WASHINGTON, DC (NV) – Khoảng 3,500 công ty, trong đó có Tesla Inc., Ford Motor Co., Target Corp, và Home Depot, kiện chính phủ Tổng Thống Donald Trump trong vòng hai tuần lễ vừa qua vì áp thuế trên $300 tỷ hàng hóa từ Trung Quốc, theo hãng thông tấn Reuters hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Chín.
Những vụ kiện này đệ nạp ở Tòa Giao Dịch Ngoại Thương Liên Bang, nêu đích danh Đại Diện Thương Mại Mỹ Robert Lighthizer cùng Sở Quan Thuế Liên Bang, và cáo buộc leo thang chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc một cách bất hợp pháp qua việc áp thuế lần thứ ba và thứ tư.
Các công ty lập luận rằng chính phủ Trump đã thất bại khi áp thuế trong vòng 12 tháng theo quy định và đã không tuân theo thủ tục hành chánh.
Hồ sơ kiện của công ty Dana Corp., chuyên sản xuất phụ tùng xe hơi, cho thấy các công ty cáo buộc chính phủ Trump dấy lên một cuộc chiến thương mại không giới hạn thời gian và lãnh vực làm thiệt hại hàng tỷ đô la hàng hóa của những công ty nhập cảng Hoa Kỳ.
Các công ty kiện việc áp thuế trên hai nhóm hàng hóa được gọi là List 3 và List 4A. List 3 bao gồm đánh thuế 25% trên $200 tỷ hàng hóa nhập cảng, trong khi đó List 4A đánh thuế 7.5% trên $120 tỷ hàng hóa.
Một trong những lập luận của các đơn kiện là chính phủ không được mở rộng khái niệm áp thuế trên những mặt hàng không liên quan đến cáo buộc “chính sách của Trung Quốc về vấn đề bản quyền sở hữu trí tuệ” mà chính phủ đưa ra để bắt đầu cuộc chiến thương mại.
Trong những công ty khởi kiện còn có Volvo Group North America, Pep Boys, Ralph Lauren, Sysco Corp, công ty làm đàn guitar Gibson Brands, Lenovo U.S., Dole Packages Foods, và Callaway Golf Co.
Công ty Home Depot kiện trên những mặt hàng bị áp thuế không có liên quan đến “hồ sơ sở hữu trí tuệ” như gạch lót sàn bằng tre, máy khoan không dây, và nhiều sản phẩm khác nữa nhập từ Trung Quốc.
Trong hồ sơ kiện của công ty Walgreen liệt kê những mặt hàng mà họ phải trả thêm vì việc “áp thuế” bao gồm các món hàng trang trí theo mùa-tiệc tùng, văn phòng phẩm, và những mặt hàng gia dụng.
Vào ngày 15 Tháng Chín, Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) ra phán quyết nói rằng việc chính phủ Mỹ vào năm 2018 tăng thuế quan nhắm vào hàng hóa nhập cảng từ Trung Quốc là vi phạm luật thương mại quốc tế.
Chính phủ Trump biện luận rằng áp thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc là hợp lý, vì Trung Quốc đang ăn cắp tài sản trí tuệ và buộc các công ty Mỹ chuyển giao công nghệ để tiếp cận thị trường của Trung Quốc.
Một hội đồng trọng tài xét xử gồm ba người đã đưa ra phán quyết rằng Mỹ đã không thể chứng minh rằng việc gia tăng mức thuế quan nhắm vào hàng hóa trị giá khoảng hơn $350 tỷ nhập cảng từ Trung Quốc là hợp lý, dù cho có các cáo buộc như Trung Quốc giới hạn thị trường, trợ giá hàng xuất cảng, gây thiệt hại cho các công ty Mỹ.
Hội đồng này cũng nói rằng mức gia tăng thuế quan do chính phủ Mỹ đưa ra đã đi ngược với nguyên tắc của WTO về cách đối xử tối huệ quốc (most favored nation) giữa các quốc gia buôn bán với nhau, và cũng vượt quá mức tối đa về số thuế có thể đánh thêm lên hàng nhập cảng, như đã được Mỹ thỏa thuận từ trước.
Cũng theo phán quyết của hội đồng, việc Mỹ và Trung Quốc có thỏa thuận về thương mại, như ký kết “giai đoạn một” vừa qua, không thể được coi là giải pháp chấm dứt tranh tụng, và do vậy Trung Quốc vẫn có quyền đòi có phán xét của WTO về vấn đề Mỹ tăng thuế quan. (MPL) [qd]
