Làm sao biết bị cúm hay cảm

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Chích ngừa để tránh bị cúm. (Hình minh họa: opendoorhs.org)

Hỏi:

Khi bị ho hen, làm sao để phân biệt là mình đang bị cúm, hay cảm, hay nhiễm trùng viêm họng, hay do nguyên nhân nào khác. Cách chữa trị có khác nhau không? Khi nào thì nên đi gặp bác sĩ?

Đáp:

Dù có một số triệu chứng giống nhau, thật ra cảm và cúm là hai bệnh khác nhau. Nói chung, cảm thường nhẹ hơn cúm, và thường gặp hơn cúm rất nhiều. Cúm đáng sợ như thế nào?

Cúm (tiếng Mỹ gọi là “flu” hay “influenza”), cũng là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, tuy nhiên nó thường nặng hơn cảm. Nó thường xảy ra trong các cơn dịch địa phương, và thường lên đến cao điểm vào mùa Đông, hầu như hằng năm. Khi lan tràn toàn thế giới, nó có thể tạo thành đại dịch.

Cúm cũng gây ra nhiều triệu chứng như cảm, có thể nhẹ hay nặng, tùy theo loại virus và sức đề kháng của bệnh nhân. Dù là virus đường hô hấp, cúm có thể ảnh hưởng các hệ thống khác của cơ thể. Các triệu chứng của cúm thường là sốt cao, ớn lạnh, rêm, ê ẩm mình mẩy, nhức đầu, đau họng, sổ mũi, kiệt sức, ho, tiêu chảy, chóng mặt… Bệnh nhân có thể bị vài, hoặc tất cả các triệu chứng kể trên.

Cúm có thể dẫn tới các biến chứng nguy hiểm, bị bội nhiễm do vi trùng. Người trên 50 tuổi, trẻ em nhỏ, những người bị bệnh mạn tính hay bị suy giảm miễn dịch, là những thành phần dễ bị các biến chứng nguy hiểm nhất.

Một số bệnh cũng có một số triệu chứng gần giống cảm cúm là viêm mũi dị ứng, viêm mũi do co giãn mạch máu ở mũi, các hội chứng do nhiễm các loại virus khác. 

Chẩn đoán cúm 

Cúm thường được chẩn đoán chỉ bằng thăm khám. Thăm khám thường đủ để bác sĩ quyết định chẩn đoán cúm và bắt đầu điều trị.

Sốt cao, ớn lạnh, ho, đau rêm mình mẩy vào mùa cúm, thường là các triệu chứng điển hình của cúm.

Có một số xét nghiệm (mà một trong những cách tương đối đơn giản, lẹ làng nhất, là thử chất tiết ra ở cổ họng) có thể giúp xác định cúm. Tuy nhiên, nó thường hữu ích hơn trong việc kiểm soát dịch (hơn là trong việc điều trị).

Các xét nghiệm khác như quang tuyến, cũng chỉ thường để phát hiện các biến chứng của cúm.

Nguyên nhân của cúm 

Virus cúm chỉ có ba nhóm khác nhau là A, B và C. Cúm A là loại thường gặp nhất, sau đó là cúm B, cúm C thường chỉ gây bệnh nhẹ với các triệu chứng mà chính bệnh nhân nhiều khi cũng không ghi nhận được.

Điều đặc biệt của virus cúm, là chúng có thể thay đổi cấu trúc di truyền rất nhanh. Chính vì thế mà mỗi năm người ta đều phải chế ra các loại thuốc chích ngừa cúm mới nhằm thích hợp nhất với các chủng cúm được khảo sát là có nhiều khả năng gây ra dịch trong năm đó.

Diễn tiến và các biến chứng của bệnh cúm 

Cúm có thể kéo dài chỉ 24 tiếng đồng hồ, hoặc có thể một tuần hay hơn. Trung bình, cúm kéo dài khoảng bốn đến năm ngày. Giống như cảm, khi nào còn có triệu chứng thì bệnh nhân còn có thể lây bệnh sang người khác.

Biến chứng thường gặp nhất của cúm là viêm phổi. Các biến chứng có thể gặp khác của cúm là viêm cơ (bắp thịt), bị hội chứng Reye, viêm cơ tim, viêm màng cơ tim, và các biến chứng trên hệ thống thần kinh.

Viêm phổi thường gồm các triệu chứng sốt, rét, khó thở, đàm, đau ngực. Viêm phổi có thể do chính virus cúm gây ra, do bội nhiễm vi trùng, hoặc do kết hợp cả hai. Viêm phổi do chính virus cúm gây ra thường ít gặp, nhưng thường nặng hơn do vi trùng. Những người dễ bị viêm phổi là người đã bị các bệnh tim phổi, bị các bệnh kinh niên như tiểu đường, bệnh thận, suy giảm miễn dịch, những người sống trong các viện chăm sóc, điều dưỡng, những người lớn tuổi.

Viêm bắp thịt thường xảy ra ở trẻ em hơn, gây ra đau nhức bắp thịt kinh khủng, thường gặp nhất ở chân. Đau rêm bắp thịt là triệu chứng rất thường gặp trong bệnh cúm. Tuy nhiên, viêm bắp thịt thật sự ít gặp hơn rất nhiều.

Hội chứng Reye, cũng thường gặp ở trẻ em, thường bắt đầu bằng buồn nôn, ói mửa, sau đó tổn thương gan, tổn thương thần kinh với các triệu chứng như co giật, hôn mê. Hội chứng này dễ gặp hơn ở trẻ em dùng aspirine. Do đó, nên tuyệt đối tránh dùng aspirin ở trẻ em bị cảm, cúm hoặc các bệnh có triệu chứng tương tự như vậy.

Một số bệnh của hệ thống thần kinh khác, cũng có thể là biến chứng của cúm, như viêm não, viêm tủy sống…

Viêm cơ tim và viêm màng cơ tim là các biến chứng ít gặp của bệnh cúm.

Thân mến,

[email protected]
www.nguyentranhoang.com
(714) 531-7930

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát, cho các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân. Xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.

Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài New Saigon Radio 1480 AM ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 8 giờ 15 phút đến 8 giờ 45 phút trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật” và trên đài VHN TV được phát khắp Hoa Kỳ, vào mỗi Thứ Ba, Thứ Bảy, và Chủ Nhật, trong chương trình “Sức Khỏe Cộng Đồng” với Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng.

Copyright © 2018, Người Việt Daily News

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút muted icon imagephía góc phải bên dưới của khung video.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Ăn thử mì ‘tsukemen’ của Nhật nổi tiếng ở Los Angeles

Tôi đến Los Angeles để thử món "tsukemen" của tiệmTsujita LA Artisan Noodles, một trong những tiệm ramen ngon nhất Los Angeles.

Dân Mỹ ở vùng nào muốn dọn đi?

Gần 84% dân tại vùng San Jose của Silicon Valley, California, đang tìm nhà nơi khác. Đây được xem là một trong những vùng đắt đỏ nhất tại Mỹ.

Thực phẩm và năng lượng: Mỗi người cần bao nhiêu calorie?

Thiếu năng lượng đưa tới kém tăng trưởng từ lúc bé thơ cho tới tuổi dậy thì, thiếu sinh lực cho sức lao động, giảm khả năng miễn dịch.

Rủi ro khi không mua bảo hiểm lụt

Quốc Hội mới sẽ làm gì với chương trình bảo hiểm lụt có tên “Đạo Luật Cải Tổ Lụt Thế Kỷ 21?” Điều này có đưa tới rủi ro gì?

Công ty xe hơi Ford tiến vào thị trường xe gắn máy điện

Công ty Ford vừa mua lại công ty cho share xe gắn máy điện Spin.
Công ty Ford Motor Co. vừa mua một công ty chuyên cho share các xe gắn máy chạy điện (electric scooter), mở rộng sự hiện diện trong các thị trường mới trong lãnh vực vận chuyển.

Pabst cáo giác bị MillerCoors tìm cách loại khỏi thương trường bia

MILWAUKEE, Wisconsin (AP) -- Hai công ty bia Pabst Brewing Company và MillerCoors sẽ ra tòa trong thời gian tới đây, vì công ty Pabst cáo giác rằng MillerCoors chơi xấu, tìm cách loại họ ra khỏi thương trường...

California là tiểu bang ‘xe hơi bị ăn trộm nhiều nhất nước Mỹ’

Honda Civic là loại xe được kẻ trộm ưa thích ở California.
Theo thống kê của trang mạng “A Secure Life,” tiểu bang California có tới 4 thành phố lọt vào danh sách “10 thành phố bị mất cắp xe hơi nhiều nhất nước Mỹ” năm 2018.

Để gia tài bằng tín mục ủy thác

Tại Hoa Kỳ còn có thể dùng “tín mục ủy thác” là một phương cách dự trù tài sản quan trọng, không những có tác dụng bảo vệ tài sản mà còn có mục đích để lại gia tài cho thừa kế trong nhiều trường hợp đặc biệt thay vì di chúc.

Dự thi Người Việt 40 năm: Tôi đọc báo Người Việt

Báo Người Việt đã đưa tôi trở lại thời thơ ấu và đem lại nhiều niềm vui cho tôi trong đời sống sinh hoạt hằng ngày ở nơi đất khách quê người.

Anh Minh – chợ nhỏ ở Little Saigon chuyên bán ‘hàng hiếm’

“Muốn tìm rau gì mà những chợ khác không có thì cứ đến đó. Bảo đảm sẽ có. Ở đó còn bán nhiều thứ độc đáo khác nữa.”