WARSAW, Ba Lan (NV) – Washington và Warsaw đang tiến gần đến một thỏa thuận có thể dẫn đến việc thành lập một căn cứ quân sự Mỹ thường trực trên lãnh thổ Ba Lan, trong bước đi có thể củng cố đáng kể sườn phía đông NATO giữa lúc chiến tranh Nga-Ukraine tiếp tục gây lo ngại về an ninh tại Châu Âu.
Tổng Thống Donald Trump ngày 17 Tháng Chín cho biết hai bên đã đạt “các tiến triển chính” trong kế hoạch thành lập một căn cứ Lục Quân Mỹ tại Ba Lan. Ông nói nếu thỏa thuận được hoàn tất, địa điểm của căn cứ sẽ sớm được công bố và gọi đây là một “bước đi lịch sử” trong quan hệ đồng minh Mỹ-Ba Lan.
Tuy nhiên, quy mô lực lượng cần được phân biệt rõ. Ba Lan hiện có khoảng 10,000 quân Mỹ, phần lớn theo cơ chế luân phiên, cùng 11 địa điểm quân sự có sự hiện diện của Mỹ.
Điều Warsaw đang vận động là biến một phần sự hiện diện này thành đồn trú thường trực.
Ông Stanislaw Wziatek, thứ trưởng Quốc Phòng Ba Lan, cho biết mục tiêu dài hạn của Warsaw là khoảng 15,000 quân Mỹ, trong đó 10,000-11,000 quân tiếp tục luân phiên và khoảng 4,000-5,000 quân đóng thường trực tại căn cứ mới. Ông gọi đây là con số “thực tế nhất.” Tuy nhiên, đây mới là mục tiêu của phía Ba Lan, chưa phải thỏa thuận chính thức với Mỹ.
Các cuộc thương lượng đã bước sang giai đoạn chính thức. Bộ Quốc Phòng Ba Lan cho biết một phái đoàn Mỹ do ông William Cappelletti, thuộc Ngũ Giác Đài, dẫn đầu đã gặp các giới chức quân sự Ba Lan trong Tháng Chín để thảo luận điều kiện, hạ tầng và hình thức tăng cường hiện diện của quân Mỹ. Hai bên cũng đồng ý thành lập các nhóm làm việc để tiếp tục thương lượng chi tiết.
Dù vậy, quyết định cuối cùng có thể chưa được đưa ra ngay. Một giới chức quốc phòng Ba Lan cho biết Washington đang tiến hành cuộc duyệt xét tổng thể lực lượng Mỹ tại Châu Âu và có thể phải đến Tháng Mười Một hoặc Tháng Mười Hai mới hoàn tất. Ông Trump sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về căn cứ mới.
Kế hoạch này có ý nghĩa chiến lược lớn. Ba Lan nằm trên tuyến đầu phía đông NATO, giáp Belarus, Ukraine và vùng Kaliningrad của Nga. Sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022, Warsaw liên tục thúc đẩy NATO và Mỹ tăng cường quân sự trong khu vực.
Chỉ trong tuần này, quân đội Ba Lan phải đặt chiến đấu cơ, phòng không và radar trong tình trạng cảnh giác khi Nga mở các cuộc không kích lớn vào Ukraine gần biên giới Ba Lan.
Nếu Washington đồng ý thiết lập căn cứ thường trực, đây sẽ là bước chuyển quan trọng từ mô hình quân Mỹ chủ yếu luân phiên sang một cam kết quân sự lâu dài hơn tại Ba Lan.
Về mặt răn đe, điều đó sẽ gửi tín hiệu rõ ràng tới Moscow rằng Mỹ vẫn duy trì hiện diện trực tiếp tại sườn phía đông NATO. Đồng thời giúp Warsaw giảm bớt lo ngại rằng Washington có thể thu hẹp quân số tại Châu Âu trong cuộc duyệt xét chiến lược hiện nay.
Nhưng ở thời điểm này, cần nhấn mạnh rằng chưa có thỏa thuận cuối cùng về căn cứ, địa điểm hay quân số thường trực. Con số 15,000 là mục tiêu của Ba Lan; còn việc Mỹ sẽ đồng ý bao nhiêu quân thường trực vẫn đang được thương lượng. (MPL)
