ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi chi phí sinh hoạt tăng trên nhiều mặt, nhiều người lo rằng thị trường nhà ở có thể chịu thêm áp lực, nhất là nếu ngày càng nhiều chủ nhà không trả nổi khoản vay mua nhà hằng tháng.
Tuy nhiên, dữ liệu gần đây cho thấy hồ sơ xiết nhà tuy tăng, nhưng chưa phải tín hiệu báo động như thời khủng hoảng 2008, theo HAR.com.
Báo cáo quý mới đây của ATTOM cho thấy số hồ sơ xiết nhà tại Mỹ đang tăng. Nhưng nếu đặt vào bối cảnh lịch sử, con số hiện nay vẫn thấp hơn mức thường thấy trước đây và thấp hơn xa so với giai đoạn khủng hoảng nhà ở năm 2008.
Khác biệt lớn nằm ở chất lượng các khoản vay. Trước khủng hoảng 2008, tiêu chuẩn cho vay lỏng lẻo khiến nhiều người mua nhận khoản vay mà họ thật sự không đủ sức trả. Khi thị trường biến động, làn sóng xiết nhà bùng lên, nguồn cung nhà bị xiết nợ tràn ra thị trường và giá nhà giảm mạnh.
Ngày nay, tiêu chuẩn cho vay chặt chẽ hơn nhiều. Phần lớn chủ nhà cũng có nền tảng tài chính tốt hơn. Vì vậy, số hồ sơ xiết nhà hiện nay vẫn thấp hơn rất xa so với thời khủng hoảng.
Một điểm khác cần lưu ý là không nên so sánh trực tiếp với giai đoạn 2020 và 2021. Trong thời đại dịch, chính phủ áp dụng chính sách tạm hoãn xiết nhà và nhiều chương trình hỗ trợ chủ nhà, khiến số hồ sơ xiết nhà xuống thấp bất thường.
Nếu so với các năm bình thường hơn, chẳng hạn giai đoạn 2017 đến 2019, số hồ sơ xiết nhà hiện nay vẫn chưa cao. Mỗi trường hợp xiết nhà tất nhiên là một khó khăn thật sự đối với một gia đình cụ thể. Nhưng xét toàn thị trường, mức tăng hiện nay chưa cho thấy địa ốc Mỹ rơi vào tình trạng nguy hiểm.
Một lý do quan trọng là phần giá trị tích lũy trong căn nhà. Trong vài năm qua, giá nhà tăng mạnh giúp nhiều chủ nhà có thêm lớp đệm tài chính.
Ông Rob Barber, tổng giám đốc ATTOM, cho biết hồ sơ xiết nhà vẫn thấp hơn mức trung bình trong lịch sử. Tuy nhiên, mức tăng theo quý cho thấy một số chủ nhà bắt đầu chịu áp lực từ khó khăn kinh tế kéo dài. Theo ông, tại nhiều thị trường, phần giá trị căn nhà thuộc về chủ nhà vẫn còn cao, nên nguy cơ hồ sơ xiết nhà tăng vọt được hạn chế.
Nói cách khác, nếu một chủ nhà gặp khó và không trả nổi khoản vay mua nhà, họ vẫn có thể bán căn nhà để trả nợ trước khi bị xiết. Đây là khác biệt lớn so với năm 2008, khi nhiều người nợ tiền vay cao hơn giá trị căn nhà và gần như không còn lựa chọn nào ngoài việc mất nhà.
Ông Rick Sharga, sáng lập viên kiêm tổng giám đốc CJ Patrick Company, cũng nhận định trên Forbes rằng số vụ xiết nhà hiện nay còn tương đối thấp một phần vì nhiều chủ nhà vẫn có phần giá trị tích lũy lớn trong căn nhà, kể cả những người đang trong quá trình bị xem xét xiết nhà.
Tóm lại, hồ sơ xiết nhà gần đây tăng, nhưng vẫn còn xa mức khủng hoảng 2008. Quan trọng hơn, phần lớn chủ nhà hiện nay có nền tảng tài chính vững hơn nhờ giá nhà tăng trong những năm qua, dù chi phí sinh hoạt và chi phí vay vẫn gây áp lực lớn.
Với những chủ nhà đang gặp khó khăn, việc cần làm là liên lạc sớm với nơi cho vay để tìm hiểu các lựa chọn trước khi tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. (Ng.Tr) [T.C.]
