Hà Giang/Người Việt
SACRAMENTO (NV) – Sau khi ứng cử viên tổng thống Romney, đảng Cộng Hòa, chính thức nhận thua vào lúc 10 giờ tối hôm qua, nhiều phòng phiếu California làm việc gần như qua đêm để đúc kết cuộc bầu cử tiểu bang.
Tòa nhà Quốc Hội ở thủ phủ Sacramento do đảng Dân Chủ kiểm soát với đa số phiếu lớn hơn, sau ngày bầu cử 6 Tháng Mười Một. (Hình: David Paul Morris/Getty Images)
Nhìn một cách tổng quát, đảng Dân Chủ đạt được đa số hai phần ba tại Thượng Viện California (27 trên 40), và một kết quả gần như thế tại Hạ Viện tiểu bang, tạo điều kiện cho các nhà lập pháp California có khả năng tăng thuế mà không cần phiếu của đảng Cộng Hòa. Luật tiểu bang hiện giờ đòi hỏi mọi biện pháp tăng thuế phải được đa số hai phần ba lưỡng viện thông qua, và phê chuẩn của thống đốc.
Kết quả cuộc bầu cử cho thấy tiểu bang vàng đang chuyển mình nhanh chóng, vì đây là lần đầu tiên kể từ năm 1965, đảng Dân Chủ nắm đa số hai phần ba tại Thượng Viện.
Cử tri lần này không chỉ tăng sự thống trị của đảng Dân Chủ tại Quốc Hội, mà còn thông qua đề nghị tăng thuế của Thống Ðốc Jerry Brown qua Dự Luật 30. Thay đổi này đủ để tiểu bang bắt đầu đảo ngược những cắt giảm dịch vụ liên tục trong những năm qua để chặn đứng việc thâm thủng ngân sách.
Giới lãnh đạo đảng Dân Chủ, hài lòng với sự chuyển mình của tiểu bang, cho rằng đạt đa số hai phần ba tại Quốc Hội tạo điều kiện cho chính quyền làm việc hữu hiệu hơn, tránh cảnh chận nhau, khiến không việc gì có thể được giải quyết ổn thỏa.
Thượng Nghị Sĩ Darrell Steinberg (Dân Chủ) phát biểu: “Với đa số hai phần ba chúng tôi có thể đẩy mạnh bước tiến của California, dùng thì giờ để thảo luận những biện pháp thực tiễn, thay vì những tranh cãi vô bổ vì tư tưởng đối nghịch.”
Lãnh đạo đảng Cộng Hòa phản biện rằng với thay đổi mới, tiểu bang California sẽ đứng trước nguy cơ mất đi nhiều nhà lập pháp (thuộc đảng Cộng Hòa) có khuynh hướng chống việc tăng thuế hay đòi hỏi phải giảm dịch vụ để cân bằng ngân quỹ.
Thượng Nghị Sĩ Bob Huff (Cộng Hòa) nhận định: “Thật đáng lo. Quyền lực giờ đây được trao cho chính những người từng đòi tăng thuế tiêu dùng, thuế lợi tức, thuế xăng, thuế thuốc lá, v.v…”
Không chỉ các vị dân biểu mới có phản ứng, dân chúng California cũng xôn xao: “Tiểu bang California hiện giờ đã có mức thuế cao nhất Hoa Kỳ, giờ còn đối diện với nguy cơ tăng thêm thuế, thật không sao hiểu nổi.” Ðộc giả ký tên Suzanne B. của tờ Los Angeles Times viết lời bình.
Giới phân tích cho rằng kết quả cuộc bầu cử vừa qua cho thấy thành phần dân chúng của tiểu bang California, cũng giống như của Hoa Kỳ, đang thay đổi một cách rõ rệt.
“Từ xưa đến giờ, nhắc đến người Mỹ là nhắc đến hình ảnh của một người da trắng. Giờ đây, người Mỹ có thể là một người Hispanic, Á Châu, hay thậm chí Trung Ðông, hay bất cứ đến từ đâu.” Bà Carmen Perez, một dân cư Santa Ana, nói khi trả lời phỏng vấn báo chí.
Ðể trấn an dư luận, Thống Ðốc Jerry Brown nhanh chóng lên tiếng cảnh báo rằng ông cam kết sẽ mang mọi đề nghị tăng thuế ra trước cử tri, như ông đã làm với Dự Luật 30.
Thượng Nghị Sĩ Ed Hernandez (Dân Chủ) phân tích: “Không nên nhận định rằng cuộc bầu cử vừa qua đã biến California thành một tiểu bang xanh ngày càng xanh hơn. Thật ra người dân rất biết chọn khi nào thì họ chấp nhận tăng thuế, ví dụ như Dự Luật 30 được bỏ phiếu thuận.”
Sự kiện Dự Luật 30 (tạm thời tăng thuế để ngăn chặn việc ngân quỹ giáo dục bị cắt giảm thêm $6 tỉ vào ngày 1 Tháng Giêng tới đây) được thông qua khiến dư luận khá bất ngờ. Cử tri California từ xưa đến giờ không có cảm tình nhiều với các dự luật đề nghị tăng thuế. Trong một thập niên qua, họ bác bỏ 10, và chỉ thông qua một dự luật loại này, đó là dự luật xin đánh thuế thêm 1% cho người có lợi tức trên $1 triệu/năm để hỗ trợ việc săn sóc sức khỏe tinh thần. Lần này, với Dự Luật 30, tỉ số thông qua nhích lên thành 2/11.
Trả lời phỏng vấn của nhật báo Người Việt, ông Andrew Nguyễn, ủy viên Hội Ðồng Giáo Dục học khu Westminster, người từng tuyên bố ủng hộ dự luật, cho biết ông “rất vui mừng” vì các học khu sẽ tránh được việc sa thải giáo viên, đóng cửa trường học thêm nhiều ngày.
Ông Andrew Nguyễn nói: “Dự Luật 30 là bước đầu tiên xây dựng lại hệ thống giáo dục công cộng của tiểu bang. Các trường học cần mọi nguồn lực để nâng cao thành quả học tập của học sinh, thúc đẩy óc sáng kiến và đổi mới.”
Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, ủy viên giáo dục Học Khu Garden Grove, có một phản ứng khác, khi được hỏi ý kiến, chỉ vỏn vẹn phát biểu: “Cử tri đã phán quyết, chúng ta phải chấp nhận và thi hành. Hy vọng mọi chuyện sẽ tốt đẹp.”
Viện trưởng Charles B. Reed của hệ thống đại học Cal State cho biết sẽ ngừng việc tăng học phí cho các sinh viên, đưa học phí trở lại mức của niên khóa 2011-2012, và sẽ hoàn tiền sai biệt cho sinh viên nào đã đóng học phí với giá cao.
Ông Reed nói thêm: “Mục tiêu tăng lợi nhuận tương lai cho tiểu bang chỉ có thể gặt hái được nếu chúng ta tiếp tục đầu tư và đặt ngành giáo dục vào quan trọng hàng đầu.”
Những kết quả của các dự luật khác cho thấy giáo dục là quan tâm hàng đầu của người dân California, vì mọi dự luật khác dính dáng đến việc tăng thuế, hay tốn kém ngân sách thêm cho tiểu bang đa số đều bị bác.
Thật khó có thể kết luận chính xác có phải khuynh hướng dân California ngày càng nghiêng về Dân Chủ không, lại khó có thể quyết đoán lưỡng viện với đa số cùng một đảng có lợi hay có hại cho tiểu bang này.
Dầu sao, người dân có thể an tâm là hai năm sau, thành phần lãnh đạo lại được chọn lại với một cuộc bầu cử mới. Ðó là đặc điểm của một đất nước có nền dân chủ.
Kết quả các dự luật
Dự Luật 30: Tăng thuế tạm thời để tài trợ giáo dục. Thuận
Dự Luật 31: Thay đổi kế hoạch ngân sách của tiểu bang. Bác
Dự Luật 32: Cấm khấu trừ tiền lương để đóng góp chính trị. Bác
Dự Luật 33: Ðổi quy định cho phí bảo hiểm xe hơi. Bác
Dự Luật 34: Xóa án tử hình. Bác
Dự Luật 35: Tăng kiểm soát nạn buôn người. Thuận
Dự Luật 36: Giảm hình phạt của luật “Bất Quá Tam.” Thuận
Dự Luật 37: Tăng kiểm soát thực phẩm biến đổi giống. Bác
Dự Luật 38: Tăng thuế tạm để tài trợ giáo dục (cạnh tranh với 30). Bác
Dự Luật 39: Tăng thuế doanh nghiệp hoạt động nhiều tiểu bang. Thuận
Dự Luật 40: Ngừng việc phân định ranh giới địa hạt sắp tới. Thuận
––
Liên lạc tác giả: [email protected]
