Tư Mỏ Lết
Vào ngày 17 Tháng Mười Hai, 2015 vừa qua, DMV của tiểu bang Californiafornia đã thông báo một đề nghị mới, quy định về việc lưu hành của các loại xe tự hành (self-driving cars). Theo quy định này, những chiếc xe tự hành muốn được chạy trên đường sá California thì phải có tay lái, phải có bàn đạp (pedal) thắng, ga đàng hoàng. Thêm nữa, những chiếc xe tự hành phải có tài xế có bằng lái xe tự hành. Người tài xế này có nhiệm vụ dành quyền kiểm soát hoàn toàn chiếc xe tự hành của mình, trong trường hợp xảy ra điều gì bất thường.
Quy định này sẽ làm cho viễn cảnh những chiếc taxi không người lái đón khách trên các nẻo đường – hình ảnh chỉ có thể thấy trong các phim, truyện khoa học giả tưởng của thế kỷ trước – trở nên xa xôi hơn một chút, ít nhất là ở tiểu bang California. Chỉ mới đây thôi, nhiều người vẫn háo hức chờ đợi câu chuyện giả tưởng này trở thành hiện thực chỉ trong vòng năm năm tới. Thiệt là thất vọng!
Để hiểu rõ nỗi thất vọng này, chúng ta cần tìm hiểu một chút về công nghệ kỹ thuật chế tạo xe tự hành.
Có hai khái niệm mà nhà chế tạo xe hơi muốn dân lái xe phân biệt cho rõ: Xe hơi tự động (autonomous car) và xe hơi tự hành (self-driving car). Xe hơi tự động thực ra không còn xa lạ nữa. Đó là những chiếc xe có khả năng thay người lái làm một số nhiệm vụ như duy trì tốc độ, duy trì khoảng cách với xe phía trước, đạp thắng trong trường hợp khẩn cấp… Nhiều chiếc xe hơi thuộc thế hệ 5 năm trở lại đây đã bắt đầu có những tính năng tự động này.
Hoặc để dễ hiểu hơn, xem như có hai loại xe: Loại bán tự động, và loại tự động hoàn toàn
Xe tự hành cũng dựa trên những kỹ thuật cơ bản của xe tự động, nhưng vượt lên trên một cấp độ tự động hoàn toàn. Về nguyên lý, nó là một chiếc xe không còn cần tay lái, pedal thắng, ga. Xe hoàn toàn tự động điều khiển một mình bằng những kỹ thuật GPS, radar, sensor, bộ điều khiển…
Ý tưởng về những chiếc xe tự động đã có từ rất sớm. Những thử nghiệm có tính khả thi đã xuất hiện từ thập niên 50. Đến thập niên 80, những chiếc xe tự động đầu tiên xuất hiện tại Mỹ và Đức. Kể từ đó đến nay, nhiều hãng chế tạo xe hơi đã đầu tư nghiên cứu chế tạo các đời xe ngày một nhiều chức năng tự động hơn: Mercedes Benz, Audi, Toyota, Nissan, Volvo, General Motors, Bosche… Cho đến năm 2013, đã có 4 tiểu bang ở Hoa Kỳ chính thức ban hành luật cho phép xe hơi tự động lưu hành, bao gồm Nevada, Florida, Californiafornia, Michigan.
Giấc mơ về những chiếc xe tự hành, hoàn toàn không người lái bắt đầu từ những chiếc xe tự động này. Châu Âu đang cho thử nghiệm các loại xe không người lái tại Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Bỉ, Tây Ban Nha…
Tại Mỹ, Google là công ty “mặn mòi” nhất với ý tưởng xe tự hành. Trong dự án Google X, Google đã kết hợp với một số hãng chế tạo xe điện như Toyota, Lexus, Audi… lắp đặt một nhu liệu điều khiển tự động có tên là Google Chauffeur, giúp cho xe tự hành hoàn toàn. Vào năm 2012, Google bắt đầu cho những chiếc xe tự hành của mình chạy thử nghiệm trên đường phố Bắc California. Đó là những chiếc Toyota Prius, Lexus RX, Audi TT. Những hành trình thử nghiệm này đều có những chuyên viên của Google ngồi trên xe giám sát và thu thập dữ liệu.
Đến Tháng Sáu, 2015, Google công bố hành trình thử nghiệm của những chiếc xe tự hành đã vượt qua cột mốc 1,000,000 miles. Đến Tháng Bảy, 2015, Google báo cáo có 14 tai nạn xe cộ nhỏ xảy ra với các chiếc xe của mình. Tuy nhiên, cũng theo Google, những tai nạn này xảy ra là do lỗi của những tài xế lái xe khác. Cũng trong mùa Hè 2015, Google đã bắt đầu cho thử nghiệm xe tự hành ở thành phố Austin, Texas.
Vào Tháng Năm, 2014, Google đã giới thiệu ý tưởng mới về những chiếc xe tự hành không có tay lái, không có pedal thắng và ga, mà theo Google là sẽ an toàn hơn khi không có con người can thiệp. Google kỳ vọng là những chiếc xe tự hành của mình sẽ chính thức được thương mại hóa vào khoảng 2017-2020.
Qua những dữ kiện kể trên, dễ dàng nhận thấy người thất vọng nhất về quy định của DMV chính là Google!
Thất vọng là vì Californiafornia đã không dám “chịu chơi, chơi tới cùng.” Những giới hạn mà California đặt ra cho xe hơi tự hành chính là những cái mà Google muốn áp dụng cho mẫu xe mới nhất, tự động hoàn toàn không người lái.
Thất vọng là vì nghe đâu Google đã bỏ ra tới khoảng 60 triệu USD để phát triển phần nhu liệu Google Chauffeur, và mong rằng xe tự hành sẽ sớm được bán ra thị trường California, quê hương của Google, biểu tượng của sự cấp tiến của Hoa Kỳ. Kiểu này thì Google phải nhắm vào tiểu bang khác là thị trường tiên phong. Austin, Texas chẳng hạn, tiểu bang nổi tiếng của sự bảo thủ. Nghe có vẻ nghịch lý!
Google đã có ý kiến chính thức, nói vô cùng thất vọng về quy đinh của DMV California. Công ty này cho rằng quyết định này sẽ ngăn cản một tiến bộ kỹ thuật, có thể giúp cho việc lái xe trở nên an toàn hơn, và giúp đỡ cho rất nhiều người không có khả năng lái xe. Google nói an toàn chính là yếu tố quan trọng nhất mà công ty đặt ra trong lúc phát triển các mẫu xe tự hành.
Các công ty chế tạo xe tự hành cũng lên tiếng phản bác, nói càng nhiều quy định chặt chẽ, càng làm chậm sự phát triển công nghệ kỹ thuật.
Về phần mình, DMV California cho rằng sự an toàn cho cả xe tự hành, lẫn những tài xế chạy chung đường với nó cũng chính vì là lý do mà cơ quan này đã ra quy định trên.
DMV cũng cho biết sẽ tiếp tục lấy ý kiến của các cư dân California về quy định này, hiện nay vẫn chỉ là “proposal.” Các buổi lắng nghe ý kiến cộng đồng sẽ được tổ chức vào ngày 28 Tháng Giêng tại Sacramento, và ngày 2 Tháng Hai tại Los Angeles.
Cuộc chiến vẫn chưa ngã ngũ.
Dân California cấp tiến, khoái kỹ thuật mới vẫn có quyền hy vọng tiểu bang mình sẽ lại là nơi đầu tiên có xe hơi không người lái. Lý tưởng nhất là hình ảnh một người già ở Little Saigon, leo lên một chiếc taxi không có tay lái, không có tài xế, đi thẳng từ nhà ra chợ Việt Nam, mua vài món, rồi lại trở về nhà bằng chiếc xe “khoa học giả tưởng này.” Còn nếu không, ít nhất thì các sinh viên đại học lười đi bộ cũng có thể sử dụng các chiếc xe tự hành làm phương tiện di chuyển từ giảng đường này sang giảng đường khác, trong khuôn viên các trường đại học kỹ thuật nổi tiếng của California.
Hãy chờ xem…
