Bác Sĩ Ðặng Trần Hào
Theo Y Khoa Ðông Phương, quí phụ nữ cứ 7 năm, cơ thể thay đổi một lần tùy theo tuổi, nghĩa là sẽ phát triển theo hình parabol cho tới cực độ, sau đó sẽ từ đi xuống và tàn lụi theo năm tháng, đúng với định luật của tạo hóa: Xuân sanh-Hạ trưởng-Thu liễm-Ðông tàn.
Khi người con gái tới tuổi dậy thì, vào khoảng 13 hay 14 cũng đúng vào giai đoạn cơ thể thay đổi, âm và dương phát triển toàn diện. Chúng ta cứ tưởng tượng như ngắm một bông hoa đang nở rộ, mầu sắc lộng lẫy và tươi đẹp như thế nào, thì người con gái vào giai đoạn này cũng như vậy. Cơ thể cũng phát triển toàn diện, mà chúng ta có thể mượn những câu thơ sau đây của Cụ Nguyễn Du, trong Ðoạn Trường Tân Thanh để diễn tả:
Ðầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân.
Mai cốt cách, tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười.
Vân xem trang trọng, khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.
Hoa cười, ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc, tuyết nhường mầu da.
Kiều càng sắc sảo, mặn mà,
So bề tài sắc, lại là phần hơn.
Làn thu thủy, nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.
……
Khi tới tuổi dậy thì vào khoảng 13 hay 14 tuổi, con gái bắt đầu hành kinh và cũng là lúc âm dương sung mãn, phát triển, chan hòa nhựa sống, tính tình thay đổi bất thường. Nhất là vào giai đoạn này, các em cảm thấy mình là một tiểu vũ trụ, muốn độc lập và luôn chứng tỏ mình là người đã lớn khôn và hiểu biết, muốn bố mẹ phải tôn trọng ý kiến của các em và nhất là không muốn bị ràng buộc vào lễ giáo hay những tập quán khắt khe cũ, nền tảng gia đình Á Ðông. Trong giai đoạn này, phụ huynh nên kiên nhẫn lắng nghe hơn là rầy la, làm chúng bất mãn, bực tức có thể đưa tới những hậu quả không lường, mà chính cả hai phía không muốn xảy ra. Quí vị cần phải nhẫn nại trong một thời gian ngắn khoảng một tới hai năm, khi sự phát triển hài hòa, thì tính tình cũng trở lại bình thường.
Thời gian cứ thấm thoát thoi đưa, chẳng bao lâu tới 7×7 thành 49 tuổi, là thời kỳ bắt đầu thu lại, bắt đầu xuống dốc, hay còn gọi là thời kỳ bắt đầu hết kinh. Dĩ nhiên có sự xáo trộn về sinh lý, tâm lý và về thể xác.
Kinh nguyệt kéo dài
Có một số phụ nữ tới tuổi tắt kinh trong khoảng từ 47 tới 51 tuổi có kinh thường kéo dài, không dứt. Thời gian hành kinh và quá trình hành kinh kéo dài, kinh nguyệt dầm dề không dứt cũng nằm trong phạm vi này.
Thời gian hành kinh quá dài hay nhỏ giọt còn gọi là rong kinh, sắc đỏ đóng thành cục, bụng dưới đau âm ỉ và trướng, là do huyết nhiệt đình trệ.
Chủ trị: Thanh nhiệt, lương huyết, chỉ huyết.
Bài thuốc
Mẫu đơn bì 9 grs
Quy vĩ 9 grs
Sanh địa 12 grs
Bồ hoàng 9 grs (sao đen)
Ðịa du 9 grs (sao đen)
Hòe hoa 9 grs (sao đen)
Huyết dư thán 6 grs
Ích mẫu 9 grs
Bạch thược 9 grs
Xuyên khung 9 grs
Hà thủ ô 9 grs
Ðại táo 3 trái.
– Ðịa du, hòe hoa, bồ hoàng, huyết dư thán: Chỉ huyết.
– Quy vĩ, sanh địa: Bổ huyết, chỉ huyết và lương huyết.
– Xuyên khung, hà thủ ô: Bổ huyết.
– Mẫu đơn bì, ích mẫu: Tán huyết bầm.
– Bạch thược: Bổ huyết và điều hòa kinh nguyệt.
– Ðại táo: Bổ huyết và phối hợp các vị thuốc.
Kinh nguyệt kéo dài không ngừng
Hành kinh cả tuần mà lượng huyết vẫn ra không ngừng, không có triệu chứng giảm bớt, có khi thành băng huyết, gây mất huyết. Mạch sác và hoạt. Lưỡi đỏ và khô.
Chủ trị: Lương huyết, thanh nhiệt, chỉ huyết.
Bài thuốc
Sinh mẫu lệ 15 grs
Sinh địa 12 grs
Bạch thược 9 grs
Sài hồ 9 grs
Tiên hạc thảo 12 grs
Hoàng cầm 12 grs (sao đen)
Ngẫu tiết 30 grs
Bồ hoàng 9 grs (sao đen)
Trác bá thán 15 grs
Ðịa cốt bì 9 grs
Ðịa du 12 grs (sao đen)
Bạc hà 12 grs (sao đen)
Tam thất phấn 6 grs
– Mẫu lệ: vào can đởm và thận: Tư âm, tiềm dương, cố sáp, chỉ huyết, cầm băng huyết.
– Tiên hạc thảo: Cầm băng huyết
– Bạc hà, địa du, trác bá thán, bồ hoàng: Chỉ huyết.
– Hoàng cầm, sinh địa: Lương huyết, bổ huyết, chỉ huyết.
– Sài hồ, bạch thược: Ðiều hòa kinh nguyệt và bổ huyết.
– Ðịa cốt bì, tam thất phấn: Tan huyết bầm, thanh huyết.
