Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel
Borodino là tên của một làng nằm ở phía Tây Moscow, cách thủ đô nước Nga khoảng 125km. Năm 1812, ngôi làng này bỗng dưng được người dân Moscow biết đến rất nhiều, nhưng không phải nhờ vào vẻ đẹp hay một điểm văn hóa đặc biệt nào của nó mà chỉ vì ngôi làng này chính là một phòng tuyến, nơi ghi đậm nét chiến sử về một trận chiến đẫm máu giữa nước Nga và Pháp.
Panorama Museum “Trận chiến Borodino” tại Moscow. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Trận chiến này đã được thành phố Moscow trân trọng ghi nhớ lại bằng một kiệt tác họa tranh đặt tại Paranoma museum (Nhà bảo tàng tròn) Borodino để ghi vẽ lại “trận chiến Borodino” để mọi người có thể xem và hồi tưởng trận chiến ngay giữa lòng thủ đô Mạc Tư Khoa.
Một bức họa tranh rất lớn, chiều dài 115m và chiều ngang 15m do họa sĩ Franz Roubaud thực hiện đã mô tả lại các chi tiết chính xảy ra trong thời gian cao điểm nhất của trận chiến giữa hai đại quân Pháp và Nga tại khu vực phòng tuyến làng Borodino. Bức tranh được trình bày trên tầng ba của nhà bảo tàng, họa tranh được treo ôm theo vòng tường tròn để người xem có thể thưởng thức tranh 360 độ quanh tường. Phía dưới bức tranh được người ta dùng các mẫu vật hiện thực để ráp nối tiếp vào phần dưới của tranh, nhằm để người xem có cảm tưởng hiện vật vẽ trong tranh trông như thật. Họa tranh này mới chính là phần hồn của nhà bảo tàng tròn Borodino.
Tượng Tướng Mikhail Kutuzov trước cửa Panorama Museum Borodino. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Tất cả diễn tiến trận đánh mà cao điểm là trận đánh đẫm máu tại làng Semenovskoye. Hình vẽ cho người xem theo chân từng diễn tiến từ lúc quân Nga chuẩn bị trận chiến, hình ảnh quân kỵ binh Pháp tiến công thần tốc vào các công sự phòng thủ của quân Nga nhằm đánh tan hai đạo quân Nga, hình ảnh trận cận chiến giữa quân Pháp và Nga với cảnh ngôi làng Borodino bốc cháy, hình ảnh quân Pháp lui quân nghỉ mệt, lấy lại sức sau khi thiệt hại quá nặng nề mà vẫn không thành công ngay như ý muốn của Napoleon. Những hình ảnh thê lương tàn bạo của chiến tranh kèm theo những hình ảnh hào hùng của cả hai bên đều được cảm nhận rõ trong nét vẽ của F. Roubaud.
Quân lính Nga dưới thời Sa Hoàng thế kỷ 19. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Trên lầu hai thì du khách được nhà bảo tàng giới thiệu trình bày đến các hình ảnh liên quan đến trận chiến như hình ảnh của các tướng lãnh và dân quân Nga, quân phục lính Nga thời Nga Sa Hoàng và hình tượng quân lính Pháp của Napoleon say sưa nhậu nhẹt và mệt mỏi dưới cơn lạnh của Mùa Ðông Moscow.
Một trong những bức tranh cho tôi một cảm xúc xao xuyến trong lòng là bức tranh lịch sử “cuộc họp của Tổng Tư Lệnh M. Kutuzov với các tướng lãnh Nga” tại làng Fili (tức là địa điểm của Paranoma museum bây giờ) về quyết định tiếp tục trận chiến với Napoleon I hay là rút lui. Kết quả là Kutuzov đã quyết định rút lui theo chiến thuật “thanh dã”, nghĩa là cho quân lính rút lui khỏi thành phố Moscow và phá hủy hay cất giấu tất cả mọi thứ để quân Pháp không có thể dùng được khi tiến vào đây.
Sự chuẩn bị của quân lính Nga tại làng Semenovskoye nghênh đón đại quân Pháp. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Sự hiện diện của nhà bảo tàng tròn (Paranoma Museum) Borodino như là một tiếng nói, một trình bày đến người thưởng lãm về sự ác liệt, tàn nhẫn và sự vô lý của chiến tranh. Từ tháng 8 năm 1912 đến năm 1918, Franz Roubaud đã cho triển lãm bức họa tranh này trong một ngôi nhà gỗ tại Moscow. Sau đó thì tác phẩm này không biết trôi giạt nơi đâu. Ông mất năm 1928 và mãi đến năm 1962 thì bức họa tranh “Trận chiến Borodino” lại được chính quyền Liên Xô lúc đó cho trưng bày tại “Panorama museum” cho đến ngày nay. Thường thì một chiến trận nào cũng phải có người thắng kẻ thua, nhưng trận chiến Borodino thì cả hai phía đều tự nhận là mình chiến thắng. Quân Nga rút lui nhưng vẫn tuyên bố chiến thắng!
Sự tiến công vũ bão của quân Pháp. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Trận chiến kéo dài không lâu, chỉ từ 5:00 sáng đến 6 giờ chiều ngày hôm đó nhưng sự thiệt hại mất mát cho cả hai bên không thể nào tưởng tượng được. Quân Pháp dưới sự điều quân của Napoleon Bonaparte mất đi khoảng 35,000 quân và quân Nga dưới sự chỉ huy của tướng Mikhail Kutuzov mất 44,000 quân. Cả hai bên đều tuyên bố chiến thắng về phần mình. Nhưng ai thắng ai bại là phần thuộc về nghiên cứu của các nhà sử học, của các nhà chính trị và các tướng lãnh của cả hai phía tham chiến. Tuy nhiên, bức họa tranh lại không nói lên sự chiến thắng của bất cứ bên nào mà chỉ cho người xem thấy được sự bàng hoàng của trận chiến.
Ðội kỵ binh Nga nghênh chiến. Phía sau là ngôi làng Borodino đang cháy. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Dĩ nhiên khi người dân Nga cho là họ đã chiến thắng nên trong “Nhà bảo tàng tròn” người ta cũng đề cao và dành khá nhiều các hình ảnh nói về các vị tướng lãnh quân đội Nga tham dự trận đánh. Vị tướng lãnh nổi tiếng Kutuzov, vị tướng già và hư một mắt, được tôn vinh là vị tướng lãnh “rút lui để chiến thắng”, danh tiếng của ông đi vào lịch sử nước Nga. Ông được dân Nga ngưỡng mộ và đặt tên ông cho con đường đi qua làng Fili ngày xưa, nơi ông họp tướng lĩnh và quyết định rút lui (làng Fili chính là nhà bảo tàng tròn Borodino ngày nay). Tượng ông được dựng ngay trước nhà bảo tàng, ngay cả đến thành phố St. Petersburg cũng có dựng tượng kỷ niệm nhớ ông. Nhà đại văn hào Lev N.Tolstoy cũng đã cho người đọc biết ít nhiều chủ quan của mình khi viết về tinh thần người Nga qua trận chiến Borodino trong tiểu thuyết Chiến Tranh và Hòa Bình.
Hình ảnh quân lính Pháp vào Moscow nhậu nhẹt say sưa và mệt mỏi. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Nói về trận đánh Borodino của Napoleon I và Kutuzov, có lẽ cũng cần nhắc qua một chút nguyên nhân tạo ra cuộc chiến. Năm 1807, nước Nga của Alexander I thua trận với Napoleon và phải ký hiệp định Tilsit chịu sự phong tỏa lục địa của Pháp. Tuy nhiên nước Nga đã vi phạm hiệp định Tilsit, Nga Hoàng Alexander I đã không tuân thủ hiệp định đó. Nhà vua đã âm thầm ký kết một hiệp ước thương mại với nước Anh năm 1812, vì thế Napoléon I quyết định dạy cho nước Nga “một bài học” để bắt nước Nga phải tuân thủ những gì đã ký kết. Tháng 6 năm 1812, ông ta chỉ huy hơn 60 vạn quân Pháp và thuộc địa vượt ngàn dậm đến dạy bài học cho nước Nga. Có thể Napoleon đã thắng trong những giây phút tại Borodino, nhưng ông đã phải trả giá quá nặng cho trận chiến này vì sau đó không lâu Mùa Ðông Moscow năm đó xuống một độ lạnh mà quân lính ông không ai có thể chịu đựng nổi cái lạnh -40C. Nếu trời nắng ấm thì chưa chắc ông đã lui binh, nhưng trời bắt ông thua nên ban cho ông cái giá lạnh Bắc cực làm ông phải thua. “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”. Napoleon không phải là người tầm thường, ông không là thiên tài thì cũng là một người tài giỏi hơn người.
Cuộc lui binh của quân Pháp sau 35 ngày chiếm đóng Moscow. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Chuyện thắng thua trên bãi chiến trường là chuyện thường tình. Nhưng chỉ vì một cái nguyên do rất nhỏ, một cái lộc nhỏ bé cho cá nhân, một cái tự ái, tự cao, tự đại để đem quân đi đánh cho hả cái giận của mình, để giữ cái lợi cho mình. Ông tài giỏi nhưng lại thiếu cái trí, không biết nên ngừng lại ở đâu nên chuốc cái thảm hại vào mình. Giả thử ông không đánh nước Nga, không thua trận Waterloo thì có lẽ bây giờ nước Ðại Pháp của ông cũng chẳng nhỏ bé gì trên bản đồ thế giới ngày nay.
Nhà bảo tàng tròn Borodino không phải là nơi chỉ tường trình về trận chiến lịch sử Borodino mà còn là một nhà bảo tàng nghệ thuật về họa tranh. Không thể nghĩ được bức họa tranh đó chỉ là công trình của một người. Du lịch Moscow bạn nên đến thưởng ngoạn Panorama Museum Borodino vì đây là một điểm du lịch làm cho chuyến du ngoạn Moscow có ý nghĩa và thú vị hơn.
ATNT Tours & Travel tổ chức và hướng dẫn:
-Tour Seattle-Vancouver-Victoria (4 ngày).
Khởi hành: Tour: Aug. 31 – Sep. 03, 2012.
-Tour Niagara Falls-Toronto-Thousand Island-Ottawa-Montréal-New York.
Khởi hành: Tour: Aug. 31-Sep. 05, 2012 (6 ngày 4 đêm)
-Tour Yellowstone-Mt. Rushmore.
Khởi hành: Tour 1: July 20 – July 25, 2012. Tour 2: Aug. 24 – Aug. 29, 2012 (6 ngày).
-Tour Liên Bang Nga & Bắc Âu. Tour xem Ðêm Trắng vùng Bắc Âu!!! (13 ngày)
-Thăm Liên Bang Nga: Moscow-St. Petersburg.
-Thăm Finland (Phần Lan)-Sweden (Thụy Ðiển)-Norway (Na Uy)-Denmark (Ðan Mạch).
Khởi hành: Tour: từ July 20 – Aug. 01 * White Night.
-Tour Ðông Âu: Ba Lan-Hungary-Tiệp-Slovakia-Áo-Slovenia-Croatia-Ðức (Tour 14 ngày).
-Thăm: Warsaw-Krakow-Banska Bystric-Budapest-Karlovy Vary-Prague-Zagreb-Ljubljana-Vienna-Nuremberg-Munich.
Khởi hành: Tour: Jul. 31 => Aug. 14, 2012. Tour: Sep. 16 => Sep. 30, 2012.
-Tour Miến Ðiện-Tam Giác Vàng: Thái-Miến-Lào tổ chức vào tháng 11 & tháng 12.
-Tour Nhật Bản-Ðài Loan-Nam Hàn Mùa Thu tháng 10.
-Tour đi Việt Nam tổ chức mỗi tháng hoặc tổ chức “Private Tour” cho gia đình hoặc group. Xin liên lạc ATNT Tours để biết thêm chi tiết.
ATNT Tours & Travel bán vé máy bay & tổ chức hướng dẫn tours du lịch đi khắp thế giới.
9126 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708.
Tel: (714) 841-2868/(888) 811-8988.
Xin vào website www.atnttravel.comhay www.atnttour.comđể biết thêm các tour đi khắp thế giới.
