WASHINGTON, DC (NV) – Một cựu viên chức cao cấp của CIA, người từng có quyền tiếp cận tài liệu tối mật, bị cáo buộc đánh cắp công quỹ sau khi các nhân viên liên bang khám xét nhà đương sự và tìm thấy khoảng 300 thỏi vàng trị giá hơn $40 triệu, cùng khoảng $2 triệu tiền mặt và 35 đồng hồ sang trọng, phần lớn là Rolex, theo hồ sơ tòa án được NBC News loan tin hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm.
Ông David Rush, người từng giữ một chức vụ quản lý trong cộng đồng tình báo, bị truy tố tội đánh cắp tiền công quỹ tại Tòa Liên Bang Khu Vực Đông Virginia.
Theo hồ sơ tòa, ông Rush bị cáo buộc yêu cầu cấp ngân quỹ cho “chi phí liên quan đến công việc,” trong đó có ngoại tệ và hàng chục triệu đô la bằng vàng thỏi, nhưng sau đó bị cho là đã mang một phần tài sản này về nhà để trục lợi cá nhân.
Luật sư của ông Rush không trả lời yêu cầu bình luận của NBC News. Hồ sơ tòa chưa nêu rõ cơ quan nào tuyển dụng đương sự, nhưng hai người biết rõ quá trình làm việc của ông Rush nói với NBC News rằng ông từng làm việc tại CIA.
Vụ án gây chú ý không chỉ vì số tài sản bị cáo buộc rất lớn, mà còn vì đương sự từng có mức giải mật tối mật, tức thuộc nhóm nhân sự được tin cậy để tiếp cận những thông tin nhạy cảm nhất của chính phủ Mỹ. Trong các hồ sơ và thông tin do giới chức thu thập, ông Rush cũng bị cáo buộc nói dối về lý lịch học vấn và nghề nghiệp trong gần hai thập niên.
Theo hồ sơ tòa án, ông Rush từng nộp đơn xin làm việc với chính phủ ba lần. Trong đơn đầu tiên, ông khai đã tốt nghiệp Clemson University năm 2000. Trong đơn thứ hai, ông khai thêm rằng mình có bằng cao học từ Rensselaer Polytechnic Institute. Đến lần nộp đơn thứ ba vào năm 2009, Rush được tuyển dụng, và trong hồ sơ ông tiếp tục ghi các bằng cấp đó, cùng một kỳ kiểm tra máy bay từ U.S. Naval Test Pilot School.
Không dừng lại ở đó, trong các đơn xin thăng chức, cựu gián điệp Rush còn khai rằng ông từng là cố vấn luận văn tại Air Force Institute of Technology. Ông cũng nói với các cơ quan tuyển dụng rằng mình từng là phi công của Hải Quân.
Theo các cáo buộc, những lời khai đó không đúng sự thật. Các điều tra viên nói ông Rush không tốt nghiệp từ các trường nêu trong hồ sơ. Họ cũng cho biết Cục Quản Trị Hàng Không Liên Bang (FAA) không có chứng chỉ hoặc bằng lái phi công nào ghi danh dưới tên Rush.
Các chi tiết này khiến vụ án vượt ra khỏi một cáo buộc trộm cắp tài sản thông thường mà đặt ra câu hỏi lớn hơn đó là làm thế nào một người bị cáo buộc khai gian lý lịch suốt nhiều năm vẫn có thể lọt qua hệ thống kiểm tra an ninh, được tuyển dụng, được thăng tiến, và có quyền tiếp cận tài sản hoặc thông tin ở mức rất nhạy cảm?
Trong tuyên bố chung với FBI, CIA cho biết sự vụ được chuyển sang cơ quan công lực sau một cuộc điều tra nội bộ. “Sau khi một cuộc điều tra nội bộ của CIA xác định có thể có những vi phạm pháp luật, Giám Đốc CIA John Ratcliffe chuyển thông tin cho FBI,” tuyên bố cho biết.
FBI nói cơ quan này đang làm việc chặt chẽ với CIA và Bộ Tư Pháp để điều tra đầy đủ. “Chúng tôi cam kết đi theo các sự kiện, bảo đảm trách nhiệm giải trình, và theo đuổi công lý theo đúng pháp luật,” tuyên bố viết.
Theo NBC News, chính phủ Mỹ thực hiện điều tra lý lịch đối với những người xin làm việc tại CIA và các cơ quan khác có quyền tiếp cận thông tin mật. Sau khi được tuyển dụng, những nhân viên này tiếp tục bị theo dõi qua hệ thống gọi là “continuous vetting,” tức thẩm tra liên tục. Hệ thống này kiểm tra hoạt động tài chánh, đi lại, hồ sơ tín dụng và những thông tin khác để phát hiện các dấu hiệu bất thường, nhằm bảo đảm nhân viên không trở thành mục tiêu bị tống tiền hoặc bị thế lực nước ngoài khai thác.
Chương trình này được Cơ Quan Phản Gián và An Ninh Quốc Phòng giám sát, dưới thẩm quyền của Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia. Khi hệ thống phát hiện dấu hiệu bất thường, giới chức sẽ điều tra thêm. Tuy nhiên, trong vụ cựu điệp viên Rush, hiện chưa rõ cuộc điều tra bắt đầu từ đâu, khi nào các dấu hiệu bị phát hiện, và vì sao những cáo buộc về lý lịch của ông không bị phát hiện sớm hơn.
Từ Tháng Mười Một đến Tháng Ba, ông Rush nhiều lần yêu cầu cấp ngân quỹ, bao gồm ngoại tệ và vàng thỏi, theo bản khai hữu thệ của một đặc vụ FBI nộp tại tòa liên bang. Khi điều tra viên kiểm tra một khu vực chứa đồ gần văn phòng của đương sự, họ chỉ tìm thấy một phần số ngân quỹ. Ngày 18 Tháng Năm, các đặc vụ liên bang khám xét nhà ông và tịch thu khoảng 300 thỏi vàng, trị giá hơn $40 triệu, cùng khoảng $2 triệu tiền mặt và 35 đồng hồ xa xỉ.
Bản khai hữu thệ cáo buộc ông Rush biết rõ mình đã mang một phần số tài sản xin cấp cho công việc về nhà vì lợi ích cá nhân.
Vụ án hiện vẫn đang trong giai đoạn điều tra và truy tố ban đầu. Cựu điệp viên Rush chưa bị kết tội, và theo nguyên tắc pháp lý tại United States, ông được coi là vô tội cho đến khi bị chứng minh có tội tại tòa.
Tuy nhiên, về mặt an ninh quốc gia, vụ này tạo ra một cảnh báo nghiêm trọng. Nếu các cáo buộc là đúng, một người bị cho là khai gian lý lịch học vấn, nghề nghiệp và khả năng chuyên môn trong nhiều năm vẫn có thể leo lên vị trí quản lý trong một cơ quan tình báo hàng đầu. Điều đó không chỉ là thất bại cá nhân của một nhân viên, mà có thể là lỗ hổng trong văn hóa kiểm tra, giám sát và trách nhiệm bên trong bộ máy an ninh liên bang. (MPL) [kn]
