Nguyễn Văn Khanh
“Tôi không biết nhiều về ông ta, chỉ gặp nhau có một lần hồi 2012 khoảng chừng 30 giây đồng hồ,” ông Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan nói với báo chí lúc giữa trưa ngày hôm qua, Thứ Năm, 12 Tháng Năm 2016, ngay sau cuộc gặp gỡ kéo dài 45 phút đồng hồ với tỷ phú Donald Trump. “Vì thế, tôi muốn nhắc lại là vẫn còn nhiều điều cần phải thảo luận thêm” cho hay nhân viên dưới quyền của ông và dàn cố vấn đặc trách chính sách đã bắt tay vào việc, hy vọng sẽ tìm được sự đồng thuận trước khi ông Ryan có thể ủng hộ người sẽ đại diện cho đảng Cộng Hòa ra tranh cử tổng thống.
Thượng Nghị Sĩ Charles Schumer (Dân Chủ-New York) tại cuộc họp báo do các thượng nghị sĩ Dân Chủ tổ chức tại Quốc Hội sau khi ông Trump gặp ông Ryan. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Cuộc gặp gỡ giữa hai ông diễn ra đúng một tuần lễ sau ngày ông Ryan cho hay “(ngay trong lúc này) tôi chưa thể ủng hộ ông Trump” cho dù xác nhận nhân vật đang tạo sóng gió của chính trường quốc gia là người “được cử tri ủng hộ mạnh nhất, có được số phiếu (ở những cuộc bầu cử sơ bộ) cao hơn số phiếu các ứng cử viên trước đây kiếm được.” Thành tích đó công thêm quyết tâm “phải đánh bại bà Hillary Clinton” đẩy ông và ông Trump tới chỗ phải nói chuyện với nhau “để xây dựng đoàn kết trong đảng,” đạt mục đích cuối cùng là lấy được Tòa Bạch Ốc.
Rất tiếc, ước mong “xây dựng đoàn kết” vẫn chưa trở thành sự thật. Bản tuyên bố chung do hai ông công bố sau cuộc gặp chứa đựng những lời lẽ đầy hy vọng, cam kết “sẽ làm việc chung” để đánh bại đối thủ chính trị Hillary Clinton vì “nước Mỹ không thể chịu đựng thêm 4 năm nữa với đại diện của (Tổng Thống Barack) Obama là bà Clinton.” Nhưng theo ông chủ tịch Hạ Viện, vẫn còn “những khác biệt về chính sách… không thể nào giải quyết bằng một buổi gặp gỡ kéo dài có 45 phút đồng hồ” trước khi ông có thể ủng hộ ông Trump, vì thế bản tuyên bố chung kết thúc bằng câu “đây là buổi gặp gỡ đầu tiên của chúng tôi, nhưng là một bước tích cực để đi đến đoàn kết.” Sau khi cuộc họp báo kết thúc, một nhân viên thân cận với ông Ryan nói thêm với báo chí “chuyện đoàn kết nội bộ là điều bắt buộc phải có, nhưng cả ông Ryan và ông Trump đều biết phải nỗ lực hơn nữa để có thể đi đến điều cử tri Cộng Hòa đang trông đợi.”
“Rõ ràng cả hai ông cần nhau,” phân tích gia độc lập Jake McArthur nhận xét. “Ông Trump cần có sự ủng hộ của ông Ryan để thắng cử, ông Ryan cần sự ủng hộ của ông Trump để đảm bảo giữ được khối đa số ở Hạ Viện.” Vấn đề còn lại “là họ đã gặp nhau, nhưng chưa biết phải làm gì để đạt được mục tiêu mà họ đặt ra trước khi bước vào phòng họp.”
Ông McArthur nhắc lại những điều đã giúp ông Trump thành công “là những lời phát biểu bạo miệng, bắt đầu là chuyện sẽ xây tường ngăn chia biên giới với Mexico, coi rẻ những người đang cư ngụ bất hợp pháp ở Mỹ, kế đến là những lời lẽ khinh miệt người Hồi Giáo, coi thường phụ nữ, gần đây ông lại đe dọa sẽ tăng thuế cũng như đánh thuế thật cao những công ty Hoa Kỳ chế tạo hàng hóa ở nước ngoài rồi đem trở vào Mỹ bán. Tất cả những gì ông Trump tự làm đã giúp ông ta trở thành nhân vật nổi bật nhất của chính trường, nhưng chưa hẳn đã giúp cho đảng Cộng Hòa ở cuộc bầu cử năm nay,” ông McArthur nói tiếp trước khi kết luận bằng câu “chưa biết họ sẽ làm cách nào, nhưng họ phải thật nhanh chóng giải quyết những khác biệt đang có.”
“Giải quyết những khác biệt đang có không phải là chuyện dễ làm,” quan sát viên bầu cử Alan Rojewski viết trong email gửi cho những người quan tâm đến cuộc bầu cử 2016 mà ông quen biết. “Hai ông Trump và Ryan chẳng khác gì mặt trời và mặt trăng, ông Trump từng có thời ghi danh với đảng Dân Chủ, ủng hộ đảng Dân Chủ và chủ trương cấp tiến trong khi ông Ryan là người luôn đi sát với thành phần bảo thủ Cộng Hòa, vì thế dù họ có ngồi thật sát lại với nhau đi chăng nữa thì vẫn có xa cách.”
Ông Alen Rojewsli nhắc lại “nên nhớ ngay từ đầu ông Ryan đã tỏ cho mọi người thấy rõ là ông không ưa ông Trump, cũng ngay từ ngày đầu ông Trump cho biết đoàn kết nội bộ được thì tốt, nếu không được cũng chẳng sao. Ông Ryan không ưa ông Trump vì cho rằng ông Trump sẽ gây tai hại cho đảng, ông Trump tự nghĩ không cần đoàn kết vì mình ông ta đánh bại 16 đối thủ chính trị nổi tiếng cùng đảng, và ông ta (Trump) luôn tin rằng không có các anh tôi vẫn thắng cử tổng thống như thường.” Nói cách khác, “ông Trump đang nghĩ rằng đảng Cộng Hòa cần ông ta hơn ông ta cần đảng Cộng Hòa.”
Thái độ “các anh cần tôi chứ chưa chắc tôi cần các anh” được ông Trump thể hiện rõ trong buổi nói chuyện với ông Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan. Tin hành lang Quốc Hội cho hay 48 giờ trước khi cuộc gặp diễn ra, hai phía đồng ý “mỗi bên chỉ có ông sếp và một người phụ tá tham dự,” không ngờ “trước khi cuộc thảo luận, ông Trump gọi tất cả đoàn cố vấn tháp tùng vào phòng họp chung với ông, đẩy ông chủ tịch Hạ Viện tới chỗ cũng phải gọi dàn phụ tá vào ngồi họp chung.”
Tin này được xác nhận bởi một người thân cận với ông Ryan. Nhân vật yêu cầu không nêu tên bảo thêm giả sử ông Ryan tuyên bố ủng hộ ông Trump, “tôi không nghĩ ông chủ tịch Hạ Viện sẽ vận động tranh cử giúp ông tỷ phú.”
