WASHINGTON, DC (NV) – Hầu hết các thành phố tại Hoa Kỳ sẽ phải thay thế các đường ống dẫn nước bằng chì trong vòng 10 năm theo các quy định nghiêm ngặt vừa ban hành do Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường EPA đề nghị khi chính quyền Tổng Thống Joe Biden bắt đầu hành động để giảm lượng chì trong nước uống và ngăn chặn các cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng như ở Flint, Michigan và Washington, D.C.
Hàng triệu người tiêu thụ nước uống từ các ống dẫn bằng chì và cơ quan này cho biết các tiêu chuẩn chặt chẽ hơn sẽ cải thiện chỉ số IQ ở trẻ em và giảm cao huyết áp cũng như bệnh tim ở người lớn. Đây là đợt canh tân mạnh mẽ nhất các quy tắc chính trong hơn ba thập niên và sẽ tiêu tốn hàng tỷ Mỹ kim. Để thực hiện được chiến dịch này, đòi hỏi phải vượt qua những trở ngại to lớn về thực tế và tài chánh.
“Những cải tiến này bảo đảm rằng trong một tương lai không xa, sẽ không bao giờ có thêm một thành phố nào và một đứa trẻ nào bị đầu độc bởi đường ống nước,” Mona Hanna-Attisha, bác sĩ nhi khoa và là người ủng hộ nước sạch cho biết.
Chính quyền Tổng Thống Biden trước đây cho biết họ muốn tất cả khoảng 9 triệu ống chì trên toàn nước Mỹ phải được loại bỏ một cách nhanh chóng. Các ống dẫn nước bằng chì nối đường ống dẫn nước từ đường phố tới nhà dân và thường là nguồn chứa chì lớn nhất trong nước uống. Chúng phổ biến nhất ở các khu vực công nghiệp cũ xưa của Hoa Kỳ.
Các cuộc khủng hoảng về chì ảnh hưởng nặng nề tới các thành phố nghèo hơn, có nhiều người da đen như Flint, làm nguy cơ nhiễm chì trong nước uống trở thành nhận thức của cả nước. Tác động của chúng vượt xa sức khỏe cộng đồng. Sau các cuộc khủng hoảng, việc sử dụng nước máy giảm trên toàn Hoa Kỳ, đặc biệt là ở người da đen và người gốc Tây Ban Nha. Chính quyền Tổng Thống Biden cho hay việc đầu tư là tối quan trọng để sửa chữa sự bất công này và bảo đảm ai cũng đều có nước uống sạch, không còn chì.
“Chúng tôi đang cố gắng sửa chữa sai lầm dai dẳng tại đây,” Radhika Fox, người đứng đầu Văn Phòng Quản Lý Nước Uống thuộc EPA cho biết. “Chúng tôi đang hướng tới sự công bằng và công lý trong vấn đề về di sản này.”
Đề nghị được gọi là cải tiến quy tắc về chì và đồng, lần đầu tiên sẽ yêu cầu các công ty điện lực thay thế các đường ống bằng chì ngay cả khi mức độ chì không quá cao. Phần lớn các thành phố không bị bắt buộc phải thay thế đường ống dẫn nước bằng chì và nhiều thành phố thậm chí còn không biết chúng nằm ở đâu. Một số thành phố có nhiều ống dẫn có thể cần nhiều thời gian hơn để thay ống nước, EPA cho hay.
Nỗ lực giảm chì trong nước máy là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của liên bang nhằm chống lại phơi nhiễm chì, gồm có các giới hạn nghiêm ngặt hơn được đề xướng đối với bụi từ sơn gốc chì trong các ngôi nhà cũ kỹ và các cơ sở chăm sóc trẻ em cũng như mục tiêu loại bỏ chì trong nhiên liệu hàng không.
EPA ban hành đạo luật toàn diện đầu tiên liên quan tới các quy định về nước uống vào năm 1991. Các đạo luật này giúp giảm đáng kể nồng độ chì, nhưng các chuyên gia cho biết chúng để lại những sơ hở làm cho nồng độ chì quá cao và việc thực thi lỏng lẻo khiến các thành phố bỏ qua trở ngại này.
Ngoài ra, EPA tuyên bố họ muốn giảm nồng độ chì mà các cơ sở tiện ích buộc phải hành động. Và giới chức liên bang đang thúc đẩy các thành phố thực hiện tốt hơn công tác loan báo cho công chúng khi phát giác nồng độ chì tăng cao.
Một thay đổi khác liên quan tới cách thức đo lượng chì. Các cơ quan dịch vụ công sẽ cần thu thập nhiều mẫu hơn và riêng điều này có thể để lại hậu quả đáng kể – khi tiểu bang Michigan làm điều gì đó tương tự, số lượng cộng đồng bị cảnh cáo vì có nồng độ chì cao tăng vọt.
Công chúng sẽ có cơ hội bình luận về đề nghị này và EPA dự trù sẽ ban hành phiên bản cuối cùng của quy tắc vào mùa Thu 2024. Sau đó sẽ có một khoảng thời gian suy xét trước khi có hiệu lực.
Chính quyền cựu Tổng Thống Donald Trump giải quyết vấn đề chì trong nước, ban hành các tiêu chuẩn mới ngay trước khi kết thúc nhiệm kỳ của ông, sau nhiều năm nỗ lực của những người ủng hộ. Những quy định đó buộc các cơ sở dịch vụ công phải có hành động mạnh mẽ hơn khi nồng độ chì tăng quá cao và yêu cầu họ phải kiểm tra các trung tâm giữ trẻ và trường học. Họ cũng yêu cầu cộng đồng xác định vị trí các đường ống dẫn – lượng ống tồn đọng ban đầu sẽ phải đếm xong vào Tháng Mười 2024.
Các nhóm bảo vệ môi trường cho rằng như vậy vẫn chưa đủ. Đáp lại yêu cầu của những nhóm này, chính quyền Biden thông báo sẽ tăng cường cải tiến dự án thay các đường ống dẫn, theo các giới chức hôm Thứ Năm, 30 Tháng Mười Một.
Luật hạ tầng cơ sở 2021 gồm có $15 tỷ để tìm và thay thế các đường ống bằng chì. Sẽ cần thêm nhiều ngân sách. Các nguồn quỹ liên bang bổ túc hiện có nhằm cải thiện hạ tầng cơ sở nước uống và EPA đang đưa ra thêm sự trợ giúp cho các cộng đồng nhỏ hơn. Tuy nhiên, một số tiểu bang giải quyết vấn đề này chậm hơn – một số ít từ chối vòng đầu tiên của nguồn quỹ thay ống chì của liên bang. (TTHN)
