BẮC KINH, Trung Quốc (AP) – Mỹ và Trung Quốc hôm Thứ Tư bày tỏ mong muốn cải thiện hợp tác kinh tế và an ninh, nói rằng sẽ không để các bất đồng ý kiến liên quan đến tranh chấp biển đảo, tấn công của tin tặc và tỉ giá hối đoái cản trở mối quan hệ ngoại giao vô cùng quan trọng cho hòa bình và thịnh vượng của thế giới.
Khai mạc cuộc họp mang tên “Thảo Luận Chiến Lược và Kinh Tế” năm nay, chủ tịch nhà nước Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh nhu cầu phải tránh đối đầu giữa hai quốc gia, vốn chiếm khoảng 1/4 dân số thế giới và 1/3 trị giá nền kinh tế toàn cầu.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ, John Kerry (trái) và Chủ Tịch Trung Quốc, Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, ngày 9 Tháng Bảy. (Hình: AP Photo/Andy Wong)
Quan điểm này của ông Tập cũng được Ngoại Trưởng Mỹ John Kerry và Bộ Trưởng Tài Chánh Jack Lew chia sẻ.
Hai ông là trưởng phái đoàn Mỹ, gồm cả Chủ Tịch Ngân Hàng Trung Ương Janet Yellen và ba thành viên khác trong nội các chính phủ Obama.
Tuy nhiên, những gì diễn ra trong hai ngày tới sẽ cho thấy là cuộc họp cao cấp thường niên này có đưa ra được các thỏa hiệp về những vấn đề gai góc hay chỉ là cơ hội để nói về nhu cầu có thêm hợp tác.
Washington hy vọng có được sự phối hợp chặt chẽ hơn với Trung Quốc trong lãnh vực thay đổi khí hậu, chấm dứt tình trạng do thám mạng nhắm vào các công ty Mỹ và có luật lệ nghiêm ngặt hơn về việc tranh chấp biển đảo ở những vùng được coi là giàu có tài nguyên thiên nhiên ở Á Châu.
Ông Tập nói rõ rằng Trung Quốc sẽ không để bị chèn ép.
“Biển Thái Bình Dương rộng lớn có đủ chỗ cho hai quốc gia lớn chúng ta,” ông Tập nói qua một thông dịch viên.
Khác biệt giữa Mỹ và Trung Quốc, ông cho rằng là chuyện “bình thường.” Tuy nhiên, ông Tập nói rằng cách giải quyết duy nhất là tôn trọng chủ quyền của nhau và “tránh không áp đặt quan điểm hay khuôn mẫu của mình lên phía bên kia.” Và trong phát biểu ám chỉ cuộc tranh chấp biển đảo giữa Trung Quốc với các quốc gia láng giềng, ông Tập nói rằng Mỹ phải tôn trọng sự “toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc.”
Các đồng minh của Mỹ như Nhật và Philippines, cùng với Việt Nam, đang ngày càng lo ngại hơn về sự hung hăng của Trung Quốc khi xác định chủ quyền của họ hay khoan dầu trong vùng tranh chấp. Trung Quốc cũng tìm cách đưa ra các giới hạn trên các không phận có tranh chấp.
Mỹ từ trước đến nay vẫn cho hay không đứng về phía nào. Tuy nhiên, nỗ lực của Mỹ nhằm có được các nguyên tắc trong việc giải quyết tranh chấp đã không được sự hưởng ứng của Bắc Kinh.
Từ Washington, Tổng Thống Barack Obama đưa ra bản thông cáo ca ngợi kỷ niệm 35 năm có quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc và nhắc tới lời hứa ông có với Tập Cận Bình tại cuộc họp thượng đỉnh ở California hồi năm ngoái, rằng sẽ thành lập “một mô hình mới” cho sự hợp tác giữa hai siêu cường.
Tại Bắc Kinh, ở nhà khách Diaoyutai, nơi cựu Ngoại Trưởng Henry Kissinger có các cuộc thảo luận bí mật thời thập niên 70, mở đường cho mối quan hệ ngày nay, ông Kerry nhấn mạnh “một mô hình mới không thể chỉ xác định bằng lời nói suông.”
“Ðiều đó được xác định bằng hành động,” ông Kerry nói. “Mô hình mới này sẽ được xác định bằng những sự lựa chọn chung của cả hai bên.”
Nhân quyền có vẻ không là đề tài được nói tới trong ngày đầu của cuộc thảo luận.
Trong hành động dằn mặt Washington, một nhà văn nổi tiếng gốc Tây Tạng và cũng là người nhận giải thưởng can đảm của Bộ Ngoại Giao Mỹ, bà Tsering Woeser, bị quản thúc tại gia cùng ông chồng vào chiều tối Thứ Ba. Bà Tsering Woeser cho hay được mời dự tiệc tối Thứ Tư tại tòa Ðại Sứ Mỹ nhưng không đến được. (V.Giang)
