BS Ðặng Trần Hào
Gan là tạng lớn thứ hai trong cơ thể, nằm bên phải, trên bụng, phía dưới hạ sườn phải, lên tới vùng thượng vị, nằm phía dưới cơ hoành, chiếm phần lớn khu vực hạ sườn phải, thò mõm lấn sang cả vùng hạ sườn trái và nặng khoảng 4 pounds.
Ngoài ra gan còn là một trong những tạng có nhiệm vụ thanh lọc rất quan trọng nhằm giúp đào thải các chất cặn bã độc hại ra ngoài cơ thể, để bảo vệ sức khỏe của con người. Nhiệm vụ chính của gan là tẩy độc. Gan sẽ trung hòa tất cả những độc tố trong máu và di chuyển chúng xuống thận. Thận, ruột non và ruột già thanh lọc một lần nữa. Thanh đi ngược lên phế trở lại, còn trọc thì tống ra ngoài theo đường tiểu tiện và đại tiện. Gan còn chế biến tất cả những đồ ăn chúng ta ăn vào và chuyển hóa thành những dưỡng chất cần yếu để cơ thể chúng ta sẵn sàng hấp thụ.
Vì gan có nhiệm vụ giải độc và giải quyết những thực phẩm ăn vào hàng ngày có độc chất: chất bảo quản thực phẩm, hóa chất còn sót lại trong thịt do kỹ nghệ nuôi gia súc, làm tăng trưởng nhanh hơn để kiếm lời. Những chất này gọi chung là tan trong chất béo, hay còn gọi là hợp chất (lipid-soluble). Gan là một trong những tạng có tế bào, có màng hòa tan được chất béo này.
Thường người ta không để ý đến là gan nhiều, bởi vì là gan không trực tiếp nối với dây thần kinh. Vào lúc mà chúng ta cảm thấy có điều gì không ổn định với tạng này, thì hầu như lúc đó gan đã bị hủy hoại tới 75%. Lúc sự hư hoại đã xuyên qua lớp ngoài của lá gan và chạm tới những giây thần kinh, thì cảm giác đau đớn mới nhận được. Ðó là những triệu chứng báo động như: viêm gan, xơ gan và ung thư gan.
Gan là một tạng rất quan trọng nên chúng ta cần phải thanh lọc, và tẩy rửa giúp cho nó có khả năng làm đúng chức năng của nó.
Nếu gan chúng ta mạnh, sẽ làm việc rất hữu hiệu, có khả năng tái tạo những tế bào mới để thay thế những tế bào bị hư hỏng vì vậy sức khỏe của chúng ta phụ thuộc vào gan.
Ngứa do nhiều nguyên nhân gây ra, có thể do bệnh vẩy nến, ung thư gan, xơ gan, viêm gan A, B, C, D,…
Trong bài này chúng ta đi tìm hiểu nguyên nhân ngứa và nổi mụn trên đầu.
1. Mụn và ngứa trên đầu do phong độc
Theo kinh nghiệm lâm sàng về Ðông Dược ngứa thường do gan không thanh lọc được những độc chất và những nọc độc của những con tôm, cua, sò, hến. Chúng sống trong những vùng nước bị ô nhiễm. Một khi chúng ta ăn phải những sinh vật có nọc độc này và gan không thanh lọc được thì chúng ta bị ngứa, gãi nổi thành dề đỏ từng phần cơ thể, hay cùng mình tùy theo độc nhiều hay ít. Ngứa đến rồi đi, nếu bị nhẹ, đôi khi ngứa liên miên từ ngày nọ qua ngày kia làm cuộc sống chúng ta rất là khó chịu. Ðôi khi chúng ta chỉ ăn một chút thôi là bị ngứa lại ngay, nhưng đôi khi chúng ta ăn nhiều mà không sao.
Lý do không phải con tôm hay cua nào cũng bị độc cả. Chỉ khi nào chúng ta ăn phải những sinh vật có nọc độc mới gây ra chúng ta ngứa, và nọc độc đó nằm lì trong máu của chúng ta, vì gan không thanh lọc và thải nó ra ngoài được.
Trong bài này chúng ta chỉ tìm hiểu và chữa trị bệnh ngứa do: phong, thấp nhiệt, hay ăn phải những thức ăn có độc chất, ảnh hưởng tới lá gan, làm gan không thanh lọc hết được mà sinh ra ngứa và có mụn trên đầu.
Như chúng ta đã biết phong là dương tà hay đi lên và ra ngoài, nên hay gây ra bệnh ở vùng thượng tiêu như mặt, đầu và ở phần ngoài như da, lông, ra mồ hôi, sợ gió lạnh và phù…
Phong hay di động và biến hóa, bệnh do phong hay di chuyển, đau chỗ này, chỗ khác, ngứa nhiều ở trên đầu, mặt và cổ.
Chủ trị: Giải phong, trừ độc.
Bài thuốc
Bồ công anh 9 grs
Thuyền thoái 9 grs
Ðịa phủ tử 9 grs
Xa tiền tử 9 grs
Nhân trần 9 grs
Câu kỷ tử 9 grs
Bạch hoa xà thiên thảo 12 grs
Bán chỉ liên 6 grs
Liên kiều 9 grs
Kim ngân hoa 9 grs
Kinh giới 9 grs
Cam thảo 3 grs
Thêm:
– Liên kiều, kim ngân hoa, thuyền thoái, bạch hoa xà thiên thảo, bán chỉ liên, liên kiều, kim ngân hoa: Giải độc, trừ sưng, viêm và mụn.
– Bồ công anh, địa phụ tử, câu kỷ tử, nhân trần: Dưỡng gan.
– Xa tiền tử: Dưỡng gan và thông điều thủy đạo.
– Phòng phong: Giải phong.
– Kinh giới: Giải độc do tôm, cua biển, bò gây ra.
– Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc trừ viêm.
Nếu do nội phong, còn gọi là gan phong nổi động mà gây ra ngứa. Cũng ngứa ở phần đầu và mặt.
Chủ trị: Dưỡng gan, bình phong
Dùng bài thuốc trên
Thêm: Phòng phong, chi tử, bạch thược: Trừ phong, thanh nhiệt và bình gan phong.
2. Mụn và ngứa trên đầu do phong độc và thấp nhiệt
Tính chất của thấp là nặng nề như nặng đầu, nếu nặng cảm thấy như đầu ở trong cái túi, nhiệt gây ra sưng và có thể gây ra mụn và ngứa trên đầu do phong đưa lên
Chủ trị: Giải phong, thanh hỏa, trừ thấp và độc.
Bài thuốc
Phục linh 9 grs
Sơn thù du 9 grs
Mẫu đơn bì 9 grs
Trạch tả 9 grs
Hoài sơn 9 grs
Thục địa 12 grs
Xà xàng tử 9 grs
Xa tiền tử 9 grs
Ðộc hoạt 9 grs
Tần giao 9 grs
Tục đoạn 9 grs
Hoàng liên 6 grs
Liên kiều 9 grs
Kim ngân hoa 9 grs
Bồ công anh 9 grs
Thuyền thoái 9 grs
Thổ phục linh 9 grs
Phòng phong 6 grs
– Phục linh, sơn thù du, mẫu đơn bì, trạch tả, hoài sơn, thục địa: Bổ huyết, thanh nhiệt, trừ thấp, sinh tân.
Thêm:
– Liên kiều, kim ngân hoa, bồ công anh, thuyền thoái: Tiêu độc, trừ ngứa.
– Xa tiền tử, xà vàng tử, độc hoạt, tần giao, tục đoạn, thổ phục linh: Tiêu thấp, thông điều thủy đạo.
– Hoàng liên: Ðưa các vị thuốc lên mặt và đầu, đồng thời tiêu thấp.
– Phòng phong: Giải phong.
Bệnh này cũng thường do âm suy hỏa bốc lên trên và tì khí suy, ăn uống những đồ ăn nhiều hóa chất và độc chất, thêm nội phong, gây ra ngứa trên đầu. Có những mụn nhỏ và nếu tì khí suy nhiều, không kiện toàn tiêu hóa, gây ra thấp có khi tóc rụng từng mảng, trơ da đầu, mụn và ngứa đầu.
