Mai Phi Long/Người Việt
WASHINGTON, DC (NV) – Đáng lẽ câu chuyện chỉ dừng lại ở ông Vivek Ramaswamy (Cộng Hòa), ứng cử viên chức thống đốc Ohio, khi tung ra một quảng cáo tranh cử gây phẫn nộ qua việc sử dụng người mẹ bỏ rơi con gái gần nửa thế kỷ để tấn công Bác Sĩ Amy Acton (Dân Chủ), đối thủ của ông. Bà Acton từng bị cha dượng xâm hại tình dục lúc 12 tuổi.
Nhưng ngày 21 Tháng Mười, Phó Tổng Thống JD Vance đưa câu chuyện lên một cấp độ khác. Thay vì chất vấn giới hạn đạo đức của clip quảng cáo, ông Vance tuyên bố cảm thấy “ghê tởm” trước những người Cộng Hòa chỉ trích ông Ramaswamy. Ông Vance cho rằng họ nên quan tâm đến những gì đảng Dân Chủ muốn làm với nước Mỹ, thay vì than phiền về đoạn quảng cáo.
“Chính trị là một nghề khắc nghiệt,” ông Vance nói, theo AP. Khi được hỏi quảng cáo có thích hợp hay không, “ông phó” trả lời rằng đó không thực sự là điều ông quan tâm.
Bà Meghan McCain, con gái cố Thượng Nghị Sĩ John McCain (Cộng Hòa-Arizona), lên án quảng cáo của ông Ramaswamy là hành vi “đê tiện,” trong khi ông Brady Penfield, nhà hoạt động bảo thủ thuộc Turning Point Action, gọi việc sử dụng người thân để công kích đối thủ là “không thể tha thứ và đáng ghê tởm.”
Bà Nikki Haley (Cộng Hòa), cựu thống đốc South Carolina, từng tranh cử tổng thống năm 2024, và từng là đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, cũng lên án gay gắt ông Vivek Ramaswamy khi viết trên mạng X ngày 21 Tháng Mười: “Chẳng có gì đáng cười. Chúng ta chỉ đang chứng kiến điều mà trước đây tôi đã cố cảnh báo mọi người. Ông ấy (Ramaswamy) là một kẻ xấu xa. Thật đáng tiếc khi ông ấy cứ tiếp tục làm những chuyện như vậy mà không phải chịu hậu quả.”
Lời chỉ trích của bà Haley còn gợi lại cuộc tranh luận sơ bộ Cộng Hòa năm 2023, khi ông Ramaswamy từng lôi con gái bà vào cuộc công kích chính trị, khiến bà nổi giận gọi ông là “đồ cặn bã” (just scum).
Khi một phó tổng thống không quan tâm đến việc ký ức bị xâm hại tình dục của một trẻ em bị đem ra làm vũ khí chính trị, nhưng lại phẫn nộ với những người cùng đảng phản đối cách làm đó, điều tất yếu dẫn đến là câu hỏi nghiêm trọng hơn về những chuẩn mực đạo đức của đảng Cộng Hòa dưới thời Tổng Thống Donald Trump.
Người mẹ xuất hiện sau gần nửa thế kỷ mất quyền chăm sóc con
Đoạn quảng cáo dài 60 giây bắt đầu lan truyền trên mạng xã hội ngày 19 Tháng Mười.
Trong video, bà Donna Arthur, mẹ ruột của bà Amy Acton, xuất hiện trước ống kính và tố cáo con gái nói dối về tuổi thơ, đặc biệt chuyện gia đình từng phải sống trong lều và trải qua cảnh vô gia cư.
Bà Arthur nói con gái mình đã nói dối suốt cuộc đời, bị tâm thần, cần được giúp đỡ, và không xứng đáng làm thống đốc Ohio. Bà kêu gọi cử tri đừng bỏ phiếu cho con gái.
Thoạt nghe, đây có vẻ là một lời tố cáo có sức nặng. Còn ai hiểu rõ một người bằng chính mẹ ruột của người ấy?
Nhưng có một sự thật quan trọng mà quảng cáo không nói: Bà Donna Arthur bị mất quyền nuôi hai người con sau khi chồng sau của bà bị truy tố cưỡng hiếp bé Amy Acton 12 tuổi. Hai mẹ con không còn gặp nhau kể từ năm 1978 vì người mẹ bị mất quyền nuôi dưỡng.
Theo hồ sơ tư pháp Pennsylvania được PolitiFact kiểm chứng, năm 1996, cả bà Donna Arthur lẫn chồng sau của bà, ông Cledith Arthur, đều bị kết án trọng tội trộm cắp bằng thủ đoạn gian dối.
Ngày 20 Tháng Mười, ban tranh cử ông Ramaswamy chính thức nhận trách nhiệm sản xuất quảng cáo và tuyên bố bỏ thêm $4 triệu để “đẩy mạnh” quảng cáo này trên truyền hình và các nền tảng trực tuyến.
Theo Axios, những người thân cận với ban tranh cử cho biết quảng cáo này đạt kết quả tốt trong các cuộc thử nghiệm với nhóm cử tri có thể thay đổi lựa chọn.
Chi tiết này hé lộ mục tiêu chính trị quan trọng nhất.
Không phải giảm thuế. Không phải tạo việc làm. Không phải cải thiện giáo dục hay y tế Ohio.
Đòn đánh thực sự là phá hủy mức khả tín của Bác Sĩ Amy Acton, biến câu chuyện một phụ nữ vượt qua tuổi thơ bị bạo hành thành nghi vấn rằng chính bà đã dựng nên quá khứ của mình.
Một khi cử tri nghi ngờ bà nói dối về tuổi thơ, họ có thể bắt đầu nghi ngờ những lời bà nói về chính sách và khả năng lãnh đạo.
Hồ sơ tư pháp kể một câu chuyện khác
Theo hồ sơ cảnh sát và tòa án mà AP thu thập, ông Cledith Arthur bị bắt vào Tháng Bảy, 1978, sau khi cha ruột của bà Amy Acton trình báo việc con gái bị xâm hại tình dục.
Cáo buộc liên quan đến những hành vi xảy ra trong khoảng từ Tháng Mười Hai, 1976, đến Tháng Tư, 1978.
Tháng Chín, 1978, một đại bồi thẩm đoàn truy tố ông Arthur về tội cưỡng hiếp trẻ em. Ông phủ nhận cáo buộc, nhưng sau đó không ra trình diện trước tòa. Giới chức ban hành lệnh bắt, và đến năm 1981, hồ sơ vẫn ghi nhận việc truy tìm ông.
Ông Arthur qua đời năm 2004 mà chưa từng bị xét xử về vụ án này. Vụ này cũng làm bà Donna Arthur mất quyền nuôi dưỡng hai đứa con, Amy Acton và Philip Sterns.
Điều đặc biệt đau lòng, theo lời ông Philip Stearns, em trai Bác Sĩ Amy Acton, là mẹ của họ tiếp tục chung sống với ông Arthur cho đến khi ông qua đời.
Đặt những tài liệu này bên cạnh quảng cáo của ông Ramaswamy phơi bày một khoảng trống rất lớn. Đó là tại sao đoạn clip không giải thích lý do người mẹ mất quyền nuôi con? Tại sao không nhắc đến cáo trạng năm 1978? Và tại sao cử tri không được biết hai mẹ con sống xa cách gần 48 năm?
Nếu mục đích là tìm kiếm sự thật, những chi tiết ấy đáng lẽ phải được trình bày để công chúng tự đánh giá.
Câu chuyện thương tâm của bà Acton không mới
Ngày 31 Tháng Tám, 2019, tờ The Vindicator tại Youngstown đăng bài phỏng vấn Bác Sĩ Amy Acton, lúc đó đang giữ chức giám đốc Sở Y Tế Ohio dưới quyền Thống Đốc Mike DeWine (Cộng Hòa).
Bài báo kể về tuổi thơ nhiều bất ổn của bà.
Bà Acton nói từng sống ở khoảng 18 nơi khác nhau trong 12 năm đầu đời, có khi ở tầng hầm, có khi trong lều giữa mùa Đông. Bà phải chăm sóc em trai giữa những hoàn cảnh gia đình nguy hiểm, trước khi được chuyển khỏi sự chăm sóc của mẹ.
Đó là năm 2019, trước khi bà nổi tiếng trong đại dịch COVID-19 và nhiều năm trước cuộc tranh cử thống đốc năm 2026.
Ngày 20 Tháng Mười, khi quảng cáo của ông Ramaswamy được tung ra, ông Philip Stearns xuất hiện trong một video phản hồi, xác nhận những gì hai chị em từng trải.
Ông nói mình cũng chịu đựng bạo hành, nhưng chị gái phải gánh chịu phần tồi tệ nhất vì luôn cố bảo vệ em trai. Ông mạnh mẽ lên án việc ban tranh cử Ramaswamy biến chuyện chị mình bị xâm hại thành công cụ chính trị.
Ramaswamy từng đưa quảng cáo không đúng sự thật
Đây không phải lần đầu ông Ramaswamy đối diện những câu hỏi nghiêm trọng về sự thật các quảng cáo tranh cử.
Hồi Tháng Tám, ông phát hành đoạn phim với cảnh bà Linda Caudill, một nhà hoạt động Cộng Hòa, cáo buộc chính sách chống COVID-19 dưới thời bà Acton khiến mẹ mình bị cô lập trước lúc qua đời.
Các kiểm chứng của báo The Columbus Dispatch và TiffinOhio.net phát hiện người mẹ của bà Caudill sinh sống tại Kentucky và qua đời ngày 25 Tháng Bảy, 2020, tại một cơ sở chăm sóc cuối đời ở Edgewood.
Thời điểm đó, bà Acton rời chức giám đốc Sở Y Tế Ohio khoảng sáu tuần.
Quảng cáo cũng không xác định rõ cơ sở dưỡng lão nơi người mẹ từng bị hạn chế thăm viếng, khiến việc quy trách nhiệm trực tiếp cho chính sách của Ohio không có đầy đủ căn cứ.
Ngay cả Thống Đốc Mike DeWine, người bổ nhiệm bà Acton, từng nói ông chịu trách nhiệm về các quyết định chống dịch của chính quyền.
Điểm chung không phải là hai câu chuyện giống nhau, mà là cả hai đều dựa vào cảm xúc gia đình để quy trách nhiệm hoặc tạo nghi ngờ đối với bà Acton, trong khi không đề cập những thông tin thiết yếu liên quan.
Hôm Thứ Năm, 22 Tháng Mười, Thống Đốc DeWine, người chính thức ủng hộ ông Ramaswamy, đòi nhà tỷ phú Cộng Hòa rút quảng cáo này lại, theo báo mạng Politico.
“Chạy quảng cáo này là sai lầm,” ông DeWine nói. “Khi biết phần còn lại của câu chuyện, khi biết câu chuyện hậu trường, khi biết người chồng sau của người mẹ bị bồi thẩm đoàn truy tố sau khi nghe lời khai, và rằng ông ấy đã bỏ trốn cùng với người mẹ, và hai đứa trẻ không bao giờ còn được nhìn thấy mẹ của chúng nữa. Khi quý vị biết điều đó, đối với tôi, nó chỉ làm cho sự việc trở nên nghiêm trọng hơn. Nó khiến điều đó càng sai trái hơn.”
Dù vậy, ông DeWine không rút lại sự ủng hộ của ông với ông Ramaswamy.
Trong khi đó, cũng hôm Thứ Năm, Tổng Thống Donald Trump lên tiếng bênh vực ông Ramaswamy.
Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Trump viết: “Vivek Ramaswamy đăng một quảng cáo rất mạnh mẽ về một người mẹ nói rằng con gái bà, Amy Acton, người đang tranh cử thống đốc Ohio, là kẻ nói dối, và còn tệ hơn nhiều.”
“Báo chí, trong một cuộc tấn công có phối hợp và được tổ chức chặt chẽ, đang cố gắng buộc Vivek Ramaswamy phải ‘gỡ bỏ quảng cáo,’” ông Trump tiếp. “Thành thật mà nói, bất kỳ ai có mẹ nói về con gái mình theo cách đó thì thông thường sẽ khiến người con gái đó bị loại khỏi khả năng đảm nhiệm chức vụ chính quyền, chứ đừng nói đến chức thống đốc.”
Vị tổng thống Công Hòa cũng chỉ trích Thống Đốc DeWine kêu ông Ramaswamy lấy quảng cáo đó xuống.
“Ông DeWine ‘có lẽ muốn một người Dân Chủ thắng, và chắc chắn không muốn một người nào đó sẽ làm thống đốc tốt hơn ông,'” ông Trump viết tiếp. [đ.d.]
