Bệnh mũi đỏ

 

BS Ðặng Trần Hào

Bệnh mũi đỏ hay còn gọi là bệnh cà chua, là bệnh ở mũi và một phần giữa mặt, nơi thường tiết ra nhiều chất nhờn. Bệnh không phân biệt tuổi tác, giới tính, nhưng người trung niên thường bị bệnh nhiều hơn.

Gọi bệnh mũi đỏ đã xác định rõ ràng vùng bị bệnh chính là mũi và những vùng phụ cận mũi rất đỏ, và nổi mụn đỏ.

Y Khoa Ðông Phương quy bệnh mũi đỏ thường liên quan tới phế, tỳ, vị và gan hỏa sinh ra.

Theo Nội Kinh và sách y khoa cổ xưa xác định từng vùng trên mặt liên quan với từng lục phủ và ngũ tạng trong cơ thể con người. Khi chúng không phối hợp nhịp nhàng sẽ xuất hiện trên mặt những vùng tương ứng với từng cơ tạng những hiện tượng phức tạp, kết cấu như da mặt khô, mụn, đỏ, sưng, hay ẩm thấp…

Thí dụ: Sống mũi, phần giữa hai lông mày thuộc về phổi; phần giữa hai lông mi thuộc về tim; phần giữa hai cánh mũi dưới thuộc tỳ vị; phần giữa tỳ và tim là gan v.v…

Dựa vào những vùng trên mặt tương ứng với từng cơ tạng theo Nội Kinh để giúp tìm lý do thụ bệnh do tạng phủ nào sinh ra.

Mũi đỏ do phế và bao tử nhiệt

Mà phế là biểu hiểu cho lông da, sự liên quan giữa phế và bì mao chủ yếu biểu hiệu ở hai khía cạnh dưới đây:

– Phế chủ khí, coi việc hô hấp, là cơ tạng chính để trao đổi khi giữa trong và ngoài, mà lỗ chân lông, da cũng có tác dụng tán khí, cho nên lỗ chân lông cũng gọi là khí môn.

– Da lông nhờ sự hun nóng của phế khí mới được tươi nhuận. Vì thế phế khí đầy đủ thì da lông mỡ màng, tươi nhuận, phế khí suy kiệt thì da lông xơ xác.

Chính vì phế và da lông có mối liên hệ chặt chẽ, cho nên khi phế thụ nhiệt, sẽ ảnh hưởng tới da, làm da khô, ho khan, và nếu nhiệt gia tăng có thể đưa tới bệnh mũi đỏ. Bệnh nhân thường hơi thở nóng, ho khan, ít đàm. Lưỡi khô và đỏ. Mạch sác.

Chủ trị: Thanh nhiệt, nhuận phế, tiêu đàm, giáng phế khí, giảm sưng và đỏ

Bài thuốc:

Mẫu đơn bì 9 grs
Bán hạ 6 grs
Mạch môn đông 9 grs
Thiên môn đông 9 grs
Thạch cao 6 grs
Hoàng cầm 6 grs
Cam thảo 3 grs
Tri mẫu 9 grs
Xa tiền tử 9 grs
Trạch tả 9 grs
Ðịa cốt bì 9 grs
Thiên hoa phấn 9 grs
Trúc nhự 9 grs

– Thiên hoa phấn, trúc nhự, hoàng cầm: Thanh nhiệt, tiêu thấp, giảm sưng đỏ tại mũi.

– Bán hạ, mạch môn đông, thiên môn đông: Tiêu đờm, bổ phế.

– Thạch cao, hoàng cầm, tri mẫu, địa cốt bì: Thanh phế và bàng quang, giảm sưng.

– Xa tiền tử, trạch tả, địa cốt bì: Thông tiểu tiện.

Mũi đỏ do gan hỏa

Gan hỏa vượng làm tổn thương âm phận gây ra mất ngủ hay ngủ chập chờn, lưỡi và cổ họng khô, miệng đắng, dễ giận, chóng mặt đôi khi nhà cửa đảo lộn, ăn không thấy ngon, lợm giọng nhưng không mửa, tức hai bên giang sườn, mệt mỏi, mũi đỏ…

Lưỡi khô và đỏ. Mạch huyền và sác.

Bài thuốc

Sanh địa 12 grs
Ðịa cốt bì 9 grs
Sơn thù du 9 grs
Trạch tả 9 grs
Phục linh 9 grs
Long đởm thảo 9 grs
Chi tử 9 grs
Hạ khô thảo 9 grs
Ðan sâm 9 grs
Hoàng liên 6 grs
Tang bạch bì 9 grs
Hoàng cầm 6 grs
Hoàng bá 6 grs

– Sanh địa, địa cốt bì, sơn thù du, chi tử, long đởm thảo, hạ khô thảo: Thanh nhiệt thận, gan, giảm sưng và đỏ.

– Tang bạch bì, phục linh: Lợi tiểu, thanh nhiệt.

– Ðan sâm: Thanh nhiệt và giảm sưng.

– Hoàng liên: Thanh tâm nhiệt.

– Hoàng cầm: Thanh thấp nhiệt tại bao tử, lương huyết, giảm sưng đỏ.

– Hoàng bá: Thanh thanh thấp nhiệt tại thận và bàng quang.

Cả ba vị hoàng liên, hoàng cầm, hoàng bá đều có tác dụng thanh nhiệt hóa thấp. Mà thấp nhiệt gây ra sưng và đỏ, đồng thời theo Hoàng Ðế Nội Kinh mũi và một phần mặt tương ưng với từng cơ tạng như tim, gan, tỳ và vị, một khi các cơ tạng này bị nhiệt thì ảnh hưởng tới vùng da tương ưng trên mặt, mà gây ra mũi cà chua là như vậy.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

‘Chiến thuật’ thương lượng với người bán nhà

Khi mua một căn nhà, bạn không bao giờ phải sợ tiến trình thương lượng. Địa ốc viên của bạn là một nhà thương lượng nhiều kinh nghiệm, họ sẽ giúp bạn mặc cả mà không bị tình cảm chi phối.

Số Trời?

Dù theo tín ngưỡng nào, trên đời này có lẽ không có ai “lớn quyền” bằng ông Trời, hay Thượng Đế, hay Chúa, hay Bụt, hay,... tùy theo cách gọi của từng người hay từng tôn giáo.

Nhà có ‘giá phải chăng’ ngày càng hiếm trên thị trường

Những vụ mua bán nhà giảm mạnh trong Tháng Giêng không phải vì thiếu nhà bán. Lý do chính là thiếu hụt số nhà có giá phải chăng để đa số mọi người đủ khả năng để mua.

Sài Gòn: Bánh canh cá lóc Quảng Trị, món ngon bình dân

Bánh canh là món ăn phổ biến tại Sài Gòn và nhiều tỉnh thành trong cả nước, được đông đảo thực khách khắp nơi ưa chuộng, nhất là giới bình dân.

Quán ăn Địa Trung Hải ở Fountain Valley, nhỏ mà ngon

Các món ăn kiểu Địa Trung Hải được rất nhiều người thích không chỉ vì ngon miệng và còn tốt cho sức khỏe và quán Mr Kebap rất được ưa thích.

Những điều nên tránh khi tự sửa nhà

Những điều nên tránh khi tự sửa nhà
Tự làm lấy (DIY: Do It Yourself) có vẻ như luôn luôn là một ý kiến tốt. Bạn có thể bỏ ra một ít công sức để làm tăng trị giá nhà.

Công ty siêu thị Albertsons sẽ mua hệ thống tiệm Rite Aid

Công ty tư nhân, hiện làm chủ các hệ thống chợ Safeway, Vons cùng các hệ thống khác trong lãnh vực siêu thị, mới đây đã tiến sâu hơn nữa vào lãnh vực dược phẩm qua quyết định mua Rite Aid, công ty có hệ thống các tiệm bán thuốc lớn hàng thứ ba ở Mỹ.

Liệu đại dịch cúm giết người năm 1918 có thể tái diễn?

Hoa Kỳ đang phải đối mặt với một mùa cúm nghiêm trọng, liệu đại dịch tệ hại tương tự dịch cúm năm 1918 có thể xảy ra trong tương lai không?

Chất béo và sức khỏe

Theo các nhà dinh dưỡng thì ta chỉ nên tiêu thụ trong mỗi bữa ăn một số lượng chất béo đủ để cung cấp không quá 30 phần trăm tổng số năng lượng trong bữa ăn đó.

Thêm nhiều nhà mới xây giúp giá nhà ở Mỹ giảm bớt

Thêm nhiều nhà mới xây giúp giá nhà ở Mỹ giảm bớt
Việc xây dựng nhà mới ở Mỹ đã bắt đầu tăng trong năm 2018, điều có thể thúc đẩy sự phát triển kinh tế và giảm bớt việc tăng giá nhà trong những tháng tới đây.