Tư Mỏ Lết
Đối với người lái xe, điều khổ sở nhất là chuyện “giữa đường đứt bóng.” Xe đang đi trên đường, tự nhiên đình công, ngừng lăn bánh. Xe chạy đến đậu tại parking lot, khi trở ra đề máy lại thì không nổ. Những trường hợp như vậy xảy ra khá nhiều, đặc biệt là đối với những người đi xe cũ. Lái xe an toàn, đi đến nơi về đến chốn là một ước mơ của mọi người. Có cách nào để làm cho ước mơ này trở thành hiện thực?
Anh Đức Phạm, một chuyên viên sửa xe kinh nghiệm gần hai chục năm, nói rằng trong đời lái xe của anh chưa bao giờ phải gặp cảnh xe nằm đường, mặc dù anh đi toàn xe cũ. Theo anh Đức, mình có thể tránh được tai họa này, nếu mình lái xe có ý thức một chút. Lại một lần nữa, “lái xe trong chánh niệm,” hay “lái xe chỉ biết có lái xe” đem lại những điều tốt. Anh Đức đã chia sẻ một số kinh nghiệm khá thú vị sau đây.
Nguyên tắc đầu tiên là hầu hết các nguyên nhân dẫn đến việc xe chết máy thình lình đều có dấu hiệu báo trước. Vấn đề là người lái không nhận ra tín hiệu đó ấy thôi. Mà muốn nhận ra thì phải để ý đến chiếc xe mình đang chạy một chút. Anh Đức khuyên mỗi người lái chiếc xe của mình hãy có cảm nhận về nó, mỗi khi ngồi trước tay lái. Mình yêu một người thì mình yêu luôn tiếng nói, hành vi của người đó. Mỗi khi người đó đổi giọng lạnh lùng, hay có cử chỉ không vui, mình nhận ra ngay, và hỏi thăm liền. Chiếc xe cũng vậy. Đi riết một chiếc xe, mình cũng sẽ nhận ra rằng nó đang có những dấu hiệu, tiếng động khác thường. Nó muốn báo hiệu là “tui đang đổ bịnh, cho tui đi bác sĩ!” Chỉ cần để tâm vào chiếc xe một chút, là người chủ xe sẽ nhận ra được sự khác biệt.
Trong nghề sửa xe, anh Đức cho biết những khách hàng đem xe chết dọc đường đến sửa cũng có nhiều lý do: đứt timing belt, hư bơm xăng, bộ phận đánh lửa hỏng, xe bị quá nhiệt… Một cách khái quát, những bộ phận vận hành chính trong xe có thể bị hư hỏng khiến xe không thể vận hành là: động cơ, hộp số và phần truyền động, phần điện, phần xăng… Phải để ý những bộ phận này xem nó có đang hoạt động bình thường hay không. Cách dễ dàng và chính xác nhất đó chính là những đèn báo hiệu trên bảng điều khiển của xe. Lái xe, người tài xế phải để ý khi những đèn báo này bật lên. Phải đem xe đi kiểm tra ngay trước khi quá muộn. Kết hợp giữa đèn báo hiệu, và những dấu hiệu bất thường của xe, người lái xe có thể ngăn ngừa chuyện xe nằm đường bất tử.
Một trong những trường hợp đi xe cũ hay gặp đó là xe bị quá nhiệt, bốc khói nghi ngút giữa đường. Trên bảng điều khiển của xe có đồng hồ biểu thị nhiệt độ của máy. Đồng hồ này lên cao bất thường, gần chạm vạch đỏ có nghĩa là bộ phận giải nhiệt cho động cơ đang có vấn đề. Nên kiểm tra và châm nước giải nhiệt cho đầy đủ.
Xe thiếu nhớt máy là một nguyên nhân tai hại dẫn đến việc phá hỏng động cơ. Trên bảng điều khiển cũng có đèn báo nhớt thiếu. Tuy nhiên, đừng đợi đến khi đèn báo nhớt hiện lên thì đã có hại cho động cơ rồi. Anh Đức khuyên chạy khoảng 1,000 miles thì nên kiểm tra nhớt máy bằng que thăm nhớt. Thấy hụt thì châm thêm ngay là an toàn.
Đèn báo động cơ sáng lên (check engine) có liên quan đến nhiều bộ phận trong xe. Hãy đem xe đi kiểm tra xem có điều chi bất thường. Một trong những hỏng hóc hay gặp của động cơ là chết bugi. Bugi ít khi chết đồng loạt ở tất cả các máy (một xe thường có 4 máy, 6 máy, 8 máy). Khi có một bugi chết, thì máy xe của bugi đó ngừng hoạt động. Xe sẽ có biểu hiện khác thường dễ nhận diện như máy bị giựt, xăng hao hơn nhiều. Có thể tránh trường hợp này xảy ra bằng cách thay bugi đúng hạn trong các đợt bảo trì xe định kỳ.
Khi hộp số trục trặc thì cũng có đèn báo trên bảng điều khiển, và cũng có dấu hiệu khác thường. Biểu hiện có thể cảm nhận được là xe tăng tốc, chuyển số không “êm” như bình thường. Để ý sự tương quan giữa hai đồng hồ tốc độ và đồng hồ vòng quay máy (rpm) trên bảng điều khiển. Nếu mình đạp ga nhiều, kim vòng quay máy lên cao, mà tốc độ không lên nhiều như bình thường, thì có thể hộp số đã cần phải bảo trì. Thay nhớt định kỳ cho hộp số là một cách giữ cho tuổi thọ của hộp số được dài hơn (trung bình sau khoảng 15,000 miles thì nên thay nhớt hộp số).
Có những bộ phận không có báo hiệu trên bảng điều khiển. Thí dụ như bộ đánh lửa cho xe. Bộ phận này mà chết là xe ngừng nổ máy. Một số biểu hiện có thể dùng để nhận ra bộ phận đánh lửa đang bất thường, thí dụ như lúc nóng máy thì xe ngừng chạy, để nguội máy thì nổ trở lại bình thường.
Rồi có những bộ phận quan trọng, nhưng không hề có biểu hiện là mình sắp lìa đời! Thí dụ như timing belt, một sợi đai quan trọng của động cơ, phối hợp giữa chuyển động của trục máy và trục cam. Timing belt có thể đứt mà không hề có dấu hiệu gì trước đó, và khi nó đứt thì xe sẽ ngừng chạy ngay. Khá nhiều người đã bị hiện tượng này khi đang chạy giữa đường, rất nguy hiểm. Cách duy nhất để tránh trường hợp này xảy ra là phải thay timing belt theo định kỳ. Tùy theo loại xe, đời xe, mà thời gian thay timing belt khác nhau, dao động trong khoảng từ 60,000-105,000 miles. Đây là bộ phận không nên tiếc tiền, nên thay đúng hạn hoặc sớm một chút cho an toàn! Lưu ý là không phải xe nào cũng có timing belt. Một số xe sử dụng timing chain, dạng xích thay vì đai. Timing chain thì khó có chuyện đứt bất tử. Giữ cho timing chain có tuổi thọ cao bằng cách thường xuyên thay nhớt máy.
Một bộ phận khác quan trọng và cũng “chết không báo trước” đó là bơm xăng. Theo anh Đức, thường thì các bơm xăng này rất ít khi hư hỏng ở các xe Nhật. Có một số xe Mỹ như Dodge, Chrysler… là thấy có bị bơm xăng chết thình lình. Một trong những cách để giữ cho bơm xăng sống lâu là đừng bao giờ để bình xăng cạn rồi mới đổ xăng. Nếu cứ đợi đến khi đồng hồ xăng lên đèn báo rồi mới lo đổ xăng là không tốt.
Nói tóm lại, hãy để ý đến chiếc xe của mình một chút. Điều này sẽ đem lại nhiều điều ích lợi cho chính mình. Lắng nghe, cảm nhận được nó đang bệnh. Nó “nhõng nhẽo” thì phải đưa nó đi khám bệnh ngay, trước khi nó lăn ra chết trên đường đi, lúc đó phiền hà hơn nhiều. Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Một thói quen rất đơn giản nên duy trì, đó là mỗi sáng ra, khởi động máy xe, để xe nổ máy khoảng 1 phút rồi mới bắt đầu chạy. Đó là lúc để xe “tập thể dục” cho trơn tru trước khi làm việc. Đó cũng là lúc thuận tiện để chủ xe dễ cảm nhận được những bất thường trong chiếc xe của mình. Đi đâu mà vội mà vàng. Một phút như vậy có khi tiết kiệm được khối tiền, khối thời gian sau này.
Thông tin được cung cấp bởi: JJ Star Complete Auto Repair
441 E. Imperial Hwy #B La Habra, CA 96031. Muốn biết thêm chi tiết, xin liên lạc Đức Phạm 714) 526 4078
