WASHINGTON (NV) – Có thể Mỹ sẽ bãi bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận bán võ khí sát thương cho Việt Nam nhân dịp Tổng Thống Obama đến thăm Việt nam vào tháng tới đây, theo tin báo Anh ngữ The Diplomat.
Hàng đoàn máy bay tuần tra biển săn ngầm P-3 Orion nằm phơi nắng sa mạc tại căn cứ David Monthan, thành phố Tucson, Arizona. (Hình: AP)
Tạp chí thời sự chính trị quốc tế bằng Anh ngữ ở Nhật Bản, The Diplomat, dựa vào nguồn tin riêng của họ nói như vậy hôm 27 Tháng Tư, dựa vào các tin tức ghi nhận ở cả Washington và Hà Nội.
Nếu điều này xảy đến, đây là một món quà quan trọng mà ông Obama mang tới Hà Nội cho chuyến thăm viếng Việt Nam trong hai nhiệm kỳ làm tổng thống của ông.
Việc lệnh cấm bán võ khí sát thương cho Việt Nam được gỡ bỏ hoàn toàn, nó đánh dấu một bước tiến khá xa trong mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ về mọi mặt, đặc biệt về mặt an ninh quốc phòng vốn đi dò dẫm từng bước từ khi hai nước thiết lập bang giao.
Hồi Tháng Mười năm 2014, Hoa Kỳ đã gỡ bỏ một phần lệnh cấm bán võ khí sát thương cho Việt Nam nhưng chỉ giới hạn ở khả năng giúp Việt Nam tăng khả năng phòng vệ biển. Tất cả mọi lệnh bán được cứu xét riêng từng trường hợp và phải qua sự chấp thuận của Quốc Hội. Người ta cũng chỉ mới thấy Hoa Kỳ cấp viện cho Việt Nam một ngân khoản nhỏ khoảng 18 triệu đô la để mua một số tàu tuần tra cao tốc cỡ nhỏ để giúp cảnh sát biển Việt Nam thêm khả năng phần nào.
Nghị Sĩ John McCain, chủ tịch Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện, cách đây 4 năm, từng tiết lộ Hà Nội trao cho ông một danh sách rất dài những trang bị an ninh quốc phòng gì muốn mua của Mỹ. Một số những thứ năm trong danh sách ưu tiên là máy bay tuần tra biển chống ngầm P-3 Orion, radar, bộ phận thay thế cho các loại võ khí Mỹ sản xuất bỏ lại sau cuộc chiến chấm dứt 1975 như đại bác, xe tăng, xe lội nước, trực thăng. Những thứ này đã lỗi thời và không còn được quân đội Mỹ dùng nữa cũng như các hãng chế tạo đã ngưng sản xuất từ lâu. Những thứ tối tân thì nhiều phần Mỹ chỉ bán cho các đồng minh chiến lược và cũng vô cùng đắt đỏ, chưa chắc Việt Nam có khả năng tiền bạc để mua.
Xem thêm video: Mỹ thúc Việt Nam
thả tù nhân chính trị
Các viên chức Mỹ cũng như Việt Nam am hiểu mối quan hệ an ninh quốc phòng giữa Mỹ và Việt Nam cho rằng dù lệnh cấm bán võ khí sát thương được gỡ bỏ hoàn toàn, các nhà thầu quốc phòng của Mỹ cũng như vấn đề chuyển giao võ khí cũng đòi hỏi một thời gian vì còn thuộc rất nhiều điều kiện. Phía Việt Nam cần phải hiểu quy định xuất cảng võ khí của Mỹ không giản dị như Việt Nam mua sắm từ Nga.
Hồi năm ngoái, hơn 10 công ty sản xuất nghiệp trang bị quốc phòng nổi tiếng của Mỹ từng đến Việt Nam chào hàng như Boeing, Lockheed Martin, BAE Systems, Honeywell v.v…
Một nguồn tin từ Hà Nội nói với báo Diplomat rằng gỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận cho Việt Nam hiện đang được hai bên “thảo luận.” Điều này được hiểu là sẽ có những điều kiện mà Washington đặt ra cho Hà Nội nếu muốn có thỏa thuận, kể cả tiến bộ về nhân quyền.
Các lãnh tụ của Việt Nam, những năm gần đây mỗi khi gặp các chức sắc lãnh đạo nước Mỹ đều kêu gọi gỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán võ khí sát thương nhưng đều bị từ chối. Một trong những nguyên nhân bị lấy cớ để từ chối là tình trạng nhân quyền tại Việt Nam không hề cải thiện dù bị rất nhiều áp lực. Bản phúc trình về nhân quyền Việt Nam của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ ngày 13 tháng 4, 2016 vẫn nêu ra đầy dẫy những vụ đàn áp nhân quyền của chế độ Hà Nội.
“Chúng tôi nói rõ rằng tiến bộ nhân quyền được coi là rất quan trọng để Hoa Kỳ cứu xét gỡ bỏ hoàn toàn lệnh bán võ khí sát thương” cho Việt Nam. Ông David McKeeby, phát ngôn viên của Sở Chính Trị-Quân Sự thuộc Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nói với báo Diplomat.
Hiện nay, dại diện hai bên đang hoàn tất những gì được chuẩn bị cho chuyến thăm viếng của Tổng Thống Barack Obama tại Việt Nam.
Nhà cầm quyền Việt Nam vẫn tống giam, bỏ tù những người bất đồng chính kiến, đòi hỏi tự do tôn giáo hay quyền tự do thông tin, nghiệp đoàn. Guồng máy công an được tận dụng và dung dưỡng với nhiều thủ đoạn để đàn áp những người chống đối chế độ.
Hôm Thứ Hai, 25 tháng 4, 2016, có cuộc đối thoại nhân quyền tại Hoa Thịnh Đốn giữa đại diện của hai chính phủ. Sau cuộc đối thoại, phụ tá ngoại trưởng Tom Malinowski nói với hãng thông tấn AP rằng ông hy vọng một số trường hợp tù chính trị tồn đọng lâu năm sẽ được giải quyết trước khi ông Obama đến Hà Nội.
Cũng vào đầu tuần này khi đến Hà Nội chuẩn bị cho chuyến đi của ông Obama, Thứ Trưởng Ngoại Giao Mỹ Anthony Blinken tuyên bố là “Không ai có thể bị tù đầy chỉ vì người ta sử dụng quyền tự do phát biểu để trình bày chính kiến.”
Liệu những người như Linh Mục Nguyễn Văn Lý, Trần Huỳnh Duy Thức, Đoàn Huy Chương, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Ngô Hào, Mục Sư Nguyễn Công Chính, Đặng Xuân Điệu, Hồ Đức Hòa v.v… có được ưu tiên trả tự do hay không? Những trường hợp mới đây nhưng được dư luận đặc biệt chú ý như Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh và người cộng sự Nguyễn Thị Minh Thúy, Luật Sư Nguyễn Văn Đài và cô giáo dạy An ngữ Lê Thu Hà có được chú ý?
“Vào tháng 5, khi chiếc Air Force One hạ cánh trên đất Việt Nam, và Tổng Thống Obama vẫy chào người dân Việt, một lần nữa ông sẽ chứng tỏ rằng, những kẻ thù cũ có thể trở thành những người bạn thân thiết nhất.” Thứ Trưởng Blinken trong bài phát biểu ở Hà Nội đã nói như vậy. (TN)
