BS Ðặng Trần Hào
Viêm mũi có viêm mũi cấp tính, mãn tính và viêm mũi dị ứng, liên quan tới mùa Xuân, hoa nở và phấn hoa ảnh hưởng tới niêm mạc mũi mà gây viêm.
Viêm mũi cấp tính thường gập trong lâm sàng và nguyên nhân thường là ngoại phong hàn hay nhiệt gây nhiễm trùng đường hô hấp, làm nghẹt mũi, khó thở.
Nếu chúng ta không chữa trị để bệnh kéo dài đưa tới mãn tính nặng nhẹ tùy theo sự nhiễm trùng nhiều hay ít. Thường là do viêm mũi cấp tính tái phát nhiều lần đưa tới mãn tính. Hít phải không khí ô nhiễm, hóa chất tiếp xúc hàng ngày do công việc, khói thuốc lá, khói từ các nhà máy thải ra không được kiểm soát đúng mức cũng là những nguyên nhân gây bệnh viêm mũi.
Ngoài ra khí huyết suy yếu không đầy đủ nuôi dưỡng cơ thể lâu ngày, làm niêm mạc mũi suy yếu, gây sung huyết có tính phản xạ cũng gây ra bệnh viêm mũi.
Viêm mũi cấp tính do phong hàn
Bệnh nhân thường gặp vào mùa Ðông, sợ lạnh, sợ gió, nhức đầu, sốt, ho, đau nhức toàn thân, trong mũi khô, ngứa, hắt xì hơi liên miên. Sau vài ngày chuyển sang ngạt mũi, chảy nhiều nước mũi, nhức đầu, mệt mỏi, và tiếp tục nhiễm trùng sẽ tiết ra chất dịch mầu vàng đục, đôi khí lẫn mủ, mũi nghẹt càng ngày càng nhiều. Mạch phù. Rêu lưỡi trắng.
Chủ trị: Giải phong hàn, thanh phế nhiệt.
Ma Hoàng Thang
Ma hoàng 9 grs
Quế chi 6 grs
Hạnh nhân 9 grs
Cam thảo 6 grs
-Ma hoàng là vị chính trong toa thuốc, ma hoàng phối hợp với quế chi gia tăng lượng máu lưu hoạt và làm ra mồ hôi.
-Hạnh nhân phối hợp với ma hoàng trị ho và chảy nước mũi.
-Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.
Viêm mũi cấp tính do phong nhiệt
Thường gặp vào mùa Xuân và mùa Hạ gây sốt cao sợ lạnh, miệng khô và đắng. Lưỡi đỏ. Mạch phù sác.
Chủ trị: Giải phong nhiệt
Bài thuốc
Tô diệp 9 grs
Kinh giới 9 grs
Cúc hoa 9 grs
Cát căn 9 grs
Trúc diệp 9 grs
Bạc hà 9 grs
Cát cánh 9 grs
Liên kiều 9 grs
Kim ngân hoa 9 grs
Cam thảo 6 grm
-Tô diệp, kinh giới: Truy phong, giải biểu.
-Cúc hoa, cát căn, liên kiều, kim ngân hoa: Thanh nhiệt, trị sưng.
-Cát cánh, tô diệp: Tuyên phế, tiêu đờm.
-Bạc hà: Thông phế.
-Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.
Viêm mũi mãn tính
Bị tắc mũi đổi bên, hay tắc mũi lúc nặng, lúc nhẹ, nước mũi trong. Niêm mạc hai khoang mũi sưng tấy do thận khí và phế khí suy. Thận bất nạp khí, gây thở hụt hơi, hen suyễn, mệt mỏi. Mạch phù, không lực. Rêu lưỡi trắng và dầy.
Chủ trị: Bổ thận và phế khí.
Bài thuốc
Ðảng sâm 12 grs
Phục linh 9 grs
Bạch truật 9 grs
Cam thảo 6 grs
Hoàng kỳ 9 grs
Mạch môn đông 9 grs
Bạc hà 9 grs
Cát cánh 9 grs
Kinh giới 9 grs
Tân di 9 grs
Thương nhĩ tử 9 grs
-Ðảng sâm, Phục linh, bạch truật, hoàng kỳ, cam thảo: Bổ thận khí và phế khí.
-Mạch môn đông, cát cánh: Bổ phế, tiêu đờm.
-Bạc hà, kính giới, tân di, thương nhĩ tử: Thông phế quản, ngưng chảy nước mũi.
Viêm mũi dị ứng
Thường hắt xì hơi liên miên, chảy nước mũi không ngừng, tắc mũi, chảy nước mắt, tức hai bên giang sườn, dễ giận do gan hỏa vượng.
Chủ trị: Thanh nhiệt, thông khiếu trị viêm
Bài thuốc
Thương nhĩ tử 9 grs
Tân di 9 grs
Cát cánh 9 grs
Hoàng kỳ 9 grs
Long đởm thảo 6 grs
Thuyền thoái 6 grs
Kim ngân hoa 9 grs
Cúc hoa 9 grs
Tế tân 6 grs
Hoàng cầm 9 grs
Cam thảo 6 grs
-Thương nhĩ tử, cát cánh, hoàng kỳ, tân di: Tiêu viêm, thông mũi, tuyên phế.
-Long đởm thảo: Thanh can nhiệt.
-Thuyền thoái, kim ngân hoa, tế tân: Trị viêm và thông mũi.
-Hoàng cầm: Tiêu thấp
-Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.
