DENVER- Sau cuộc tranh luận đầu tiên giữa Tổng Thống Barack Obama và ứng cử viên Mitt Romney tối Thứ Tư, 3 Tháng Mười, hầu hết các quan sát viên và bình luận gia trong giới truyền thông đều đồng ý rằng Romney là người thắng điểm.
Một ngày sau buổi tranh luận đầu tiên, ứng cử viên tổng thống đảng Cộng Hòa Mitt Romney đọc diễn văn tại Conservative Political Action Conference ở Denver, Colorado trước khi lên đường đến tiểu bang Virginia vận động tranh cử với ứng cửa viên phó tổng thống Paul Ryan. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images).
Ngay sau khi hai ứng cử viên bắt tay nhau và rời khỏi bục tranh luận, bà Ann Romney nói chồng mình đã làm tròn nhiệm vụ. Các cố vấn tranh cử của Cộng Hòa bày tỏ sự vui mừng thấy Romney vững vàng không phạm lầm lỡ, giữ thế tấn công như đã dự tính so với Obama ở vị trí thụ động phải giải thích và chỉ phản công yếu ớt.
Ngược lại về phía Dân Chủ, Ðệ nhất Phu nhân Michelle Obama cũng hiện diện tại hội trường ở Ðại Học Denver, gián tiếp nhìn nhận Obama yếu trong cuộc tranh luận này khi nhận xét là ông không có sai lầm gì. Còn các cố vấn ban tranh cử giải thích rằng Obama đã giữ đúng thái độ hòa nhã theo sự cần thiết trong vai trò của vị tổng thống đương nhiệm.
Theo một thăm dò ý kiến tức thời của CNN với các cử tri đã ghi danh bầu cử, thì 67% nói rằng Romney thắng cuộc tranh luận, chỉ có 25% cho là Obama thắng.
Những người Cộng Hòa vui mừng hớn hở coi thành tích này của Romney là “sự hồi sinh và chuyển hướng trong cuộc tranh cử.” Nhưng phải chờ trong ít ngày nữa, các thăm dò dư luận mới có thể cho biết kết quả đối với quan điểm của cử tri như thế nào. Theo kinh nghiệm thông thường từ trước đến nay, thì những cuộc tranh luận, nhất là cuộc tranh luận đầu tiên, chỉ có ảnh hưởng rất ít. Tuy nhiên các người Cộng Hòa tin tưởng là Romney tạo được thắng lợi thiết yếu để hồi sinh tình hình tranh cử đã suy yếu gần đây và bị Obama dẫn trước khoảng trên dưới 5% trong lúc chỉ còn hơn một tháng nữa là đến ngày bầu cử.
Ban vận động tranh cử của Obama đang tìm hiểu vì sao tổng thống đã thể hiện sự yếu kém như vậy trong cuộc tranh luận, không thích ứng được với sự tấn công liên tục của Romney và nhiều lúc ông tỏ ra như mệt mỏi không hào hứng. David Axelrod, chiến lược gia trưởng của Obama cho rằng ông đã dành quá ít thời gian chuẩn bị. Nhận định này có thể là đúng vì các chuyên gia chính trị đều coi việc tranh luận là một màn trình diễn cần tập dượt kỹ lưỡng hơn là chú trọng đến vấn đề nội dung. Ít nhất 2/3 nội dung các câu hỏi do điều hợp viên nêu lên đã có thể dễ dàng dự đoán trước cho nên không thể có nhiều bất ngờ đáng kể.
Obama là người nổi tiếng có tài hùng biện và ai cũng đã nghĩ là Romney mới là người yếu thế khi tranh luận. Nhưng lần tranh luận cuối cùng của Obama, với John McCain, đã cách nay gần 4 năm, sau đó tất cả những diễn từ của ông ở vị trí tổng thống chỉ là lời phát biểu một chiều. Trong khi đó Romney đã trải qua hơn 20 lần tranh luận với các đối thủ trong giai đoạn bầu cử sơ bộ gần đây, nên được rèn luyện kinh nghiệm gần thực tế hơn.
Do đó Obama có vẻ đã không chú trọng đến cuộc tranh luận với một thái độ tích cực như Romney và không tận dụng được những lợi điểm mà ban tranh cử đã sử dụng thành công. Chẳng hạn, trong suốt cuộc tranh luận 90 phút và Obama đã được điều hợp viên Lehrer vô tình để cho nói dài hơn Romney 4 phút, Obama đã không lần nào tìm cách đề cập đến thời kỳ Romney làm việc ở công ty Bain Capital và đã đưa hàng ngàn việc làm ra hải ngoại. Ban tranh cử của Obama đã liên tục sử dụng đề tài này để chứng tỏ Romney là người làm mất công việc cho dân Mỹ và đó là một trong những đề tài làm mức ủng hộ Romney bị giảm đáng kể.
Một chuyện nữa là Obama đã không nói đến vụ “47%”, đề tài trong hai tuần vừa qua đã là trung tâm của cuộc vận động tranh cử. Romney đã nói tới tỷ lệ “những nạn nhân lệ thuộc vào phúc lợi chính quyền” mà chắc chắn sẽ không bỏ phiếu cho ông. Tuyên bố hớ hênh này trong một buổi gây quỹ riêng tư, bị tiết lộ qua một đoạn băng video thâu lén của một tờ báo ở Texas, cũng làm Romney mất điểm.
Những điều ấy chứng tỏ Obama đã thiếu chuẩn bị kỹ lưỡng và có vẻ xem thường việc tranh luận. Ngược lại, Romney đã chuẩn bị rất chu đáo từ sắc diện thái độ đến cử chỉ, thái độ tranh luận và những nội dung nhằm tấn công, kết quả là Obama hều hết ở thế thụ động và phải giải thích.
Kevin Madden, cố vấn cao cấp của Romney cho rằng ban vận động của Obama đã đổi chiến lược từ đầu đến bây giờ vì thấy rằng không còn hiệu quả nữa, do đó Obama đã tránh không đề cập đến những vấn đề đưa Romney vào thế thủ.
Nhưng trưởng ban vận động Jim Messina của Obama lại bênh vực tổng thống về thái độ tranh luận: “Thống Ðốc Romney tranh luận gay gắt vì ông ta muốn lý luận với cả tổng thống và điều hợp viên. Việc của tổng thống là trình bày vấn đề với dân chúng… Hãy xét xem, Romney có thể đạt được một số thành tích trong cuộc tranh luận này nhưng ông ta thiếu luận điểm cụ thể. Và cái dân Mỹ cần là trong 4 năm tới sẽ thế nào.”
David Plouffe, cố vấn cao cấp tòa Bạch Ốc cũng đồng ý kiến ấy và nói thêm là tranh luận cũng như thăm dò dư luận chung toàn quốc không phải là điều đáng chú ý lắm, cần thiết là thắng ở những tiểu bang chủ yếu. Vì vậy tổng thống không nhắc đến những điểm mà ban vận động đã nói tới nhiều lần.
Theo phân tích của các quan sát viên, sự thật cả hai ứng cử viên đều chỉ lập luận theo định kiến, không có sự tranh luận thẳng thắn và mỗi người đều đưa ra những dữ kiện chính xác cũng như không chính xác, một kỹ thuật không lạ trong tranh cử.
Dù sao đến bây giờ người ta tin rằng Tổng Thống Obama sẽ cần phải đạt được những thành quả có giá trị hơn trong hai lần tranh luận sau này vào ngày 16 tháng 10 tại Hemstead, New York, và ngày 22 tháng 10 tại Boca Raton, Florida. Nhưng cũng do tình hình của cuộc tranh luận đầu tiên tại Denver, cuộc tranh luận của hai ứng cử viên phó tổng thống ngày Thứ Năm, 11 tháng 10 sắp tới, tại Danville, Kentucky, sẽ rất được chú ý và dự đoán là nhiều hào hứng. Phó Tổng Thống Joe Biden và Dân Biểu Paul Ryan chắc chắn tranh luận tích cực qua những vấn đề bao gồm cả quốc nội và hải ngoại, trong cuộc tranh luận được chia thành 9 đoạn mỗi đoạn khoảng 10 phút, với điều hợp viên là Martha Raddatz của ABC. (HC)
