Bệnh tắc ruột


BS Ðặng Trần Hào



Chức năng chính của ruột già là nơi tồn trữ thực phẩm khó tiêu hóa dư thừa bằng cách hút kiệt nước và sau đó tống xuất phần cặn bã còn gọi là phân ra ngoài.

Ruột già có 4 phần nhánh: Manh tràng, ruột kết, trực tràng và ống hậu môn.

Ruột kết được chia thành nhiều khúc: Kết tràng lên là đoạn ruột thẳng đứng từ bên phải của ổ bụng, rồi quật ngược về bên trái, rồi giăng ngang ổ bụng theo kiểu bắc cầu. Ðoạn ngang này gọi là kết tràng ngang. Một lần nữa ruột kết lại xoay mình, ngã sấp xuống bên trái ổ bụng, đoàn này gọi là kết tràng xuống, sau đó đi vào khung chậu và tại đây ruột kết biến thành hình chữ S, nên gọi là kết tràng xích ma (sigmoid colon). Kết tràng xích ma, trực tràng và ống hậu môn nằm gọn trong chậu. Ống hậu môn kết thúc tại hậu môn, đóng mở nhờ hai cơ thắt có tính đàn hồi.

Tắc ruột là nguyên nhân làm trở ngại sự tiêu hóa không hoàn thành chức năng thải những chất cặn bã theo đường hậu môn ra ngoài. Tắc ruột có thể bị từng khúc trong ruột già, gây ra những triệu chứng đau cấp tính ở vùng hạ tiêu.

Tắc ruột có nhiều nguyên nhân do dính ruột, do ký sinh trùng hay do bệnh ung bướu lâu ngày lớn làm cản trở không đưa hết căn bã xuống hậu môn được. Tắc ruột cũng có thể ruột bị xoắn thắt nút hoặc lồng vào nhau do nhu động ruột hoạt động quá mức.

Có nhiều nguyên nhân gây tắc ruột, nhưng các triệu chứng lại giống nhau làm cho việc xác định nguyên nhân phức tạp, nên ngày nay thường gửi qua BS Tây y dùng phương pháp nội soi hay chụp quang tuyến X tìm nguyên nhân nhanh chóng và chính xác hơn.

Sau đây là những nguyên nhân gây ra tắc ruột không giống nhau, nhưng triệu chứng lại giống nhau:

– Không đại tiện và đánh hơi. Ðây là một trong những đặc trưng của tắc ruột. Tắc ruột thời kỳ đầu có thể vẫn đẩy ít hơi và phân ra hậu môn, lồng ruột, nghẽn mạch máu ruột có thể gây đại tiện ra phân có máu mũi.

– Bụng chướng và đặc biệt vị trí càng thấp thì chướng càng rõ.

– Tắc ruột thời kỳ đầu gây nôn mửa, khi mới bắt đầu thì nôn có tính cách phản xạ, thời kỳ cuối thì nôn vọt. Tắc ở vị trí cao thì sớm gây nôn và nôn liên tiếp. Nôn ra chất chứa trong dạ dày và tá tràng. Tắc ở vị trí thấp thì nôn xuất hiện chậm và chất nôn có dạng như phân lỏng.

– Ðau cố định ờ vùng giữa bụng, đau quặn thành từng cơn, khi bị đau bụng nghe thấy tiếng sôi ruột, cảm thấy có khí di động, những nơi khí dồn đến thì đau dữ dội, những nơi này chính là vị trí bị tắc. Lấy tay ấn vào chỗ này bệnh nhân đau chịu không nổi.

– Thời kỳ đầu, sức khỏe bệnh nhân vẫn bình thường, nhưng tình trạng về sau càng tồi tệ, thấy như mất nước, toàn thân bị nhiễm độc, gây chóng mặt, choáng váng


Tắc ruột mãn tính


Trùng tích trở kết: Bệnh lúc đau lúc không, mặt vàng, bụng ỏng, hoặc sắc mặt trắng nhợt. Ðột nhiên bị đau đột ngột ở vùng giữa bụng, đau chung quanh rốn, ấn vào thấy búi lổn nhổn, nôn ra thức ăn, hoặc nước trong. Rêu lưỡi trắng dầy. Mạch hoạt và huyền.


Bài thuốc

Ðại phúc bì 9 grs
Xuyên tiêu 9 grs
Mộc hương 9 grs
Tạo giác 9 grs
Khổ luyện bì 9 grs
Chỉ xác 9 grs
Hương phụ 9 grs
Ðại hoàng 9 grs
Cam thảo 6 grs

– Ðại phúc bì: Ðưa khí xuống.
– Mộc hương, chỉ xác: Tản khí trung tiêu và hạ tiêu. trị sưng chướng.
– Tạo giác, khổ luyện bì: Diệt trùng (giun, sán).
– Ðại hoàng, xuyên tiêu: Thông trực tràng và giúp đại tiện.
– Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.


Tắc ruột cấp tính


*Huyết tắc, khí trệ: Bụng chướng, đau liên miên và cố định ở một nơi, nôn mửa, lưỡi tím, càng ấn càng đau rất khó chịu. Rêu lưỡi vàng. mạch vi và huyền. Nguyên tắc trị liệu thông khí, hoạt huyết và chỉ thống.
 
Bài thuốc

Hồng hoa 9 grs
Ðào nhân 9 grs
Ðương quy 9 grs
Quế bì 9 grs
Mộc hương 9 grs
Hương phụ 9 grs
Chỉ xác 9 grs
Tiểu hồi 9 grs
Phan tả diệp 6 grs
Trần bì 9 grs
Binh lăng 9 grs
Cam thảo 6 grs

-Hồng hoa, đào nhân, đương quy: Bổ huyết và thông huyết tắc.
-Quế bì, tiểu hồi: Bổ khí, ôn trung, giảm đau.
-Mộc hương, hương phụ, chỉ xác, tam lăng, phan tả diệp: Thông đại tràng, khai bí tắc và giúp đại tiện dễ dàng.
Trần bì, cam thảo: Giúp kiện toàn tiêu hóa và phối hợp các vị thuốc.


*Nhiệt tích: Bụng đột nhiên đau dữ dội, nôn ra thức ăn, miệng đắng, mất ngủ, cổ họng khô, bụng đau chướng. Rêu lưỡi vàng. Mạch phù sác

Nguyên tắc điều trị là thanh nhiệt, trừ thực tích.
 
Bài thuốc

Hoàng bá 9 grs
Thục địa 12 grs
Nhân trần 9 grs
Qua lâu nhân 9 grs
Chỉ xác 9 grs
Khổ luyện bì 9 grs
Binh lăng 9 grs
Hoàng liên 6 grs
Trần bì 9 grs
Cam thảo 6 grs

– Hoàng bá, hoàng liên, qua lâu nhân: Thanh nhiệt, tiêu thấp.
– Thục địa: Bổ huyết thanh nhiệt hạ tiêu.
– Chỉ xác, khổ luyện bì, binh lăng, nhân trần: Tản khí, thông đại tiện.
– Trần bì: Kiện toàn tiêu hóa.
– Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.

Chúng ta nên đề phòng bệnh tắc ruột bằng cách không nên ăn quá nhiều, tẩy ruột thường xuyên, ăn uống vệ sinh đề phòng giun sán và giữ cho đại tiện hàng ngày. Không nên ăn trái táo tầu khô làm thuốc nhiều có thể gây ra tắc ruột.


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Mùa Hè sắp đến, hãy chăm sóc máy điều hòa không khí

Mỗi mùa trong năm đều đem lại những điều dễ chịu và không dễ chịu. Trong khi mùa Hè có thể là một mùa thích hợp để hưởng các thú vui ngoài trời, hoặc thực hiện những chuyến đi tới bãi biển.

Vài biện pháp chính yếu để ngăn trộm viếng nhà

Mỗi năm, có hàng trăm vụ trộm được báo cáo với cảnh sát tại Hoa Kỳ. Kẻ trộm đột nhập vào nhà và lấy đi tài sản trị giá hàng triệu đô la của chủ nhà.

Bàn về y lý: Phân biệt bệnh theo âm dương

Phân biệt bệnh theo âm dương là điều quan trọng nhất trong vấn đề định bệnh, nằm trong Bát Cương.

Công nghệ trồng cây không cần đất

Một công nghệ hiện đang phát triển mạnh, đó là công nghệ trồng cây không cần đất. Bạn muốn có rau tươi, sạch sẽ, bảo đảm vệ sinh thì công nghệ này sẽ giúp bạn điều đó một cách dễ dàng.

‘Ra’ sớm

Xuất tinh sớm được định nghĩa là sự không thể kiểm soát được việc xuất tinh, xuất tinh xảy ra ngay cả với các kích thích nhỏ nhất, và quan trọng nhất là xảy ra trước lúc cả hai mong đợi.

Cháo mực, món bình dị khó quên ở Sài Gòn

Những ai từng sống ở Sài Gòn, thời thập niên 80 của thế kỷ trước, chắc đã từng ăn qua tô cháo mực thì sẽ... không thể nào quên.

Lần đầu đi ăn ‘buffet sầu riêng’ ở Thái Lan

Không mấy ai từng nghe, chứ đừng nói là từng thử qua một “buffet sầu riêng.” Đó chính là lý do vì sao tui đã quyết định bằng mọi cách phải đến để nhìn xem ăn sầu riêng “bao” bụng nó ra làm sao.

Ăn sáng ngon miệng tại Omelette House ở Garden Grove

Một trong số những quán ăn sáng kiểu Mỹ ngon ở Orange County có Omelette House ở Garden Grove, nổi tiếng với món trứng omelette, như tên gọi.

Khi mua nhà cần có luật sư cố vấn pháp lý

Có nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến việc mua một căn nhà, không phải bạn chỉ cần ký một vài giấy tờ là đã thong dong gia nhập hàng ngũ các chủ nhà.

Trồng cây bằng chậu nếu nhà ít đất

Bạn có thể trồng hầu như bất cứ cây gì nếu loại bồn, chậu mà bạn chọn đủ lớn và có chỗ thoát nước thích hợp.