SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Tô cháo mực Sài Gòn vốn là món ăn lót dạ của người lao động thị thành, trong đó đơn giản chỉ với cháo và mực, cùng huyết heo.
Nếu xét về khoản chịu ảnh hưởng thì có thể coi cháo mực Sài Gòn chịu ảnh hưởng của món cháo thập cẩm của người Hoa Chợ Lớn. Nhưng do hương vị tô cháo thập cẩm với mực tươi, thịt heo, tôm tươi, trứng gà, dầu hào… nên coi ra vì nhiều phụ phẩm thực dưỡng nên không phải món khởi phát của cháo mực bình dân.
Có người cho rằng cháo mực từ lò cháo lòng kiểu Việt mà ra, chắc là do dựa vào vài miếng huyết heo, da heo ăn kèm trong tô cháo mực mà đưa ra nhận xét đó. Nhưng đó cũng không đúng với tinh thần giản dị của nghệ thuật món cháo mực.
Vậy thì, tô cháo mực Sài Gòn-Chợ Lớn có gì? Trước tiên là cháo, đúng là loại cháo nấu bình thường không cần phải là cháo gạo rang như cháo lòng miền Tây, tiếp đó là mực khô xé nhỏ từ các con khô mực nhỏ được nướng hoặc xào lên, sau đó là mấy miếng huyết heo luộc. Chỉ cần đủ ba món căn cơ, nhà nghèo đó là đủ thành danh thơm ngon tô cháo mực.
Tuy nhiên tùy bụng dạ, miệng lưỡi người nấu mà thêm da heo, tôm khô rồi gia vị hành phi, hành tươi, ớt xay, tiêu, gừng… Vậy nên cũng có lý khi cho là từ một gốc nhà nghèo mà có món cháo trắng, ăn với cá kho khô hay với đường thẻ ở miền quê, còn món cháo mực là món lót dạ của giới lao động thị thành.
Ai còn ngờ về việc món cháo mực khởi phát từ xóm nghèo, vỉa hè Sài Gòn thì chỉ cần vô Google gõ từ khóa “cháo mực,” sẽ thấy món này bán ở Sài Gòn-Chợ Lớn mà thêm xác định khai sanh xuất xứ của món này.
Ở Sài Gòn-Chợ Lớn, các xe, các gánh bán cháo mực phục vụ khách ăn từ trưa cho đến chập tối. Nếu chia các món ăn đường phố Sài Gòn theo giờ phục vụ thì đích thật cử ăn xế là giờ vàng của món cháo mực. Vào thời gian đó dù ngày mưa hay tháng nắng, với người lao động được húp một tô cháo mực nóng là giải cảm, ấm bụng. Nếu thực khách chọn cháo mực để ăn cho no thì ngoài giá đỗ họ có thể ăn thêm giò cháo quảy. Các tiệm cháo mực lâu năm, nổi tiếng ở Sài Gòn như Thanh Sơn đường Nguyễn Đinh Chiểu, cháo mực Phó Đức Chính… đều rất đắt khách.
Ngày nay người ta thấy các quán, tiệm bán cháo mực nấu thêm xương heo, chân gà, lòng heo… để có một tô phủ phê dinh dưỡng mà lấy tiền giá cao. Thật ra món cháo mực chánh hiệu Sài Gòn-Chợ Lớn vốn có vị ngon từ sự giản dị của thực phẩm.
Có một lý lẽ cho rằng, cái món nghèo đường phố này cần phải lên đời để phù hợp với thời đại. Nói như vậy thì đâu khác gì đám người thời thượng mới phất muốn san phẳng cào bằng các tinh hoa món ngon Việt Nam, theo chuẩn món ngon thì phải nhiều thứ phụ phẩm để ăn cho nhiều, ăn như người đói lâu ngày được dịp ăn.
Nếu nhìn văn hóa ẩm thực Sài Gòn mà không thấy tánh đa dạng phục vụ mọi giới dân cư, nhất là của giới lao động thị thành thì quả là thiếu sót. Cháo mực Sài Gòn-Chợ Lớn với mức giá bằng gói xôi đậu, một ổ bánh mì thịt bình dân, cháo mực không rời xa tinh thần món ăn của người lao động. (Trần Tiến Dũng)
[jwplayer XecyFekS-YzmDPLlM]
