ORANGE COUNTY, California (NV) – Chi phí nhà ở tăng mạnh đang đẩy số vụ tịch thu nhà tại Mỹ lên mức cao nhất trong 6 năm. Trong quý đầu năm nay, gần 119,000 bất động sản rơi vào diện tịch thu, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu của ATTOM Data Solutions. Đây cũng là mức cao nhất kể từ đầu năm 2020, trước khi các chương trình hỗ trợ thời đại dịch COVID-19 giúp kìm hãm làn sóng tịch thu nhà.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng mức hiện nay chủ yếu phản ánh sự quay lại trạng thái bình thường trước đại dịch, chưa phải dấu hiệu khủng hoảng diện rộng. Nhiều chủ nhà vẫn giữ khoản vay lãi suất thấp và đã hưởng lợi từ đà tăng giá nhà những năm gần đây.
Tuy nhiên, áp lực tài chính đang gia tăng rõ rệt. Chi phí bảo hiểm nhà, thuế địa ốc và phí hiệp hội chủ nhà (HOA) tăng cao khiến cho khoản thanh toán hàng tháng trở nên khó xoay xở. Ngoài ra, việc phải trả lại nợ sinh viên, cùng với tỷ lệ chậm trả nợ thẻ tín dụng và vay mua xe gia tăng, khiến nhiều hộ gia đình thêm chật vật.
Những người mua nhà trong vài năm gần đây chịu rủi ro lớn hơn vì vay với lãi suất cao. Ở một số khu vực, giá nhà đã giảm, khiến một số chủ nhà rơi vào tình trạng nợ nhiều hơn giá trị căn nhà. Đồng thời, họ cũng có ít lựa chọn hỗ trợ hơn so với giai đoạn dịch bệnh.
Theo bà Marina Walsh thuộc Mortgage Bankers Association, nhiều chủ nhà đang đối mặt “cú sốc thanh toán” do thuế và bảo hiểm tăng, cộng với rủi ro về việc làm. Với những người mới mua nhà, các yếu tố này cộng dồn lại làm cho tình hình càng thêm khó khăn.
Chi phí cụ thể cho thấy áp lực này không nhỏ. Phí bảo hiểm nhà trung bình năm ngoái là $2,948, tăng 12% so với năm trước, theo Insurify. Thuế địa ốc trung bình đối với nhà biệt lập tăng 3%, lên $4,427, theo ATTOM. Những người phải dành phần lớn thu nhập cho bảo hiểm có nguy cơ trễ hạn trả nợ cao hơn.
Áp lực pháp lý cũng gia tăng. Các yêu cầu liên quan đến tịch thu nhà tăng 20% trong Tháng Ba, theo chỉ số của LegalShield, dựa trên hơn 150,000 cuộc gọi tư vấn luật mỗi tháng.
Theo luật sư Rebecca Carter, nhiều chủ nhà ban đầu thấy khoản thanh toán hợp lý, nhưng sau một đến ba năm, khi cộng thêm thuế và bảo hiểm, chi phí vượt xa dự tính.
Trong khi đó, các chương trình hỗ trợ thời Covid-19 đang đi tới kết thúc. Từ Tháng Mười, Federal Housing Administration giới hạn việc điều chỉnh khoản vay hoặc các biện pháp tránh tịch thu chỉ được thực hiện một lần mỗi 24 tháng.
Trường hợp của bà Mary Merenda ở Barnesville, Pennsylvania cho thấy áp lực thực tế. Sau khi chồng qua đời, bà chậm trả thuế địa ốc và phải hủy bảo hiểm để tiết kiệm chi phí. Dù đã trả hết nợ mua nhà, bà vẫn phải vay thế chấp ngược để trả thuế và tránh bị tịch thu. Với thu nhập khoảng $12,000 mỗi năm từ khoản an sinh xã hội, tiền thuế đã gần bằng một nửa số đó.
Theo ông Chris Mayer của Longbridge Financial, thuế và bảo hiểm đang gây sức ép lớn lên các chủ nhà lớn tuổi.
Phí HOA cũng là một yếu tố đáng kể. Trong năm 2025, các hiệp hội chủ nhà đã nộp khoảng 285,000 quyền lưu giữ tài sản, tăng gần 9%, theo Benutech.
Trước đây, người chậm trả có thể tái cấp vốn với lãi suất thấp để giảm áp lực. Nay khi lãi suất vượt 6%, việc điều chỉnh khoản vay thường khiến khoản thanh toán tăng lên, theo bà Latasha Francis.
Một trường hợp khác tại Florida cho thấy nợ có thể tăng nhanh. Một khách hàng của bà Marissa Vetter ban đầu nợ khoảng $3,000 phí HOA, nhưng sau hai năm đã tăng gần $7,000 do phí trễ hạn và chi phí pháp lý.
Dù nhiều chủ nhà đã tích lũy được giá trị tài sản và có thể bán nhà để trả nợ, nhưng điều này không đúng với tất cả mọi trường hợp, nhất là ở miền Nam và miền Tây, nơi giá nhà đang giảm.
Theo ông Daren Blomquist của Auction.com, phần lớn các vụ đấu giá tịch thu gần đây liên quan đến các khoản vay được tạo trong giai đoạn 2021-2025.
Trường hợp của Noah và Keri Stavish tại Arizona City là một ví dụ. Họ mua nhà với giá $182,000 năm 2022, nhưng sau khi mất việc, họ buộc phải bán nhà với giá thấp hơn so với số nợ còn lại.
“Chúng tôi nhận ra mình không thể tiếp tục trả khoản vay này,” ông Noah nói. “Điều này vượt quá khả năng của chúng tôi.” (Ng.Tr) [kn]
