GARDEN GROVE, California (NV) – Gần 2 triệu cư dân California sống cách nhà máy hóa chất có sử dụng methyl methacrylate (MMA), loại hóa chất trong vụ rò rỉ ở Garden Grove mới đây, chỉ 3 dặm trở xuống, theo hệ thống liên bang theo dõi chất thải độc hại, nhật báo The Orange County Register đưa tin hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.
Phần lớn trong số cư dân đó, 1.6 triệu người, sống ở miền Nam California, trong đó gần 117,000 người ở Los Angeles County, Orange County và Riverside County thậm chí sống cách cơ sở như vậy chỉ một dặm trở xuống, hồ sơ cho thấy.
Vụ bồn hóa chất MMA tại công ty phụ tùng hàng không GKN Aerospace ở Garden Grove bị rò rỉ mới đây khiến cả nước Mỹ chú ý về việc những nhà máy kỹ nghệ như vậy nằm gần khu dân cư. Đa số dư luận bất bình vì GKN nằm gần nhà cửa và trường học. Tới nay, công ty này nhận hàng chục đơn kiện sau khi hàng chục ngàn cư dân phải di tản suốt nhiều ngày.
Lính cứu hỏa vội vàng tới GKN hôm 21 Tháng Năm sau khi bồn chứa 7,000 MMA – loại hóa chất dùng để sản xuất nhựa acrylic – bắt đầu có nguy cơ bị rò rỉ nguy hiểm hoặc thậm chí nổ lớn. Giới chức ra lệnh khoảng 50,000 cư dân Garden Grove và một loạt thành phố lân cận di tản tới trung tâm tạm trú hoặc khách sạn suốt kỳ Lễ Chiến Sĩ Trận Vong tới tối Thứ Ba vừa qua, khi rốt cuộc, tình hình rõ ràng cho thấy nguy cơ nổ lớn nhiều phần sẽ không xảy ra, nhờ bồn chứa đó bị nứt, làm giảm áp suất bên trong.
California có 14 công ty dùng MMA đủ nhiều để được đưa vào Bản Kiểm Kê Xả Chất Độc Hại (TRI) của Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Mỹ (EPA). Năm 2024, năm gần đây nhất có báo cáo, những cơ sở này xả tổng cộng 333,518 pound MMA.
Đa số công ty này nằm trong những cộng đồng da màu, vì theo dữ liệu thông kê dân số, trung bình 77% cư dân sống trong vòng một dặm cho hay họ là người da màu.
Ở Nam California, những công ty như vậy gồm:
-Performance Materials Corp., 45500 Fremont Blvd. và 460 Calle San Pablo, Camarillo.
-Engineered Polymer Solutions Inc., 5501 E. Slauson Ave., Commerce.
-GKN Aerospace, 12122 Western Ave., Garden Grove.
-Plaskolite West LLC, 2225 E. Del Amo Blvd., Compton.
-Arkema Coating Resins Plant, 19206 Hawthorne Blvd., Torrance.
-IPS Corp., 17109 S. Main St., Gardena.
-Interplastic Corp., 12335 S. Van Ness Ave., Hawthorne.
-Sechrist Industries Inc., 4225 E. La Palma Ave., Anaheim.
-AOC LLC, 19991 Seaton Ave., Perris.
GKN đứng đầu TRI năm 2024, xả 131,779 pound MMA, gần gấp đôi lượng MMA họ báo cáo họ xả năm 2023. Đó là mức tăng lớn nhất kể từ khi công ty này bắt đầu hoạt động ở Garden Grove cách đây hơn 30 năm tới nay, hồ sơ cho thấy.
Công ty này thường gửi MMA mà họ xả tới một cơ sở ở Arizona đốt để sản xuất năng lượng, theo hồ sơ.
MMA là hóa chất có thể tự phản ứng để tạo ra nhựa. Tuy nhiên, quá trình phản ứng này sản sinh nhiệt, nhưng có thể kiểm soát bằng cách thêm vào chất ức chế hóa học (chemical inhibitor) hoặc dùng van xả, các nhà hóa học cho hay.
Mặc dù những loại phản ứng hóa học này xảy ra “thường xuyên” hơn người ta nghĩ, các hệ thống an toàn thường ngăn chặn được những quá trình phản ứng như vậy vượt khỏi tầm kiểm soát như trong vụ GKN ở Garden Grove, giới chuyên gia cho biết. Thậm chí nếu các hệ thống đó bị hư, một số bồn chứa được thiết kế có thể bị hư một cách “ôn hòa” để xả áp suất, gần giống như vết nứt trên bồn MMA của GKN, theo giới chuyên gia.
Chính quyền tiểu bang California và địa phương đang tiến hành hàng loạt cuộc điều tra xác định nguyên nhân đầy đủ của vụ khủng hoảng này. (Th.Long)
