Hà Dương Cự
Quý vị lớn tuổi chắc còn nhớ những máy ảnh cũ cần dùng phim. Một cuộn phim chỉ có 24 hay 36 pô. Mỗi lần chụp là phải canh tới canh lui cho chắc ăn vì chụp nhiều phí phim, tốn tiền. Phải chờ chụp hết một cuộn phim mới đem ra tiệm rửa ảnh. Vài ngày sau mới có hình xem, xấu đẹp gì cũng ráng chịu, khó có cơ hội chụp lại.
Bây giờ mọi người đều có máy ảnh kỹ thuật số (digital camera) hay là có máy ảnh cài trong điện thoại đa năng (smart phone). Muốn chụp là đem ra chụp, không cần phim. Chụp mấy chục cái liền cũng được và sau khi chụp là thấy ảnh liền. Nếu xấu thì chụp lại ngay không có vấn đề gì.
Bài này sẽ nói về lịch sử, cách hoạt động và các loại máy ảnh kỹ thuật số. Câu “máy ảnh kỹ thuật số” có vẻ dài dòng, không được hay cho lắm. Chúng tôi xin dùng tạm đến khi có từ nào hay hơn và xin viết tắt là máy ảnh kỹ thuật số.
Lịch sử máy ảnh kỹ thuật số
Bằng sáng chế đầu tiên về máy ảnh kỹ thuật số tại Hoa Kỳ được cấp cho ông Steven Sasson, một kỹ sư trẻ của hãng Eastman Kodak vào năm 1975. Máy này nặng 8 pounds (khoảng 3.6 kg), mỗi tấm ảnh có cỡ 0.01 megapixels và mất 23 giây cho mỗi tấm ảnh. Ðây là hình cái máy ảnh kỹ thuật số đầu tiên (nguồn: www.wired.com). Máy này hiện được trưng bày tại Smithsonian’s National Museum of American History ở Hoa Thịnh Ðốn.
Vì phát minh này, năm 2010 ông Steven Sasson được Tổng Thống Obama trao tặng mề đay National Medal of Technology and Innovation. Ðó là giải cao quý nhất của Hoa Kỳ giành cho các nhà khoa học, kỹ sư và các nhà sáng chế. Ðây là hình ông Steven Sasson đang được Tổng Thống Obama trao giải thưởng (nguồn: www.ipwatchdog.com).
Ðiều đáng buồn là hãng Eastman Kodak đã không lợi dụng phát minh này để phát triển về máy ảnh kỹ thuật số mà lại bị chính sự phát minh này quay lại làm hãng sập tiệm luôn. Lý do là lúc đó hãng Kodak hầu như độc quyền bán phim trên đất nước Mỹ. Các vị lãnh đạo công ty đã quyết định không bỏ tiền vào việc nghiên cứu và phát triển máy ảnh kỹ thuật số vì nếu mọi người dùng máy ảnh kỹ thuật số thì sẽ không bán được phim. Họ không biết rằng mình không làm thì người khác cũng làm. Kỹ nghệ máy ảnh kỹ thuật số bắt đầu phát triển mạnh từ thập niên 90 do các hãng Canon, Fuji và Sony. Năm 2012, hãng Kodak đã phải tuyên bố vỡ nợ. Thật sự Kodak cũng quay trở lại và sản xuất máy ảnh kỹ thuật số nhưng lúc ấy đã quá trễ, không theo kịp các hãng khác.
Máy ảnh Kodak DCS 100 được coi là máy ảnh kỹ thuật số đầu tiên được tung ra thị trường. Theo danh mạng www.digitaltrends.com thì điện thoại di động đầu tiên có gài đặt một máy ảnh là điện thoại di động SCH-V200 do công ty Samsung sản xuất và bán ở Ðại Hàn vào tháng 6 năm 2000. Máy này có thể chụp 20 tấm ảnh và mỗi tấm ảnh có kích thước 0.35 megapixel. Nhưng có nhiều nguồn khác thì nói điện thoại di động Nokia 7650 và Sanyo SPC-5300 là điện thoại di động đầu tiên có máy ảnh. Ðây là hình của SCH-V200 (nguồn: www.mobilemag.com)
Nguyên tắc máy ảnh kỹ thuật số
Sau đây là một sơ đồ minh họa máy ảnh kỹ thuật số (nguồn: http://av.jpn.support.panasonic.com/)
Các thành phần chính của máy ảnh kỹ thuật số là:
Màn trập (shutter) – Bộ phận này như một cánh cửa mở và đóng nhanh hay chậm để cho ánh sáng vào nhiều hay ít. Số đo tốc độ của màn trập là mấy phần của một giây. Thí dụ 1/2 giây hay 1/250 giây.
Khẩu độ (aperture) – Ðây là bộ phận như là một lỗ hở để cho ánh sáng vào. Có thể điều chỉnh to hay nhỏ để cho ánh sáng vào nhiều hay ít. Ðơn vị để đo khẩu độ là f-stop. Số f-stop càng to thì khẩu độ mở càng nhỏ. Thí dụ f/2 thì khẩu độ mở lớn hơn f/8.
Ống kính – Ống kính là để hội tụ ánh sáng đến từ những vật ở ngoài vào thành một hình ảnh chiếu vào bộ phận cảm biến. Có rất nhiều loại ống kính dùng cho những trường hợp khác nhau. Thí dụ muốn chụp phong cảnh ở xa thì dùng ống kính chụp ảnh từ xa (telephoto lense). Còn muốn chụp những vật nhỏ ở thật gần thì dùng ống kính macro.
Bộ phận cảm biến (sensor) – máy ảnh kỹ thuật số
có một khung lưới các phần tử đi-ốt quang (photodiode). Phần tử này rất nhỏ nên thường gọi là một chấm (dot). Khi ánh sáng chiếu vào thì các phần tử này sinh ra một dòng điện. Cường độ dòng điện tùy theo ánh sáng nhận được.Một chấm như vậy tương đương với một điểm ảnh (pixel). Danh từ 2-megapixel có nghĩa là có 2 triệu điểm ảnh. Thường thì càng nhiều điểm ảnh thì ảnh càng rõ.
Bộ phận chế biến (processing) – Bộ phận này biến đổi hình ảnh thành những số (digital) trong hệ thống số nhị nguyên (binary) và làm thành một tệp dữ liệu (data file).
Bộ nhớ (memory) – Bộ phận này lưu trữ tệp dữ liệu vào bộ nhớ của máy. Bộ nhớ của máy ảnh kỹ thuật số có nhiều cỡ, từ 512 MB (megabyte, tức là một triệu bai) tới 128 GB (Gigabyte, tức là một tỷ bai). Nếu một tấm ảnh có kích thước 2 MB thì bộ nhớ 128 GB có thể chứa tới khoảng 64 ngàn tấm ảnh, tha hồ chụp mà không sợ hết chỗ chứa.
ISO-ISO là chữ viết tắt của cơ quan International Organization for Standardization. Còn ISO trong ngành máy ảnh thì là đơn vị đo độ nhạy của máy ảnh đối với ánh sáng. Ðộ nhạy bình thường là ISO 100. Số càng cao thì càng nhạy, có nghĩa là có thể chụp khi có ít ánh sáng. Nhưng độ nhạy cao thì có thể những hạt lấm tấm trong hình.
Các loại máy ảnh kỹ thuật số
Nếu đi sâu vào chi tiết thì có rất nhiều loại máy ảnh kỹ thuật số. Ở đây chúng tôi chỉ phân chia một cách đơn giản.
Máy ảnh kỹ thuật số gọn (compact digital camera) – Loại này cũng thường được gọi là máy chụp hình nhắm và bấm (point and shoot camera). Loại này thì nhỏ, nhẹ, rẻ tiền và dễ chụp. Máy ảnh Canon Powershot Elph 150 hay Nikon Coolpix 6300 là thuộc loại này.
Máy ảnh kỹ thuật số gọn cao cấp (advaced compact digital camera) – Loại này tối tân hơn và hơi đắt tiền hơn loại máy ảnh kỹ thuật số gọn. Nó có nhiều đặc điểm hơn. Thí dụ như người dùng có thể tự mình chọn khẩu độ hay tốc độ màn chập.
Máy ảnh DSLR – Chữ DSLR là viết tắt của Digital Single Lense Reflex, tạm dịch là “phản ánh ống kính đơn bằng kỹ thuật số.” Câu này dài dòng quá, nên xin cứ gọi là máy ảnh DSLR. Loại này cồng kềnh hơn hai loại trên và cũng đắt hơn nhiều. Tuy nhiên người sử dụng có nhiều kiểm soát hơn, có thể điều chỉnh máy ảnh hoàn toàn theo ý mình muốn. Giới chụp ảnh tài tử cũng như chuyên nghiệp đều dùng loại máy ảnh DSLR này. Hai máy ảnh thuộc loại này là Nikon D3300 và Canon EOS Rebel T5i.
Máy ảnh trong điện thoại di động – Về kỹ thuật loại máy ảnh này không khác gì máy ảnh kỹ thuật số khác. Ðiều khác là nó được cài liền vào với điện thoại di động, nên rất tiện lợi. Hiện nay máy ảnh loại này chụp cũng rất đẹp, không thua gì máy ảnh kỹ thuật số khác.
Nói tóm lại máy ảnh kỹ thuật số đã thay đổi hẳn kỹ nghệ chụp ảnh. Cùng với những phát triển kỹ thuật mới như mạng lưới hoàn cầu máy ảnh kỹ thuật số đã cung cấp những tiện nghi chúng ta hiện đang sử dụng. Thí dụ như ông bà ở xa nửa vòng trái đất có thể thấy hình ảnh các cháu thương yêu gần như ngay tức thì. Hơn nữa nếu dùng máy tính thì có thể nói chuyện có truyền hình với con cháu mà không tốn một đồng xu.
–––––––––-
Nguồn tài liệu:
www.cnet.com
www.digitaltrends.com
http://av.jpn.support.panasonic.com/
