WASHINGTON, DC (NV) – Tối Cao Pháp Viện (TCPV) Mỹ, hôm Thứ Hai, 29 Tháng Sáu, đã giữ nguyên quy định của tiểu bang Mississippi về thời gian gia hạn dành cho các phiếu bầu qua thư đến muộn, bác bỏ nỗ lực của chính quyền Tổng Thống Trump nhằm vô hiệu hóa luật này.
Theo The New York Times (NYT,) với tỷ lệ 5-4, trong đó Thẩm Phán John G. Roberts Jr. và Thẩm Phán Amy Coney Barrett đã cùng ba thẩm phán theo khuynh hướng tự do của TCPV ủng hộ luật của tiểu bang. Phán quyết giữ nguyên luật Mississippi, theo đó các lá phiếu được đóng dấu bưu điện đúng Ngày Bầu Cử vẫn được kiểm nếu cơ quan bầu cử nhận được trong vòng năm ngày làm việc.
Các nhóm bảo vệ quyền công dân đã hoan nghênh quyết định này như một biện pháp bảo vệ cử tri, theo NBC.
“Nền dân chủ của chúng ta sẽ vững mạnh hơn khi có nhiều người tham gia hơn, chứ không phải ít đi,” ông Robert Weiner, giám đốc Dự Án Quyền Bầu Cử, thuộc Ủy Ban Luật Sư Quyền Dân Sự Theo Pháp luật (Lawyers’ Committee for Civil Rights Under Law), phát biểu trong một thông cáo.
Quyết định này cũng giúp duy trì hiệu lực của các quy định tương tự tại các tiểu bang như California và Nevada, nơi bỏ phiếu qua thư đã trở thành một phần quen thuộc của hệ thống bầu cử. Phe đa số nhận định rằng không có quy định nào trong luật liên bang bắt buộc các lá phiếu phải được tiếp nhận ngay trong ngày bầu cử.
“Bản chất quyết định của một ‘cuộc bầu cử’ luôn là sự lựa chọn của cử tri đối với ứng cử viên,” Thẩm Phán Barrett viết. “Sự lựa chọn đó được hoàn tất khi việc bỏ phiếu kết thúc, chứ không phải khi các lá phiếu được nhận.”
Thẩm Phán Barrett nhấn mạnh đây là một phán quyết có phạm vi hẹp, chỉ giải quyết câu hỏi liệu các bang có quyền quy định một khoảng thời gian gia hạn hợp lý để kiểm các lá phiếu được gửi đúng hạn hay không.
Trong ý kiến phản đối, Thẩm Phán Samuel Alito bác bỏ lập luận của đa số.
“Ngày Bầu Cử là một ngày cụ thể, chứ không phải khoảng thời gian kéo dài nhiều ngày,” ông Alito viết.
Để đi đến kết luận này, theo NYT, Thẩm Phán Barrett điểm lại lịch sử phát triển của hình thức bỏ phiếu vắng mặt tại Hoa Kỳ. Sau Nội Chiến, nhiều tiểu bang đã cho phép binh sĩ bỏ phiếu từ xa. Đến Đệ Nhất Thế Chiến, nhiều tiểu bang bắt đầu chấp nhận kiểm các lá phiếu gửi đến sau Ngày Bầu Cử. Ngày nay, hàng triệu người Mỹ dùng hệ thống bỏ phiếu qua thư, bao gồm sinh viên học xa nhà, quân nhân, công dân sống ở nước ngoài và người cao niên.
Phán quyết với tỷ lệ 5-4 không chỉ bảo vệ quy định của Mississippi mà còn gián tiếp duy trì hiệu lực của các đạo luật tương tự tại ít nhất 18 tiểu bang và vùng lãnh thổ của Mỹ, đánh dấu một thất bại pháp lý đáng chú ý đối với Tổng Thống Trump và các đồng minh Cộng Hòa, những người nhiều năm qua đã thúc đẩy việc siết chặt quy định bỏ phiếu qua thư sau cuộc bầu cử năm 2020.
Tổng Thống Donald Trump ngay sau đó phản ứng trên mạng xã hội Truth Social, gọi đây là “một tổn thất to lớn” và kêu gọi Quốc Hội thông qua đạo luật SAVE America ACt, nhằm áp đặt các quy định nghiêm ngặt hơn đối với bỏ phiếu qua thư, đồng thời bổ sung các yêu cầu mới về giấy tờ chứng minh danh tính cử tri.
Mặc dù tiểu bang Mississippi giành chiến thắng tại TCPV, tương lai của quy định gia hạn kiểm phiếu vẫn chưa hoàn toàn chắc chắn, theo NYT.
Ngay sau khi phán quyết được công bố, thống đốc đảng Cộng Hòa Tate Reeves của Mississippi tuyên bố sẽ đề nghị cơ quan lập pháp tiểu bang hủy bỏ quy định gia hạn năm ngày trong kỳ họp tới. Theo đề nghị của ông, tất cả phiếu bầu sẽ phải được cơ quan bầu cử nhận trước 5 giờ chiều Ngày Bầu Cử.
“Chỉ vì tòa án cho rằng quy định này là hợp hiến không có nghĩa chúng ta nên tiếp tục áp dụng nó tại tiểu bang mình,” ông Reeves viết trên mạng xã hội. (KL) [kn]
