BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cảnh báo mạnh mẽ với Tổng Thống Donald Trump về vấn đề Đài Loan, một trong những nội dung được cho là trọng yếu trong cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai bên đang diễn ra ở Bắc Kinh.
Ông Tập Cận Bình nói rằng nếu Tổng Thống Trump giải quyết vấn đề Đài Loan “không thỏa đáng,” hai quốc gia có thể sẽ “xảy ra xung đột.” ABC News dẫn tin từ hãng thông tấn nhà nước chính thức của Trung Quốc là Tân Hoa Xã cho biết hôm Thứ Năm, 14 Tháng Năm.
Theo nhận định của ABC News, Đài Loan là một vấn đề đặc biệt “gai góc” đối với Trung Quốc và lập trường của Mỹ về vấn đề này từ lâu đã rất tế nhị. Tuy nhiên, sau đó, ông Tập Cận Bình có nói thêm, nếu vấn đề được xử lý “đúng cách” thì “quan hệ song phương nhìn chung có thể duy trì ổn định.”
Ngoại Trưởng Marco Rubio, một trong những người đi cùng ông Trump tới Bắc Kinh, nói trong một cuộc phỏng vấn với NBC News rằng Trung Quốc có lẽ không muốn dùng hành động quân sự đối với Đài Loan.
“Tôi nghĩ ưu tiên của Trung Quốc có lẽ là Đài Loan tự nguyện, sẵn lòng gia nhập (quốc gia)” ông Rubio nói với Tom Llamas của chương trình NBC Nightly News. “Trong một thế giới lý tưởng, điều họ muốn là có một cuộc bỏ phiếu hoặc trưng cầu dân ý tại Đài Loan đồng ý sáp nhập.”
Ông Rubio nói chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan không thay đổi. “Họ luôn nêu vấn đề này từ phía họ,” ông Rubio nói về giới chức Trung Quốc, theo tường thuật của Wall Street Journal về cuộc phỏng vấn với NBC. “Chúng tôi luôn nói rõ lập trường của mình rồi chuyển sang các chủ đề khác.”
Ngoại trưởng Mỹ cũng cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm cưỡng ép thay đổi hiện trạng của Đài Loan sẽ là một “sai lầm khủng khiếp” và sẽ kéo theo “hậu quả” trên phạm vi toàn cầu, chứ không chỉ trong quan hệ Mỹ-Trung.
ABC News dẫn lời một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết, hai lãnh đạo Mỹ, Trung đã có một “cuộc gặp tốt đẹp.” Tuy nhiên, bản thông cáo chính thức lại không hề đề cập đến vấn đề Đài Loan, vấn đề mà trước đó ông Tập từng cảnh báo rằng sẽ dẫn đến “xung đột” nếu không được xử lý đúng cách.
Một video do Fox News tường thuật trực tiếp buổi viếng thăm Đền Thánh do đích thân ông Tập giới thiệu, phóng viên hỏi ông Trump những cuộc nói chuyện diễn ra thế nào. Ông trả lời: “Trung Quốc rất đẹp.” “Ông có bàn luận về Đài Loan không?” Ông Trump im lặng. Phóng viên lặp lại câu hỏi, và ông Trump vẫn im lặng.
Theo tường trình của các truyền thông từ đêm Thứ Tư, 13 Tháng Năm, bất chấp cảnh báo của Chủ Tịch Tập Cận Bình về Đài Loan, bầu không khí của cuộc gặp thượng đỉnh ban đầu khá thân thiện. Tổng Thống Trump ca ngợi ông Tập là một “nhà lãnh đạo vĩ đại” và nhấn mạnh mối quan hệ cá nhân giữa hai người.
“Tôi rất tôn trọng Trung Quốc, tôn trọng công việc ông đã làm. Ông là một nhà lãnh đạo vĩ đại,” ông Trump nói với ông Tập. “Đôi khi người ta không thích tôi nói như vậy, nhưng tôi vẫn nói, vì đó là sự thật. Tôi luôn nói sự thật.”
Chuyến thăm này diễn ra vào thời điểm then chốt đối với ông Trump, khi cuộc chiến với Iran do Mỹ và Israel khởi sự đang bị bế tắc và bắt đầu gây ra những hệ lụy kinh tế đối với người dân Mỹ. Trung Quốc hiện là quốc gia tiêu thụ dầu mỏ chủ yếu của Iran.
Cùng có mặt với ông Trump tại Bắc Kinh, ngoài con trai và con dâu của ông, là nhiều quan chức cấp cao, gồm Ngoại Trưởng Rubio, Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent, Bộ Trưởng Pete Hegseth, Đại Sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc David Perdue và Đại Diện Thương Mại Hoa Kỳ Jamieson Greer.
Các lãnh đạo doanh nghiệp như Elon Musk của Tesla và SpaceX, Tim Cook của Apple và Jensen Huang của Nvidia cũng có mặt. Ông Trump nói họ đến để “bày tỏ sự tôn trọng” với ông Tập và tìm kiếm cơ hội thương mại, kinh doanh trên cơ sở có đi có lại.
Theo ABC News, dù ông Trump gọi chuyến thăm là “lịch sử” và nói các cuộc đối thoại là “rất tích cực và hiệu quả,” nhưng lời cảnh báo của ông Tập cho thấy, bên dưới nghi thức ngoại giao và các tham vọng kinh tế, Đài Loan vẫn là vấn đề có nguy cơ dẫn Washington và Bắc Kinh đến đối đầu. (K.L) [kn]
