WASHINGTON, DC (NV) – Một cuộc điều tra của Associated Press (AP) cho thấy cơ quan Cảnh Sát Di Trú (ICE) tiến hành tuyển dụng quy mô lớn với hơn 12,000 nhân sự mới, nhưng trong quá trình đó, nhiều ứng viên có hồ sơ tài chính và nghề nghiệp đáng lo ngại vẫn được nhận vào các vị trí thẩm quyền công lực liên bang.
Một người có hai lần phá sản và làm việc tại sáu cơ quan công lực khác nhau trong ba năm. Một người khác bị cáo buộc khai gian trong báo cáo cảnh sát để biện minh cho cáo buộc trọng tội đối với một phụ nữ vô tội, một vụ dẫn đến khoản bồi thường $75,000 và gây nghi ngờ về tính liêm chính của người này. Một ứng viên khác từng không tốt nghiệp học viện cảnh sát và chỉ duy nhất làm việc trong ngành cảnh sát có ba tuần lễ.
Điểm chung của các nhân vật này là tất cả đều mới được ICE chọn trong một đợt tuyển dụng chưa từng có nhằm tăng gấp đôi lực lượng sau khi cơ quan này nhận được khoản ngân sách $75 tỷ từ Quốc Hội để thực hiện chiến dịch trục xuất hàng loạt của Tổng Thống Donald Trump, AP cho biết trong bản tin ngày Thứ Bảy, 18 Tháng Tư.
Tổng thống đặt ưu tiên vào hành động trục xuất phải diễn ra nhanh chóng, và đối với ICE, điều đó đồng nghĩa với tuyển dụng và nhận người ở tốc độ cao, dẫn đến việc đưa những nhân sự có hồ sơ gây tranh cãi vào làm việc. Lý lịch và quá trình huấn luyện của họ đã bị đặt dấu hỏi sau nhiều vụ việc gây chú ý, trong đó có các trường hợp nhân viên ICE sử dụng vũ lực quá mức.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở từng cá nhân nhưng ở chính cơ chế tuyển dụng. Bộ Nội An thừa nhận một số nhân sự được nhận vào làm việc trước khi hoàn tất kiểm tra lý lịch đầy đủ – quy trình bao gồm đánh giá tiền án, lịch sử tài chính và phỏng vấn các đơn vị từng công tác trước đó.
“Nếu việc kiểm tra lý lịch không được thực hiện đầy đủ và quá vội vàng, nguy cơ đối với cơ quan sẽ tăng cao, từ hành vi sai trái, lạm dụng quyền lực đến việc không đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ,” bà Claire Trickler-McNulty, cựu giới chức ICE dưới các chính quyền Obama, Trump nhiệm kỳ đầu và Biden, nhận định.
Trong hệ thống liên bang, đặc biệt đối với các vị trí liên quan đến an ninh và thi hành công lực, hồ sơ tín dụng không phải là chi tiết phụ mà là tiêu chuẩn cốt lõi. Lý do rất rõ ràng là vì một cá nhân có vấn đề tài chính nghiêm trọng có thể dễ bị mua chuộc, gây áp lực hoặc thao túng. Đây là nguyên tắc được áp dụng rộng rãi trong các cơ quan như FBI, CIA, hay ngay cả trong các vị trí dân sự nhạy cảm.
Trong khu vực tư nhân, đặc biệt là các ngành tài chính, ngân hàng hay công nghệ, việc kiểm tra tín dụng còn được áp dụng nghiêm ngặt hơn. Một ứng viên có lịch sử phá sản, nợ nần hoặc kiện tụng thường bị loại ngay từ vòng đầu không phải vì định kiến, mà vì rủi ro trách nhiệm.
Thế nhưng, điều tra của AP cho thấy trong đợt tuyển dụng của ICE, tiêu chuẩn này dường như bị nới lỏng đáng kể. Không chỉ là việc “lọt” một vài trường hợp cá biệt, mà là dấu hiệu của một hệ thống bị áp lực bởi tốc độ và mục tiêu chính trị, trong đó yêu cầu nhanh chóng tăng quân số được đặt lên trên việc bảo đảm chất lượng nhân sự.
Do ICE không công khai danh tính nhân viên nhằm tránh quấy rối, việc đánh giá toàn diện về lực lượng mới gặp nhiều khó khăn. AP đã xem xét hơn 40 trường hợp nhân viên ICE công khai công việc mới trên LinkedIn và kiểm tra hồ sơ công khai của họ.
Kết quả cho thấy ngoài những ứng viên có lý lịch thông thường, một số người có tiền sử nợ nần dẫn đến kiện tụng, hai người từng phá sản và ba người từng đối mặt với các vụ kiện liên quan đến hành vi sai trái trong công việc trước đây.
Một trường hợp gây chú ý là Gregory Donnell Morgan Jr., nhân viên ICE bị truy tố tội hành hung trọng tội sau khi bị cáo buộc chĩa súng vào một chiếc xe trên xa lộ tại khu vực Minneapolis vào Tháng Hai. Hồ sơ cho thấy người này từng gặp vấn đề tài chính và chưa hoàn tất chương trình học viện cảnh sát trước đó.
Chuyên gia tuyển dụng cảnh sát Marshall Jones cho rằng trong các đợt tuyển dụng quy mô lớn, việc xuất hiện các trường hợp “không lý tưởng” là điều có thể xảy ra, nhưng đặt câu hỏi liệu đây chỉ là ngoại lệ hay là vấn đề mang tính hệ thống.
Quy trình kiểm tra bao gồm xem xét tiền án, điểm tín dụng và phỏng vấn các nhà tuyển dụng trước đây, có thể kéo dài nhiều tuần. Tuy nhiên, làn sóng tuyển dụng ồ ạt đã gây áp lực lớn lên hệ thống, trong bối cảnh ICE đưa ra tiền thưởng ký hợp đồng lên đến $50,000 và quảng bá rằng không yêu cầu bằng đại học.
Một trường hợp khác là một nữ nhân viên tên Carmine Gurliacci, người từng phá sản hai lần và thay đổi sáu công việc trong ngành công lực tại Georgia trong vòng ba năm trước khi gia nhập ICE.
Một nhân viên khác, Andrew Penland, bị cáo buộc bắt giữ một phụ nữ dựa trên tố cáo sai sự thật. Vụ việc kết thúc bằng khoản bồi thường $75,000, và cáo buộc sau đó bị bác bỏ do thiếu bằng chứng.
Người phụ nữ trong vụ việc nói: “Điều đó khiến tôi sợ hãi. Anh ta lạm dụng quyền lực.”
Một trường hợp khác, nhân viên Antonio Barrett, từng không hoàn thành học viện cảnh sát và chỉ làm việc ba tuần trong ngành trước khi rời bỏ công việc. Người này trước đó cũng bị cáo buộc sử dụng vũ lực quá mức đối với một tù nhân, dù vụ kiện sau đó bị bác bỏ.
ICE cho biết các nhân viên mới vẫn trải qua 56 ngày huấn luyện và 28 ngày huấn luyện thực tế. Tuy nhiên, ông Ryan Schwank – một cựu huấn luyện viên của ICE, cho rằng chương trình đào tạo đã bị cắt giảm, bao gồm nội dung về sử dụng vũ lực, an toàn súng và quyền của người biểu tình.
“ICE không huấn luyện cho họ đủ để nhận biết khi nào họ bị yêu cầu làm điều sai trái hoặc bất hợp pháp,” ông Schwank cho biết.
Vấn đề không nằm ở việc một cơ quan cần tuyển thêm nhân sự mà ở việc ai được trao quyền lực. Khi một cơ quan liên bang có quyền bắt giữ, sử dụng vũ lực và can thiệp trực tiếp vào đời sống con người, tiêu chuẩn tuyển dụng không thể thấp hơn khu vực tư nhân, càng không thể bị nới lỏng vì áp lực chính trị.
Sự mâu thuẫn hiện nay bày ra tình trạng đối chọi khập khiễng khi một công ty tư nhân có thể từ chối một ứng viên vì điểm tín dụng thấp, trong khi một cơ quan liên bang lại có thể trao cho người đó quyền mang vũ khí và thực thi pháp luật.
Đó không chỉ là nghịch lý mà mối nguy hiểm tiềm tàng trong hệ thống công lực chính phủ. (MPL) [dt]
