MIAMI, Florida (NV) – Một chánh án liên bang tại Miami bác bỏ vụ truy tố một công dân Jamaica bị cáo buộc bỏ phiếu trái phép trong cuộc bầu cử năm 2020, sau khi kết luận Điều 611 của Luật Liên Bang, cấm người không phải công dân bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang, là vi hiến.
Chánh Án Liên Bang David S. Leibowitz ra phán quyết dài 31 trang, bác vụ án với bị cáo Chelsea Cox, người bị truy tố vào Tháng Mười, 2025. Theo ông, Hiến Pháp trao cho các tiểu bang quyền xác định điều kiện của cử tri, trong khi Quốc Hội không thể dùng quyền điều hành bầu cử liên bang để tự đặt ra điều kiện ai được phép bỏ phiếu, CBS News loan tin hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Mười.
Bộ Tư Pháp ngay sau đó tiến hành kháng án.
Theo hồ sơ tòa, bà Cox ở lại Mỹ quá hạn visa du lịch hơn 20 năm, lấy bằng lái Florida bằng giấy khai sinh giả từ Virgin Islands thuộc Hoa Kỳ, và bị cáo buộc bỏ phiếu trong nhiều cuộc bầu cử liên bang từ năm 2012. Lá phiếu trong cuộc tổng tuyển cử năm 2020 dẫn đến cáo trạng năm ngoái.
Điều cần nhấn mạnh là phán quyết này không nói người không phải công dân có quyền bỏ phiếu.
Chánh Án Leibowitz nói Florida vẫn có thể truy tố bị cáo theo luật tiểu bang nếu bỏ phiếu trái phép.
Vấn đề vị quan toà đặt ra lại là một câu hỏi khác: Quốc Hội có thẩm quyền hiến định để ban hành Điều 611 và dùng luật liên bang truy tố hành vi đó hay không?
Điều 611 quy định gì?
Điều 611 của luật liên bang quy định một người không phải công dân Mỹ không được bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử có mục đích bầu tổng thống, phó tổng thống, thượng nghị sĩ hoặc dân biểu liên bang, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt khi luật tiểu bang hoặc địa phương cho phép họ bỏ phiếu cho một vấn đề khác được tách riêng khỏi cuộc bầu cử liên bang.
Luật sư của bà Cox lập luận rằng điều luật này vượt quá quyền của Quốc Hội và xâm phạm quyền được Hiến Pháp dành cho các tiểu bang. Bộ Tư Pháp phản bác rằng chính phủ liên bang phải có quyền bảo vệ các cuộc bầu cử liên bang và ngăn những người không đủ điều kiện bỏ phiếu.
Đó chính là nơi vụ án trở thành một tranh chấp Hiến Pháp.
Hiến Pháp chia quyền bầu cử ra sao?
Điều I, Khoản 2 của Hiến Pháp quy định cử tri bầu Hạ Viện liên bang tại mỗi tiểu bang phải đáp ứng cùng những điều kiện cần thiết để bầu viện đông dân nhất của cơ quan lập pháp tiểu bang.
Tu Chính Án 17 sau này áp dụng nguyên tắc tương tự cho việc trực tiếp bầu thượng nghị sĩ.
Nói đơn giản, cấu trúc Hiến Pháp giao cho các tiểu bang vai trò chủ yếu trong việc quyết định ai đủ điều kiện bỏ phiếu.
Trong khi đó, Điều I, Khoản 4, thường được gọi là Elections Clause, cho Quốc Hội quyền rất rộng đối với thời gian, địa điểm và cách thức tổ chức bầu cử Quốc Hội.
Theo tài liệu chú giải Hiến Pháp và án lệ do Quốc Hội Mỹ (Constitution Annotated) công bố, Quốc Hội có quyền rộng trong việc điều hành bầu cử liên bang nhưng không có quyền tự đặt điều kiện ai được phép bỏ phiếu.
Án lệ Tối Cao Pháp Viện là chìa khóa
Trong vụ Arizona v. Inter Tribal Council of Arizona năm 2013, Tối Cao Pháp Viện phân biệt khá rõ hai lĩnh vực này.
Quốc Hội có thể điều chỉnh cách thức bầu cử được tổ chức, nhưng việc xác định ai đủ điều kiện bỏ phiếu thuộc về một phạm trù khác mà Hiến Pháp gắn với luật của các tiểu bang. Constitution Annotated trích lại án này để khẳng định rằng việc đặt điều kiện để một người được quyền bỏ phiếu “không nằm trong quyền được trao cho chính phủ liên bang.”
Đó là nền tảng chính trong phán quyết của Leibowitz.
Ông cho rằng khi Quốc Hội ban hành Điều 611, tuyên bố một nhóm người không được bỏ phiếu và đặt hình phạt hình sự lên hành vi đó, Quốc Hội đã không còn chỉ điều chỉnh “bầu cử được tiến hành như thế nào,” mà đã bước sang việc xác định “ai được bỏ phiếu.”
Phán quyết này chưa phải lời cuối cùng.
Bộ Tư Pháp có thể lập luận rằng Điều 611 không thực sự tạo ra một điều kiện cử tri mới, mà chỉ là một chế tài hình sự nhằm bảo vệ tính hợp pháp của bầu cử liên bang.
Điều chắc chắn hiện nay là phán quyết chỉ áp dụng trực tiếp cho vụ Chelsea Cox và Bộ Tư Pháp đã kháng án. Nó không mở cửa cho người không phải công dân bỏ phiếu, cũng không vô hiệu hóa luật của các tiểu bang cấm hành vi này.
Ý nghĩa lớn hơn của vụ án nằm ở một nguyên tắc căn bản của hệ thống Mỹ đó là quyền lực về bầu cử được chia giữa Washington và các tiểu bang như thế nào, và ranh giới đó nằm ở đâu. (MPL)
