WASHINGTON, DC (NV) – Một cuộc xử tử bằng súng được dự trù tại Texas vào Tháng Mười Hai đang gây ra một cuộc tranh cãi chưa từng có trong nhiều thập niên tại Mỹ. Không chỉ các tổ chức nhân quyền và những nhà lãnh đạo tôn giáo phản đối, mà ngay cả Phó Tổng Thống JD Vance cũng tỏ ra nghi ngờ về kế hoạch do chính Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth công bố.
Ngày Thứ Sáu, 9 tháng 10, Phó Tổng Thống Vance công khai bày tỏ nghi ngờ về kế hoạch truyền hình trực tiếp cuộc hành hình tử tù Nidal Malik Hasan bằng đội hành quyết tại căn cứ Fort Hood, Texas, ngày 3 tháng 12, mặc dù Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth xác nhận kế hoạch này một ngày trước đó, theo NBC News.
Trả lời phóng viên tại Kentucky trước chuyến vận động ở Ohio, ông Vance nói: “Tôi không chắc chuyện đó thực sự sẽ xảy ra,” và khẳng định nếu cuộc xử tử được truyền hình trực tiếp, ông sẽ không theo dõi.
Tử tù Hasan là cựu bác sĩ tâm thần của Lục Quân Mỹ, bị kết án vì bắn chết 13 người và làm 32 người bị thương tại căn cứ Fort Hood ngày 5 tháng 11, 2009, trong một trong những vụ thảm sát nghiêm trọng nhất tại căn cứ quân sự Mỹ.
Tổng Thống Donald Trump chấp thuận xử tử Hasan bằng súng, nhưng chưa công khai cho biết ông có đồng ý với quyết định truyền hình trực tiếp của Hegseth hay không.
Kế hoạch này gây phản đối ngay trong Đảng Cộng Hòa, với Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis so sánh việc hành quyết công khai với những gì thường diễn ra tại các chế độ độc tài như Iran và Afghanistan.
Đáng chú ý, ông Vance là người theo Công Giáo, trong khi Tổng Giám Mục Paul Coakley, chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Mỹ, lên án kế hoạch truyền hình trực tiếp là một hành vi cổ súy man rợ cho văn hóa sự chết, đồng thời kêu gọi chính phủ xét lại quyết định.
Về phương diện chính trị, phát biểu của ông Vance cho thấy ít nhất có sự khác biệt công khai trong cách các thành viên cao cấp của chính quyền Trump tiếp cận việc truyền hình một cuộc hành quyết, dù chưa có bằng chứng cho thấy chính phủ đã thay đổi quyết định.
Về phương diện đạo đức và pháp lý, tranh cãi đặt ra một vấn đề lớn hơn bản án dành cho tử tù Hasan đó là một nhà nước có thể thi hành hình phạt do tòa án tuyên, nhưng liệu việc biến giây phút một con người bị tước đoạt mạng sống thành chương trình cho công chúng theo dõi có thực sự phục vụ công lý, hay chỉ biến sự trừng phạt thành một cảnh tượng bạo lực?
Cần phân biệt rõ giữa ba vấn đề bắt đầu với việc ết án một người phạm tội, thi hành bản án tử hình và tổ chức truyền hình trực tiếp cuộc hành quyết. Một người có thể ủng hộ hai vấn đề đầu nhưng vẫn phản đối vấn đề thứ ba.
Những người ủng hộ công khai cuộc xử tử cho rằng điều đó thể hiện tính minh bạch và cho thấy hậu quả của những tội ác đặc biệt nghiêm trọng. Tuy nhiên, những người phản đối cảnh báo rằng truyền hình cái chết có thể làm lu mờ phẩm giá con người, gây thêm tổn thương cho gia đình nạn nhân và biến việc thực thi pháp luật thành một sự kiện gây kích động.
Việc ông Vance giữ khoảng cách với kế hoạch của ông Hegseth đặt ra một câu hỏi chính trị đáng quan tâm, đó là liệu chính quyền Trump sẽ tiếp tục kế hoạch truyền hình trực tiếp như đã công bố, hay sẽ điều chỉnh sau những phản ứng đến từ cả Đảng Cộng Hòa lẫn các tổ chức tôn giáo? (MPL)
