Khi dượng đào Ðổng Lân xen vào nghệ thuật



Ngành Mai

 

Dượng đào là một thành phần trong làng cải lương, và hầu như đoàn cải lương nào cũng có, không nhiều thì ít. Một số dượng đào thì đi theo đoàn nhưng không làm việc cho đoàn mà làm ở bên ngoài với đủ thứ nghề. Một số khác không đi theo, nhưng thường hay có mặt ở hậu trường rạp hát cả ban ngay ngày lẫn đêm tùy theo sự có mặt của đào ta.

Ðào Kim Phương, đóng vai công chúa trong tuồng “Bên Cầu Dệt Lụa”. (Hình: Bộ sưu tập của Ngành Mai)

Dù rằng chẳng liên quan gì đến nghệ thuật, không giúp gì cho đoàn hát, nhưng lại là những tay làm phiền toái cho mọi người trong đoàn. Các dượng đào của mấy nàng đào chánh đã gây khó chịu cho bao nhiêu người, mà khổ tâm nhứt là bầu gánh. Bởi vì mỗi khi nàng đào chánh đóng cặp với kép chánh ngoài sân khấu, thì đào ta hay lấm lét nhìn vô phía trong cánh gà coi dượng đào chồng nàng có ở đó nhìn ra hay không thì mới dám “mùi” với kép trong sen kịch, mà vai trò bắt buộc hai người phải “xáp vô” thì lớp diễn mới đạt. Như vậy dĩ nhiên đào ta bị phân tâm đâu có diễn nhập vai được.

Do vậy mà có một số bầu gánh bằng mọi cách, kể cả phải “chiến tranh” bằng miệng hay bằng tay chân gậy gộc, phải “tống quái” dượng đào đi khỏi gánh thì làm ăn mới lên được. Một ngàn lẻ một vấn đề do sự có mặt của dượng đào, đã gây bất ổn, nghi ngờ, làm suy yếu nghệ thuật mà tôi sẽ lần lượt nêu lên trong những kỳ tới. Giờ đây xin nói về chuyện dượng đào Ðổng Lân, một dượng đào được coi như có tầm cỡ, do vị thế của Vương Hậu Thanh Nga mà dượng đào nhà ta được ăn theo.

Ðược biết đầu năm 1976 đào Kim Phương về hát trên sân khấu Thanh Minh, qua các vai rất nổi như công chúa trong tuồng Bên Cầu Dệt Lụa, vai tiểu thư Bội Ngọc trong Hoa Mộc Lan, vai Trưng Nhị trong Tiếng Trống Mê Linh. Nhưng khoảng thời gian rất ngắn sau đó cô lại rời đoàn Thanh Minh. Một nhà báo hỏi cô vì sao thế?

Nữ nghệ sĩ Kim Phương suy nghĩ rất lâu mới nói:

Ðó là nỗi niềm đau khổ của tôi từ lâu mà tôi không nói… Bấy giờ đoàn Thanh Minh quy tụ thành phần diễn viên sáng chói của sân khấu cải lương như: Thanh Nga, Thanh Sang, Hùng Minh, Ba Xây, Văn Ngà, Chí Hiếu, Bích Sơn, Ngọc Nuôi, Ðặng Vinh Quang, Hương Huyền, Bảo Quốc, v.v…

Nữ nghệ sĩ Thanh Nga là thần tượng của tôi, sân khấu Thanh Minh là sân khấu lý tưởng của tôi. Sân khấu Thanh Minh cũng ưa thích tôi, nhưng một sự việc xảy ra khiến tôi phải rời đoàn là cả sự đau khổ của riêng tôi mà lúc bấy giờ tôi không thể nói được.

Số là trong vở “Bên Cầu Dệt Lụa,” tôi đóng vai công chúa, Thanh Nga đóng vai Quỳnh Nga, Thanh Sang vai Trần Minh. Trần Minh sau khi thi đỗ Trạng Nguyên được vua gả công chúa cho, nhưng Trần Minh đã có người yêu là nàng Quỳnh Nga. Vì thế đến màn chót, vua trao gươm lịnh (tiền trảm hậu tấu) cho công chúa để giành Trần Minh. Công chúa gặp Quỳnh Nga rút gươm ra kề vào cổ Quỳnh Nga với điều kiện, chọn một trong hai điều. Hoặc là nhường người yêu cho công chúa, hoặc là phải chết.

Bất ngờ Quỳnh Nga (Thanh Nga) chọn cái chết chớ không nhường người yêu. Công chúa đành làm người bại trận thét:

-Nàng ngu xuẩn, nàng tàn nhẫn!

Công chúa ném gươm xuống đất. Khán giả liền vỗ tay vang dậy, hoan hô tình yêu và sự dũng cảm của Quỳnh Nga. Lớp diễn rất thành công với hiệu quả sân khấu rõ rệt. Thế nhưng, anh Lân (chồng của Thanh Nga) người trông nom sân khấu và một nghệ sĩ lớn tuổi trong đoàn lý luận rằng, gươm lịnh của vua không được ném xuống đất, buộc tôi đến lớp đó phải diễn là: tức giận, run rẩy, từ từ để gươm rơi xuống. Tôi diễn như thế, rồi quả tình hiệu quả sân khấu không còn nữa, khán giả không vỗ tay hoan hô Quỳnh Nga nữa.

Sau đêm diễn đó, nữ nghệ sĩ Thanh Nga rất giận tôi, và mặc dù đêm sau tôi đã diễn lại như cũ cũng không làm cho chị Thanh Nga nguôi giận. Tôi tự biết tôi không thể còn hát ở sân khấu Thanh Minh nữa, nếu muốn tiếp tục hát. Thanh Nga không còn giận tôi nữa, chỉ có cách là tôi phải nói lên sự thực lỗi đó là do anh Lân (chồng Thanh Nga) buộc tôi hát như thế. Nếu tôi nói thế, có thể sẽ có mâu thuẫn xung đột lớn giữa chị Thanh Nga và anh Lân. Vì vậy tôi đành im lặng rời đoàn mà không nói gì thêm nữa, mang theo sự luyến tiếc và đau khổ riêng mình và mãi nhớ sân khấu Thanh Minh và thần tượng Thanh Nga… Ðó là lý do tại sao tôi lại phải rời đoàn Thanh Minh sau thời gian ca hát ngắn ngủi.


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Chỉ 1 ngày, trailer ‘Spider-Man: Far From Home’ đạt 130 triệu lượt xem

Phần tiếp theo về anh hùng Người Nhện vừa ra mắt trailer đầu tiên và đạt hơn 130 triệu lượt xem trong vòng 24 tiếng.

Đạo diễn Lee Unkrich rời hãng Pixar sau 25 năm làm việc

Đạo diễn Lee Unkrich, người từng xuất sắc nhận giải Oscars cho phim “Toy Story 3” và “Coco,” chính thức rời khỏi hãng Pixar Animation Studios

‘Xuân Yêu Thương,’ đêm ca nhạc giúp trẻ em khuyết tật ở Huế

Ca sĩ Hạnh Quỳnh và nhóm từ thiện Tấm Lòng Vàng sẽ tổ chức một đêm ca nhạc để quyên góp tiền cho trẻ em khuyết tật ở Huế.

Cuối tuần xem gì, nghe gì ở Little Saigon?

Cuối tuần này, đến 20 Tháng Giêng, khán giả Little Saigon xem phim kinh dị, giả tưởng, hoạt họa “Glass,” “Dragon Ball Super: Broly.”

‘The Hunchback of Notre Dame’ có phiên bản người đóng

Phim sẽ thành phiên bản người đóng tiếp theo của hãng Disney là “The Hunchback of Notre Dame” hay còn gọi là “Thằng Gù Nhà Thờ Đức Bà.”

‘John Wick 3,’ gay cấn, hấp dẫn không kém hai phần trước

Một dòng phim hành động đang làm nhiều khán giả thích thú khi xem đoạn giới thiệu của phần ba là “John Wick.”

Nhiều ca sĩ thượng thặng góp một tay gây quỹ Diễn Hành Tết 2019

Về phần sôi nổi đã có ca sĩ Mai Lệ Huyền và nghệ sĩ Tuấn Châu. Phần nhạc nhẹ thì có ca sĩ Nguyễn Hồng Nhung, Lệ Thu, Trang Thanh Lan...

Christopher McQuarrie làm tiếp hai phần mới của ‘Mission: Impossible’

Nhà sản xuất phim Christopher McQuarrie vừa ký hợp đồng để tiếp tục dẫn dắt hai phần tiếp theo của loạt phim “Mission: Impossible.”

Phim mới của đạo diễn Steven Spielberg quy tụ gương mặt mới

Bộ phim mới của đạo diễn lừng danh Steen Spielberg, có tên là “West Side Story,” vừa mới công bố nữ diễn viên chính.

Duy Trần, nhạc sĩ người Việt Nam trẻ tuổi thành công ở Hoa Kỳ

Nhạc sĩ trẻ Trần Lê Duy là một trong số ít những người thanh niên Việt được theo đuổi giấc mơ nghệ thuật của mình.