên bố từ hai phía liên tục mâu thuẫn, trong khi thực tế trên thực địa tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, vẫn chưa rõ ràng, tường thuật của trang tin The Hill ngày Thứ Sáu, 17 Tháng Tư.
Sáng nay, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố Iran đồng ý mở eo biển Hormuz và đạt được lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, ông Mohammad-Bagher Qalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, tuyên bố ngược lại “nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa, eo biển này sẽ không còn mở nữa.”
Cùng lúc, ông Abbas Araghchi, ngoại trưởng Iran, nói eo biển Hormuz vẫn mở cho tàu thương mại trong thời gian ngừng bắn, nhưng truyền thông nhà nước Iran lại đặt nghi vấn chính tuyên bố này, cho rằng tình hình đang gây “hoang mang” trong xã hội.
Thực tế, theo các nguồn dữ liệu thương mại quốc tế, eo biển này vẫn “gần như đóng cửa,” khi tàu thuyền chỉ được di chuyển trong các hành lang hạn chế và phải có sự cho phép.
Tổng Thống Donald Trump vào sáng ngày Thứ Sáu nhanh chóng tuyên bố chiến thắng, ăn mừng điều mà ông nói là Iran đã đồng ý mở eo biển Hormuz và đạt được một lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon.
Nhưng các tuyên bố mâu thuẫn từ các giới chức Iran và sự phản đối từ phía Israel về các điều khoản ngừng bắn với Lebanon đang làm dấy lên nghi ngờ về những tuyên bố thành công thực sự của tổng thống.
Ông Trump bắt đầu tung tin nhắn với lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực và ăn mừng điều ông gọi là việc mở “eo biển Iran,” ám chỉ eo biển Hormuz. Tòa đại sứ Iran tại Zimbabwe đùa rằng cụm từ này cho thấy ông Trump đang trong tâm trạng tốt.
Sau đó, chủ tịch Quốc Hội Iran viết trên X vào tối Thứ Sáu rằng với việc Mỹ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường thủy này “sẽ không còn mở” và rằng “Tổng thống Mỹ đưa ra bảy tuyên bố trong một giờ, và cả bảy đều sai.”
Ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, được cho là đã bất ngờ khi thấy bài đăng của ông Trump cấm Israel tấn công Lebanon, trong khi Israel khẳng định các điều khoản ngừng bắn cho phép họ đáp trả các mối đe dọa từ Hezbollah, lực lượng quân sự và chính trị được Iran hậu thuẫn kiểm soát miền nam Lebanon.
Trang Axios đưa tin các giới chức Israel yêu cầu Toà Bạch Ốc làm rõ vì các phát biểu của Tổng Thống mâu thuẫn với thỏa thuận ngừng bắn ban đầu.
Một giới chức Mỹ nói với Axios rằng thỏa thuận ngừng bắn vẫn giữ quyền tự vệ của Israel trước các cuộc tấn công “đã lên kế hoạch, sắp xảy ra hoặc đang diễn ra.”
Trong nước, ông Trump đang chịu áp lực chính trị ngày càng lớn để chấm dứt chiến tranh, khi ít nhất ba thành viên đảng Cộng Hòa cho thấy họ muốn Quốc Hội can thiệp nếu xung đột kéo dài quá 60 ngày.
“Tôi có thể sẽ bỏ phiếu không cho phép tiếp tục các hành động thù địch,” Thượng Nghị Sĩ Susan Collins (Cộng Hoà-Maine) nói tại hội nghị Semafor World Economy, cho biết bà luôn muốn chiến dịch “Operation Epic Fury” phải “ngắn nhưng thành công.”
Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hoà-North Carolina), người đã chỉ trích một số nỗ lực của chính quyền và không tái tranh cử, nói với NBC News rằng ông khó lòng ủng hộ việc kéo dài xung đột quá mốc 60 ngày. “Điều khiến tôi lo ngại hiện nay là chúng ta đang tiến gần mốc 45 ngày,” ông Tillis nói. “Mốc 60 ngày rất quan trọng liên quan đến quyền tuyên chiến, nhưng đến giờ này tôi vẫn chưa rõ mục tiêu chiến lược là gì.”
Tất cả những diễn biến này hội tụ vào một điểm chung, đó là cuộc chiến hiện nay đang vận hành trên nhiều tầng thực tế khác nhau. Ở tầng chính trị, mỗi bên đều tuyên bố chiến thắng. Ở tầng thực địa, Hormuz vẫn bị kiểm soát và rủi ro chưa biến mất. Ở tầng chiến lược, những mục tiêu cốt lõi, từ chương trình hạt nhân của Iran đến cấu trúc an ninh khu vực, vẫn còn nguyên vẹn. (MPL)
