Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel
Toledo là một thành phố nhỏ của Tây Ban Nha (Spain) nằm cách thủ đô Madrid khoảng 70km về phía Nam. Đây là một địa danh di tích lịch sử và văn hóa quan trọng trong suốt thời gian hai ngàn năm lập quốc của Tây Ban Nha.
Thành phố Toledo với dòng sông Tagus vây quanh. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Qua quá trình lịch sử, ảnh hưởng văn hóa và phong thái kiến trúc của các tín ngưỡng tôn giáo tại đây đã tạo cho thành phố Toledo một nét riêng biệt trong kho tàng văn hóa Tây Ban Nha. Năm 1986, “Nét riêng biệt” của Toledo đã được UNESCO công nhận là một di sản lịch sử văn hóa thế giới.
Tây Ban Nha là một đất nước có hệ thống phân chia các tỉnh và vùng tự trị khác hẳn các đất nước khác, có lẽ vì trong quá khứ lịch sử đất nước Tây ban Nha do nhiều “tiểu quốc gom lại” để hình thành đất nước “Spain thống nhất” như ngày nay. Thành phố Toledo nằm trong cộng đồng tự trị Castilla-La Mancha sát ngay cạnh thủ đô Madrid và là thủ phủ của cộng đồng tự trị này.
Đế chế La Mã đã từng thống trị vùng bán đảo Iberia (bao gồm Spain và Portugal) từ đầu thế kỷ công nguyên, đến thế kỷ 8 thì bị người Moorish* từ Bắc Phi tiến chiếm và thống trị bán đảo này. Đến thế kỷ 15, người Moorish bị các “tiểu quốc Christian” hợp lại đánh bật ra khỏi phần đất này. Sau đó, sự hợp nhất của hai vương quốc Aragon của vua Fernando và Cestila của nữ hoàng Isabela cho ra đời vương triều vững mạnh Espana (Spain). Đây cũng là thời điểm nổi bật nhất trong lịch sử Spain, triều đại người Moorish xem như hoàn toàn sụp đổ. Cũng trong thời điểm này nhà thám hiểm hàng hải Columbus tìm ra Tân Thế Giới Châu Mỹ, giúp cho vương triều Espana giàu có bền vững hơn và trở thành một vương triều đế quốc hùng mạnh nhất Châu Âu thời đó.
Thánh đường “Cathedral of Toledo.” (Hình: ATNT Tours & Travel)
Cộng đồng tự trị Castile-La Mancha là một khu vực bị ảnh hưởng mạnh của ba tôn giáo: Do Thái Giáo Jews trong bốn thế kỷ (từ thế kỷ 5 đến thế kỷ 9), Hồi Giáo Muslims (từ thế kỷ 8 -15), và Thiên Chúa Giáo Christians (từ các thế kỷ 1-4 và từ thế kỷ 16 đến nay). Trong thời kỳ Hồi Giáo, Castile-La Mancha là nơi chứng kiến nhiều cuộc chiến lịch sử giữa tín đồ Thiên Chúa Giáo và tín đồ Hồi Giáo trong suốt các thế kỷ từ 11-14. Cuộc thánh chiến tranh chấp giữa hai tôn giáo này phải chăng vẫn còn là sự hận thù kéo dài dai dẳng của một nhóm cực đoan Hồi giáo cho đến ngày hôm nay! Tuy nhiên, tại Toledo người ta nhận thấy ảnh hưởng của hai tôn giáo này như đã giao hòa được với nhau, kiến trúc của các ngôi thánh đường đều mang ít nhiều phong thái kiến trúc Hồi Giáo.
Ngoài ra, La Mancha cũng là nơi tạo cảm hứng cho nhà văn nổi tiếng Tây ban Nha Miguel de Cervantes lồng vào trong cuốn tiểu thuyết “Don Quixote de La Mancha/Người Hiệp Sĩ Don Quixote của La Mancha” những điểm văn hóa riêng biệt của vùng La Mancha. Những “cối xay gió,” “Bầy Cừu,” “những túi rượu nho,” “hoa hướng dương,” “trái olive” và “đặc tính con người hiệp sĩ” của vùng đất La Mancha đã được thế giới biết đến qua ngòi viết của nhà văn Cervantes. Ông cho ra đời cuốn tiểu thuyết Don Quixote de La Mancha vào thế kỷ 17 và đã được cả thế giới phương Tây yêu thích. Cuốn tiểu thuyết này cũng đã được dịch ra rất nhiều ngôn ngữ để nhân loại có thể thưởng thức về câu chuyện “chàng hiệp sĩ Don Quixote.”
Kiến trúc “Transparence” của “Cathedral of Toledo.” (Hình: ATNT Tours & Travel)
Vì Toledo là một thành phố chính trong Castile-La Mancha nên du khách cũng không nên bỏ qua câu chuyện hóm hỉnh nhưng đầy bi kịch tính của “Người hiệp sĩ Don Quixote của La Mancha.” Câu chuyện nói về một anh chàng “mọt sách” và có một trí óc hoang tưởng. Chàng tên là Quixada, rất thích sưu tập các câu chuyện về “đời hiệp sĩ” và là một con mọt sách về “các câu chuyện hiệp sĩ” tại thế kỷ đó. Có lẽ cũng giống như bao nhiêu người mê đọc “kiếm hiệp” Kim Dung và chắc hẳn nhiều độc giả của truyện kiếm hiệp cũng ít nhiều mơ tưởng và đồng hóa mình vào các nhân vật chính trong các pho truyện kiếm hiệp đó. Có lẽ ai cũng đã từng mơ được là nhân vật Quách Tỉnh khi đọc Anh Hùng Xạ Điêu. Nhưng lại thích là Lệnh Hồ Xung trong Tiếu Ngạo Giang Hồ hay mơ luyện được môn Lăng Ba Vi Bộ và Nhất Dương Chỉ của Đoàn Dự. Tuy nhiên, điều mình mơ tưởng khi đọc sách chỉ là giấc mơ qua nhanh, còn Quixada thì khác. Chàng đọc rất nhiều sách và tâm trí chàng trở thành một con người “hoang tưởng,” chàng tự cho mình có bổn phận hiệp sĩ đi hành hiệp “cứu khốn phò nguy” cho mọi người dân La Mancha. Chàng tự thay tên đổi họ và tự xưng là “Người hiệp sĩ Don Quixote của La Mancha” và lên đường hành hiệp. Nhưng chàng hoang tưởng nên nhìn đời sống chung quanh đâu đâu cũng chỉ toàn là những nạn nhân cần chàng giải cứu.
Sự hoang tưởng của chàng “hiệp sĩ Don Quixote của La Mancha” đã tạo ra biết bao tai hại cho chính chàng và đời sống mọi người chung quanh. Trước khi chết, chàng nhận thức được sự tai hại sự hoang tưởng của chàng qua các tình tiết éo le trong các pho truyện sách hiệp sĩ mà chàng đã đọc. Trước khi nhắm mắt, chàng đã ân hận về sự tai hại đó trong di chúc của chàng để lại cho đời. Nếu bạn có dịp đến Madrid, chắn chắn bạn sẽ đến thăm quảng trường Espana. Ở đó, bạn sẽ gặp tượng “chàng hiệp sĩ Don Quixote” trên lưng con ngựa gầy gò Rocinante, bác giám mã Sancho Panza thấp lùn bụng phệ cưỡi trên lưng con lừa Dappel, và bức tượng chân dung của nhà văn Cervantes ngay giữa quảng trường. Thật hóm hỉnh thay!
Thế kỷ 20 cũng có vài kẻ mọt sách và hoang tưởng đó! Tuy nhiên, những kẻ hoang tưởng này khôn ngoan và tinh ma hơn Don Quixote gấp trăm ngàn lần. Sự hoang tưởng của một kẻ vô nhân có thể giết đi hàng chục triệu sinh mạng mà không hề hối hận, giết người mà vẫn nói là “vì con người.” Marx, Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông, Polpot có bao giờ hối hận trên hàng trăm triệu sinh linh đã chết vì sự hoang tưởng của họ. Sự hoang tưởng của họ đang bị chính đám hậu duệ của họ vạch mặt chỉ tên và chửi vào mặt họ. Tư bản không chết mà cái hoang tưởng Cộng Sản lại chết “vội vã” chỉ trong hai năm (1989-90). Đệ tử Mao, Đặng Tiểu Bình, nhờ phao “tư bản chủ nghĩa” cấp cứu nên thoát đại nạn hoang tưởng. Cuốn tiểu thuyết Don Quixote de La Mancha ra đời từ thế kỷ 17, chắc là những kẻ hoang tưởng Mark-Lenin-Stalin-Mao đã không kịp đọc!
Tượng nhà văn Miguel de Cervantes, “hiệp sĩ” Don Quixote, “Giám Mã”
Sancho Panza tại thủ đô Madrid. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Về tôn giáo, sự ảnh hưởng của Do Thái Giáo, Ki Tô Giáo và Hồi Giáo đã để lại cho Toledo một nền văn hóa và kiến trúc đặc sắc riêng biệt mà du khách có thể cảm nhận được khi đến du ngoạn nơi đây. Không gian thưởng ngoạn của Toledo không quá mênh mông như các thành phố lớn. Nếu phải dịch “Toledo City” là “thành phố Toledo” thì tôi e là không đúng vì nó không đủ rộng lớn để mà gọi là “thành phố,” nhưng nó cũng không quá nhỏ bé để mà gọi là “làng.” Gọi Toledo là một “thành phố nhỏ” có lẽ đúng hơn, tạo cho người du khách cảm giác dễ chịu hơn khi du ngoạn nơi đây. Thành phố nhỏ bé Toledo nằm trên một ngọn đồi khá rộng, chân đồi được một dòng sông Tagus chảy bao quanh tựa như một cái hào thiên nhiên bảo vệ thành phố, quân địch khó có thể bơi qua sông để tấn công thành phố. Vì thế, Toledo không cần phải có những bức tường thành cao và vững chắc như những thành lũy khác để phòng ngự. Người xưa đã chọn Toledo là thủ phủ của Castile-La Mancha chắc hẳn phải có lý do.
Vì thành phố nằm trên đồi cao, để thu hút du khách thành phố Toledo đã phải làm các tầng thang cuốn (escalator) để giúp du khách không phải bước lên cả 200 bậc thang để vào thành phố. Lúc này, bạn mới nhận thấy thành phố Toledo nhỏ bé. Từng con đường nhỏ dẫn dắt bạn đi vòng từ phố này sang phố nọ, tôi hình dung ra “Hà Nội 36 phố phường” với các con phố nhỏ, nhưng con phố nào ra con phố đó! Có con phố chuyên làm và bán các dụng cụ nấu bếp. Có con phố chuyên bán hàng kỷ niệm (gifts souvernir). Có con phố với các hàng quán. Có con phố chuyên làm và bán đao kiếm vì Toledo rất nổi tiếng về nghệ thuật đúc làm vũ khí đao kiếm. Có những thanh kiếm làm rất đẹp, giá cả cũng không đến nỗi quá mắc và là một món quà kỷ niệm đặc sản của Toledo dành cho du khách.
Nhưng thế nào bạn cũng phải ghé qua thưởng ngoạn một vài thắng cảnh di tích nổi tiếng của Toledo. Ví dụ như Cathedral of Toledo được xây từ 1226 và phải hơn 250 năm sau mới hoàn thành. Đây là ngôi thánh đường với kiến trúc gothic cộng lẫn với phong thái Mudejar của người Moorish Hồi Giáo, bạn có dịp thưởng ngoạn kiến trúc “El Transparente” lạ lùng, rất đẹp và nổi tiếng của ngôi thánh đường này. Khi mặt trời lên, ánh nắng mặt trời từ từ chiếu qua một lỗ hổng trên nóc thánh đường và ánh nắng này di động, chiếu sáng ít phút vào một bức tượng Altar lớn đối diện. Bức tượng được chia làm hai phần: phần trên là các bức tượng miêu tả “ánh sáng và thiên thần,” phần dưới là bức tượng Đức Mẹ bế Chúa Jésu lúc sơ sinh. “El Transparente” là một kiến trúc khác lạ hẳn so với các ngôi thánh đường khác.
Thành phố Toledo tuy nhỏ, nhưng các điểm văn hóa vẫn còn nhiều để cho những ai thích tìm hiểu thêm về “ngã ba tôn giáo Toledo.” Các monuments the Synagogue od Santa Maria la Blanca, the Synagogue of El Transito, Mosque of Cristo de la Luz, và nhà thờ San Sebastian vẫn là nơi bạn có thể ghé qua. Còn nếu bạn yêu thích hội họa thì Toledo là “quê hương của tranh El Greco.” Bức tranh The Byrial of the Count of Orgaz là một bức tranh rất nổi tiếng của El Greco mà bạn không thể bỏ qua. Chưa xem tranh El Greco ở Toledo, chưa đành bỏ nơi này đi.
ATNT Tours xin giới thiệu các chương trình du lịch năm 2015.
Escorted tours
1. Escorted tour: Đảo quốc Cuba (Arts – Culture – History)
Havana – Soroa – Vinales – Varadero – Trinidad – Cienfuegos
Tour 3: July 22 – 31, 2015
Tour 4: Sep. 23 – Oct. 02, 2015
2. Escorted tour Thổ Nhĩ Kỳ & Hy Lạp (Turkey & Greece)
F Greece: Athens – Patmos – Rhodes – Heraklion – Santorini
F Turkey: Istanbul – Cappadocia – Pamukkale – Ephasus – Kusadasi
Tour 3: Sep. 09 – 21, 2015
3. Escorted tour South Africa’s Wildlife (Nam Phi Safari)
Johannesburg – Mpumalanga – Kruger National Park – Cape Town – Stellenbosch – Victoria Falls
Tour 3: Sep. 14 – Sep. 28, 2015
Tour 4: Dec. 04 – Dec. 18, 2015
4. Escorted tour South America Luxury: Brazil – Argentina – Peru – Ecuador
Rio De Janeiro – Brazil Iguassu Falls – Argentina Iguassu Falls – Buenos Aires – Lima – Cusco – Sacred Valley – Machu Picchu – Quito
Tour 3: Oct. 03 – Oct. 19, 2015
5. Escrted tour Fiji Island – Tân Tây Lan – Úc
Fiji Island- Auckland -Bay of Islands -Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney
Tour 2: Oct. 04 – 18, 2015*
6. Escorted Tour: Đài Loan – Nam Hàn (Seoul + Jeju Island) – Vietnam* (optional)
Tour 3: Sep. 06 – Sep. 17, 2015
Tour 4: Oct. 18 – Oct. 29, 2015
7. Escorted tour: Nam Hàn – Đài Loan – Nhật Bản Mùa Thu
Khởi hành: Oct. 27 – Nov. 11, 2015
8. Escorted tour: Thailand – Lao – Myanmar – Vietnam*
Khởi hành: Oct. 05 – Oct. 19, 2015
9. Escorted tour: Myanmar – Lao – Thailand – Cambodia – Vietnam*
Yangon – Kyaiktiyo – Heho – Inle – BAGAN – Mandalay – Bangkok – Chiangmai – Chiang Rai – Tam Giác Vàng – Luang Prabang – Siem Reap
Khởi hành: Nov. 06 – Nov. 22, 2015
10. Escorted tour: Thailand – Indonesia – Vietnam*
Bangkok – Phuket- Phang Nga Island- Hey Hey Island – Yakarta – Yogyakarta – Borobudur – Bali
Tour 3: Sep. 17 – Sep. 29, 2015
Tour 4: Dec. 01 – Dec. 13, 2015
11. Escorted tour: Singapore – Malaysia – Indonesia
Singapore – Malacca – Kuala Lumpur – Batu Cave – Ipoh – Penang – Yogjakarta – Borobudur – Jakarta – Bali
Tour 3: Sep. 07 – Sep. 19, 2015
Tour 4: Nov. 28 – Dec. 10, 2015
12. Escorted tour: Myanmar – Indonesia
Yangon- Kyaiktiyo- Heho- Inle- Bagan- Mandalay- Jakarta- Yogyakarta- BOROBUDUR – Bali
Khởi hành: Oct. 05 – Oct. 21, 2015
13. Escorted tour: Dubai – Jordan – Israel
Dubai – Amman- Jarash- Madaba- Mt. Nebo- Petra- Dead Sea (Jordan) – Sea of Galilee- Nazareth- Haifa- Jerusalem- Bethlehem- Dead Sea (Israel)- Jericho- Tel Aviv
Khởi hành: Nov. 10 – Nov. 23, 2015
Xin liên lạc ATNT TOURS
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708.
Tel: (714) 841-2868 or (888) 811-8988.
Website: www.atnttravel.com
