Tư Mỏ Lết
Theo dõi trực tiếp trận Super-Bowl năm 2015 trên tivi hồi Tháng Hai vừa qua, nhiều dân Mỹ đã rất thích thú với đoạn quảng cáo độc đáo của chiếc xe Ý Fiat 500X. Có lẽ đây là lần đầu tiên, một chiếc xe được quảng cáo gắn liền với thuốc tăng dục Viagra! Hình ảnh chiếc Fiat “bị uống” Viagra, được lái bởi một anh chàng Ý đẹp trai chạy trên đường phố, đã làm nữ giới mê mệt! Thông điệp của Fiat là “more powerful and ready for action” (tạm dịch: cường tráng hơn và sẵn sàng hành động). Một thông điệp rất là sexy đối với một chiếc xe. Bà con mình tò mò tìm hiểu chiếc xe Fiat “sexy” như thế nào vậy ta?
Xe Fiat 500 X của Ý. (Hình: Marco Bertorello/AFP/Getty Images)
Anh H., một kỹ sư công chánh người Việt ở Little Saigon, là một trong số rất ít người Việt lái xe Fiat 500 E trên đường phố Bolsa. Anh cho biết mình là một người yêu nghệ thuật, nên anh khoái chiếc Fiat với dáng vẻ khá độc đáo. Xe nhỏ nhắn, với những đường cong bên ngoài mềm mại, gợi nhớ đến… nữ tài từ Ý lừng danh một thời Gina Lollobrigida. Thiết kế nội thất từ màu sắc cho đến các đường nét tạo hình đều mang tính mỹ thuật, chứ không thiên về kỹ thuật như xe Mỹ. Có điều chỗ ngồi hơi chật. Các trang bị kỹ thuật trong xe cũng bình thường. Anh chọn chiếc Fiat chạy điện này là để tiết kiệm tiền xăng, chứ không phải vì thấy nó “sexy” như trong quảng cáo.
Nếu ai đã từng quen thuộc với các ngành công nghiệp nổi tiếng khác của Ý ngoài ngành xe hơi, có thể sẽ dễ hiểu hơn tại sao Fiat muốn quảng cáo những chiếc xe của mình với hình ảnh sexy như vậy. Là một quốc gia có vinh dự nằm trong khối G7 (7 quốc gia công nghiệp hàng đầu thế giới gồm Canada, Pháp, Đức, Nhật, Anh, Mỹ và Ý), Ý là quốc gia không có nền công nghiệp nặng tiên tiến, cũng không đặt trọng tâm phát triển các ngành công nghệ kỹ thuật cao và hiện đại như thông tin, điện tử. Thế mạnh của nước Ý là các ngành công nghiệp ứng dụng, chế tạo hàng tiêu dùng… Nhắc đến nước Ý, người ta nghĩ đến “nghệ thuật” nhiều hơn là “công nghiệp.” Một thí dụ rõ nhất cho khía cạnh này, đó là nhà khoa học, toán học lừng danh Ý Leonardo Da Vinci lại nổi tiếng với… bức tranh bất tử với nụ cười bí hiểm Mona Lisa!
Quả thực là người Ý rất mạnh trong lĩnh vực thiết kế, sáng tạo. Các ngành công nghiệp nổi tiếng của Ý đều có liên quan đến thế mạnh này. Thí dụ như ngành thời trang Ý với rất nhiều thương hiệu danh tiếng như: Gucci, Prada, Versace, Giorgio Armani… Ngành công nghiệp thuộc da Ý cũng nổi bật, với các sản phẩm dây nịt, ví da xuất khẩu khắp nơi trên thế giới. Nước Ý còn có một ngành công du nghiệp du lịch hàng đầu, với nhiều kiến trúc lịch sử nổi tiếng như tháp nghiêng Pisa, Colosseum ở Rome, thành phố kênh đào Venice… Rượu vang Ý đằm thắm. Món spaghetti Ý đậm đà. Phụ nữ, đàn ông Ý đều nổi tiếng với nét đẹp quyến rũ miền Địa Trung Hải. Có lẽ vì thế, mà đội bóng tròn lừng danh, bốn lần vô địch thế giới Ý Đại Lợi cũng nổi tiếng vì nhiều cầu thủ hào hoa, sexy, làm mê hoặc phụ nữ…
Với một nước Ý đầy tính nghệ thuật như vậy, thì xe hơi Ý cũng được ưa chuộng bởi vì kiểu dáng là chính. Fiat nổi tiếng với các cỡ xe nhỏ gọn, thích hợp với đường phố Châu Âu hơn là ở Mỹ. Còn lại về đặc điểm kỹ thuật, công nghệ mới thì chắc cũng cỡ “thường thường bậc trung,” khó mà so sánh được với công nghệ xe của Đức, Mỹ, Nhật.
Ngành công nghiệp xe hơi đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Ý, đem lại khoảng hơn 8% GDP cho quốc gia Địa Trung Hải này. Mà Fiat lại chính là hãng xe lớn nhất của Ý, chiếm gần 90% sản lượng xe hơi của nước này. Fiat sở hữu những thương hiệu xe nổi tiếng của nước này như Fiat, Ferrari, Maserati. Tuy nhiên, cũng giống như nền kinh tế Ý hiện nay đang gặp rất nhiều khó khăn về tài chính, ngành công nghiệp chế tạo xe cũng đang rơi vào cơn khủng hoảng. Nền kinh tế của Ý đã không tăng trưởng trong 14 năm liên tiếp. Ý đang trải qua một giai đoạn suy thoái kinh tế dài nhất kể từ sau Thế Chiến Thứ II. Tỉ lệ thất nghiệp đang ở mức cao nhất kể từ thập niên 70: hơn 12% đối với người lớn, và 43% đối với giới trẻ mới ra trường, tỷ lệ cao nhất Châu Âu vào thời điểm 2014!
Vào năm 2009, khi nước Mỹ rơi vào khủng hoảng tài chính, Fiat đã bắt đầu mua lại hãng xe Chrysler dưới sự hỗ trợ của chính phủ Mỹ, sau khi công ty xe hơi Michigan này khai phá sản. Mãi đến giữa năm 2014, sự sát nhập này mới kết thúc, và từ đó cho ra đời công ty mới mang tên Fiat Chrysler Automobiles (FCA). Mục tiêu hàng đầu của tập đoàn xe hơi vừa sát nhập, lớn hàng thứ 7 trên toàn thế giới này là… ráng thoát khỏi tình trạng tồn tại, vượt qua khủng hoảng để vươn lên mức độ cạnh tranh toàn cầu. Cũng là đầu tiên sau 115 thành lập, cái tên Fiat, niềm tự hào của người Ý đã phải ngậm ngùi rời thành phố Turin. Đại bản doanh mới, nhà máy sản xuất dời sang Luân Đôn, Anh Quốc. Thông qua sự sát nhập, FCA hy vọng đạt được mục tiêu bán được 7 triệu chiếc xe mỗi năm trên toàn thế giới. Điều đáng lưu ý, thị trường trọng tâm của FCA sẽ là Á Châu, chứ không phải thị trường Mỹ.
Điều an ủi cho người Ý sau cuộc tiễn đưa “niềm tự hào Fiat” ra nước ngoài, đó là cái tên Ferrari – chiếc xe đua huyền thoại- còn được ở lại Ý. Trong năm 2015, FCA đã ra quyết định tách Ferrari ra khỏi tập đoàn FCA, để Ferrari đứng riêng độc lập. Chiến lược này giúp Ferrari giữ vững được vị thế truyền thống là một thương hiệu xe thể thao Ý mắc tiền, nổi tiếng thuộc hàng bậc nhất trên thế giới. Tưởng cũng cần nhắc lại rằng đội đua xe Scuderia Ferrari là đội đua thành công nhất trong lịch sử giải đua xe Formula 1. Trong năm 2014, Ferrari bán tổng cộng 7,255 chiếc xe với doanh thu 2.8 tỷ Euro. Ferrari nổi tiếng và vẫn giữ truyền thống của mình là sản xuất số lượng xe có giới hạn, thời gian giao hàng lâu, và giá cả cực mắc, có những chiếc lên đến 1 triệu Euro! Trong những năm gần đây, Ferrari bán khá nhiều xe cho giới nhà giàu ở các xứ Ả Rập và Trung Quốc.
Nói tóm lại, nhìn lại lịch sử của Fiat, khách hàng sẽ hiểu rõ hơn tại sao FCA muốn tạo hình ảnh “sexy” cho nhãn hiệu Fiat của mình. Bởi vì cho dù nước Ý đang trải qua bao thăng trầm về kinh tế, Fiat đã phải ngậm ngùi rời quê hương đi lưu vong, nhưng bản chất nghệ thuật vẫn có dấu ấn đậm nét trong các sản phẩm Ý. Những ai ở Mỹ chọn mua xe Fiat hãy tạm thời quên đi những tiêu chuẩn thường dùng để so sánh những chiếc xe hơi với nhau như tốc độ, an toàn, động cơ, hộp số… Hãy nghĩ đến ly rượu vang Ý. Nghĩ đến dĩa spaghetti bốc khói thơm phức. Nghĩ đến những cô đào Ý bốc lửa… Nào, xin mời ngồi lên, lái chiếc Fiat đi dạo phố phường…
