Làm sao biết bị cúm hay cảm

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Chích ngừa để tránh bị cúm. (Hình minh họa: opendoorhs.org)

Hỏi:

Khi bị ho hen, làm sao để phân biệt là mình đang bị cúm, hay cảm, hay nhiễm trùng viêm họng, hay do nguyên nhân nào khác. Cách chữa trị có khác nhau không? Khi nào thì nên đi gặp bác sĩ?

Đáp:

Dù có một số triệu chứng giống nhau, thật ra cảm và cúm là hai bệnh khác nhau. Nói chung, cảm thường nhẹ hơn cúm, và thường gặp hơn cúm rất nhiều. Cúm đáng sợ như thế nào?

Cúm (tiếng Mỹ gọi là “flu” hay “influenza”), cũng là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, tuy nhiên nó thường nặng hơn cảm. Nó thường xảy ra trong các cơn dịch địa phương, và thường lên đến cao điểm vào mùa Đông, hầu như hằng năm. Khi lan tràn toàn thế giới, nó có thể tạo thành đại dịch.

Cúm cũng gây ra nhiều triệu chứng như cảm, có thể nhẹ hay nặng, tùy theo loại virus và sức đề kháng của bệnh nhân. Dù là virus đường hô hấp, cúm có thể ảnh hưởng các hệ thống khác của cơ thể. Các triệu chứng của cúm thường là sốt cao, ớn lạnh, rêm, ê ẩm mình mẩy, nhức đầu, đau họng, sổ mũi, kiệt sức, ho, tiêu chảy, chóng mặt… Bệnh nhân có thể bị vài, hoặc tất cả các triệu chứng kể trên.

Cúm có thể dẫn tới các biến chứng nguy hiểm, bị bội nhiễm do vi trùng. Người trên 50 tuổi, trẻ em nhỏ, những người bị bệnh mạn tính hay bị suy giảm miễn dịch, là những thành phần dễ bị các biến chứng nguy hiểm nhất.

Một số bệnh cũng có một số triệu chứng gần giống cảm cúm là viêm mũi dị ứng, viêm mũi do co giãn mạch máu ở mũi, các hội chứng do nhiễm các loại virus khác. 

Chẩn đoán cúm 

Cúm thường được chẩn đoán chỉ bằng thăm khám. Thăm khám thường đủ để bác sĩ quyết định chẩn đoán cúm và bắt đầu điều trị.

Sốt cao, ớn lạnh, ho, đau rêm mình mẩy vào mùa cúm, thường là các triệu chứng điển hình của cúm.

Có một số xét nghiệm (mà một trong những cách tương đối đơn giản, lẹ làng nhất, là thử chất tiết ra ở cổ họng) có thể giúp xác định cúm. Tuy nhiên, nó thường hữu ích hơn trong việc kiểm soát dịch (hơn là trong việc điều trị).

Các xét nghiệm khác như quang tuyến, cũng chỉ thường để phát hiện các biến chứng của cúm.

Nguyên nhân của cúm 

Virus cúm chỉ có ba nhóm khác nhau là A, B và C. Cúm A là loại thường gặp nhất, sau đó là cúm B, cúm C thường chỉ gây bệnh nhẹ với các triệu chứng mà chính bệnh nhân nhiều khi cũng không ghi nhận được.

Điều đặc biệt của virus cúm, là chúng có thể thay đổi cấu trúc di truyền rất nhanh. Chính vì thế mà mỗi năm người ta đều phải chế ra các loại thuốc chích ngừa cúm mới nhằm thích hợp nhất với các chủng cúm được khảo sát là có nhiều khả năng gây ra dịch trong năm đó.

Diễn tiến và các biến chứng của bệnh cúm 

Cúm có thể kéo dài chỉ 24 tiếng đồng hồ, hoặc có thể một tuần hay hơn. Trung bình, cúm kéo dài khoảng bốn đến năm ngày. Giống như cảm, khi nào còn có triệu chứng thì bệnh nhân còn có thể lây bệnh sang người khác.

Biến chứng thường gặp nhất của cúm là viêm phổi. Các biến chứng có thể gặp khác của cúm là viêm cơ (bắp thịt), bị hội chứng Reye, viêm cơ tim, viêm màng cơ tim, và các biến chứng trên hệ thống thần kinh.

Viêm phổi thường gồm các triệu chứng sốt, rét, khó thở, đàm, đau ngực. Viêm phổi có thể do chính virus cúm gây ra, do bội nhiễm vi trùng, hoặc do kết hợp cả hai. Viêm phổi do chính virus cúm gây ra thường ít gặp, nhưng thường nặng hơn do vi trùng. Những người dễ bị viêm phổi là người đã bị các bệnh tim phổi, bị các bệnh kinh niên như tiểu đường, bệnh thận, suy giảm miễn dịch, những người sống trong các viện chăm sóc, điều dưỡng, những người lớn tuổi.

Viêm bắp thịt thường xảy ra ở trẻ em hơn, gây ra đau nhức bắp thịt kinh khủng, thường gặp nhất ở chân. Đau rêm bắp thịt là triệu chứng rất thường gặp trong bệnh cúm. Tuy nhiên, viêm bắp thịt thật sự ít gặp hơn rất nhiều.

Hội chứng Reye, cũng thường gặp ở trẻ em, thường bắt đầu bằng buồn nôn, ói mửa, sau đó tổn thương gan, tổn thương thần kinh với các triệu chứng như co giật, hôn mê. Hội chứng này dễ gặp hơn ở trẻ em dùng aspirine. Do đó, nên tuyệt đối tránh dùng aspirin ở trẻ em bị cảm, cúm hoặc các bệnh có triệu chứng tương tự như vậy.

Một số bệnh của hệ thống thần kinh khác, cũng có thể là biến chứng của cúm, như viêm não, viêm tủy sống…

Viêm cơ tim và viêm màng cơ tim là các biến chứng ít gặp của bệnh cúm.

Thân mến,

[email protected]
www.nguyentranhoang.com
(714) 531-7930

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát, cho các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân. Xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.

Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài New Saigon Radio 1480 AM ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 8 giờ 15 phút đến 8 giờ 45 phút trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật” và trên đài VHN TV được phát khắp Hoa Kỳ, vào mỗi Thứ Ba, Thứ Bảy, và Chủ Nhật, trong chương trình “Sức Khỏe Cộng Đồng” với Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng.

Copyright © 2018, Người Việt Daily News

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút muted icon imagephía góc phải bên dưới của khung video.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Hết đi làm, xin Medicare

Sẽ không bị phạt vì ghi danh xin Medicare trễ, vì từ khi được 65 tuổi ông có một Bảo Hiểm Y Tế, có giá trị tương đương như Medicare.

Thẻ xanh 10 năm – mẫu đơn I-751 (phần 3)

Cuộc phỏng vấn của đơn I-751 tại Sở Di Trú để được thẻ xanh 10 năm có phần khó hơn cuộc phỏng vấn thẻ xanh 2 năm.

Nên mua một căn nhà hoàn hảo hay nhà cần sửa chữa?

Khi mua một căn nhà sẵn sàng để dọn vào, thì việc mua một căn nhà cần sửa sang đôi khi hợp lý vì nhiều lý do.

Kỹ thuật nấu rượu và cất rượu

Nấu rượu vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật. Bài này chỉ xin nói về các phương pháp làm rượu, từ bia tới rượu mạnh.

IRS mở lại dịch vụ kiểm chứng lợi tức khi vay tiền mua nhà

Mặc dù chính phủ vẫn đóng cửa, tuần trước, Sở Thuế IRS đã mở lại một chương trình then chốt phục vụ việc vay tiền mua nhà.

Muối tiêu

Đàn ông thường bắt đầu có tóc bạc vào khoảng tuổi 30, trong khi ở phái đẹp, tóc thường bắt đầu bớt xanh vào khoảng tuổi băm lăm.

Thuận thiên bệnh tự tiêu trừ

Bất cứ ai chưa tin tưởng vào cơ thể có khả năng tự chữa bệnh thì hãy quan sát sự lành từ những vết thương.

‘Cơm âm phủ,’ món đặc sản xứ Huế

“Cơm âm phủ” là tên gọi món ăn đặc sản của Huế với hương vị thơm ngon vừa giản dị lại phảng phất phong cách cung đình khiến nhiều người mê.

Thịt nướng kiểu Brazil ở Long Beach, phải thử một lần trong đời

Tôi từng đi ăn nhiều quán bán thịt nướng đủ kiểu. Tuy vậy, đây là lần đầu tiên tôi có cơ hội đi ăn thịt nướng kiểu Brazil.

Nên tránh khi mua nhà lần đầu

Hối tiếc lớn nhất của những người mua nhà lần đầu là căn nhà mới của họ hóa ra quá nhỏ, không đáp ứng được các nhu cầu của họ.