Thiện Lê/Người Việt
SAN FRANCISCO, California (NV) – Năm năm sau khi Hoa Kỳ ký đạo luật chống thù ghét vào năm 2021, những vấn đề thù ghét người gốc Á tại Mỹ xảy ra nhiều hơn trước đại dịch COVID-19. Đó là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức hôm Thứ Sáu, 1 Tháng Năm.
Vào Tháng Năm, 2021, Tổng Thống Joe Biden ký Đạo Luật Tội Thù Ghét COVID-19, có mục đích làm báo cáo tội thù ghét dễ dàng hơn tại địa phương và tiểu bang khi tình trạng thù ghét người gốc Á tăng vọt.
Tuy nhiên, sau đó năm năm, tình trạng thù ghét đối với nhóm người này vẫn cao – gần gấp ba lần so với trước đại dịch.
Vì vậy, vào Tháng Di Sản Người Mỹ Gốc Á, ACoM hợp tác với tổ chức Thăng Tiến Công Lý Người Mỹ Gốc Á (AAJC) thảo luận tình trạng thù ghét vẫn tiếp tục gia tăng. Buổi hội thảo còn có các chuyên gia nói về tình hình trong nhiều cộng đồng Châu Á-Thái Bình Dương và còn nói về cách nhìn của Tổng Thống Donald Trump góp phần gây gia tăng thù ghét.
Diễn giả đầu tiên là ông John C. Yang, tổng giám đốc AAJC. Mở đầu, ông nói về tình trạng kỳ thị người nhập cư đang cao kỷ lục, có Tổng Thống Trump “đổ dầu vào lửa” bằng cách lan truyền các thông điệp gọi người Ấn Độ và Trung Quốc nhập cư là “băng đảng có máy laptop” đến từ “những nước khốn cùng.”
Trong khi đó, chính phủ liên bang thì đang tìm cách xóa bỏ các quỹ hỗ trợ chống thù ghét khi vẫn còn hợp đồng, khởi tố những tổ chức bảo vệ quyền công dân và gây áp lực cho các công ty mạng xã hội, bắt họ phải giảm xóa bỏ các nội dung mang tính chất thù ghét.
Sau đó, ông nói về tình trạng thù ghét hiện nay. Ông cho biết tội thù ghét cao gần gấp ba lần so với trước đại dịch, trong đó có thù ghét các tôn giáo như Sikh Giáo (của người Sikh), Ấn Độ Giáo, và Phật Giáo, cao ở mức kỷ lục được FBI ghi chú. Thù ghét người Latino cao nhất trong hơn một thập niên. Tuy nhiên, tội thù ghét không được báo cáo nhiều vì thiếu cơ chế để thực hiện.
Ông Yang cũng nhắc đến một số xu hướng thù ghét người gốc Á từng xảy ra trong lịch sử như nhốt người gốc Nhật vào trại tập trunng trong Đệ Nhị Thế Chiến, thù ghét người Ả Rập, người Hồi Giáo, người Trung Đông, và người Nam Á sau vụ tấn công 9/11, cũng như Đạo Luật Loại Trừ Người Hoa.
Ngoài ra, ông còn nhắc đến suy nghĩ coi người Châu Á “mãi mãi là người ngoại quốc” đang “quay” trở lại.
Theo ông, những giải pháp đối phó với thù ghét gồm có sự bù đắp của chính phủ tiểu bang và địa phương vào những chỗ trống của liên bang, thông qua đạo luật Cải Tiến Báo Cáo Để Chặn Thù Ghét, bảo đảm các khoản tiền trợ cấp từ Quốc Hội được đến các tổ chức cộng đồng, và tăng cường nguồn lực cho các đường dây báo cáo thù ghét không phải của nhân viên công lực.
Diễn giả thứ hai là bà Mannimal Kaur, quản lý chính sách liên bang của Liên Đoàn Sikh. Bà cho biết liên đoàn được thành lập gần 25 năm trước để phản ứng với tình trạng thù ghét sau 9/11. Cái chết liên quan đến thù ghét đầu tiên xảy ra trong giai đoạn đó là vụ ông Balbir Singh Sodhi, một người Sikh bị bắn chết bên ngoài cây xăng của ông vào ngày 15 Tháng Chín, 2001.
Chỉ trong một tháng sau 9/11, có đến hơn 300 vụ bạo lực và kỳ thị người Sikh được ghi nhận. Tuy nhiên, thù ghét người Sikh không bắt đầu sau 9/11, mà xảy ra trước đó gần 100 năm, như vụ tấn công nhiều công nhân người Sikh vào năm 1907 ở Bellingham, Washington.
Theo bà Kaur, thù ghét người Sikh liên tục thay đổi vì sự kỳ thị xuất hiện rõ rệt trong chính trị dòng chính. Thêm vào đó là Tòa Bạch Ốc và các cơ quan liên bang ủng hộ các suy nghĩ da trắng thượng đẳng và Phát Xít mới trên mạng xã hội.
Bà nhấn mạnh thù ghét người gốc Nam Á gia tăng trên mạng sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Tháng Năm và Tháng Sáu của năm 2025 là hai tháng có những vụ đe dọa bạo lực nhắm vào người Nam Á cao thứ ba và thứ tư từ năm 2023.
Diễn giả thứ ba là ông Sameer Hossain, giám đốc điều hành của Hội Đồng Quan Hệ Công Chúng Hồi Giáo. Ông nhắc đến vụ giết những người Nam Á ở Dallas sau 9/11 và vụ giết một cậu bé người Hồi Giáo 6 tuổi vào năm 2023 sau khi Hamas từ dải Gaza tấn công miền Nam Israel.
Theo ông, trong một tháng vừa qua, những vụ đả kích người Mỹ Hồi Giáo và đền thờ của họ tăng 11 lần so với nhiều giai đoạn trước. Nhiều dân cử còn nói Hoa Kỳ không có chỗ cho người Hồi Giáo, cho rằng tôn giáo đó không phù hợp với giá trị của người Mỹ, cũng như kêu gọi trục xuất và tước quốc tịch của họ.
Tuy thù ghét xảy ra nhiều, ông Hossain cho biết, các cộng đồng Hồi Giáo không báo cáo vì không biết cách, cũng như bị các rào cản ngôn ngữ và không đủ thông tin. Họ còn thiếu tin tưởng vào nhân viên công lực, và không nhận được giúp đỡ sau khi báo cáo.
Ông đưa ra một số giải pháp để đối phó với thù ghét là sử dụng nhiều nguồn lực quan trọng, tạo quan hệ với nhân viên công lực địa phương qua các nhà hoạt động cộng đồng, tiếp xúc với các dân cử địa phương qua nhiều tổ chức cộng đồng, và báo cáo mọi vấn đề thù ghét, qua số điện thoại 911 nếu nguy hiểm tức thời hoặc qua các tổ chức cộng đồng.
Diễn giả cuối cùng là bà Stephanie Chan, giám đốc thông tin và nghiên cứu của Stop AAPI Hate. Bà nói về cách tổ chức này lấy thông tin về thù ghét. Đầu tiên là trang web cho ai cũng có thể báo cáo, tiếp theo là khảo sát mỗi năm với đại học University of Chicago, và cuối cùng là sử dụng công ty Moonshot để theo dõi thù ghét trên mạng xã hội.
Sau đó, bà nói về tình hình thù ghét hiện nay. Bà cho biết thù ghét người gốc Á vẫn xảy ra nhiều và vẫn được lan truyền rộng rãi từ năm 2023 đến nay. Trong năm 2025, theo báo cáo xuất bản ngày 1 Tháng Năm, 50% người Châu Á được khảo sát cho biết họ từng đối diện với thù ghét vì chủng tộc, quốc tịch, hay sắc dân. Những thù ghét đó còn gắn liền với kỳ thị tôn giáo.
Bà cũng nhắc đến thay đổi trong suy nghĩ thù ghét người gốc Á, từ việc đổ thừa họ là nguyên nhân của đại dịch COVID-19 thành đe dọa trục xuất, như một phụ nữ gốc Nam Hàn bị xô đẩy trong một tiệm thức ăn nhanh rồi bị đe dọa trục xuất, và một người gốc đảo Thái Bình Dương bị đe dọa báo Cảnh Sát Di Trú (ICE) tuy ông có quốc tịch Mỹ.
Một vấn đề khác là báo cáo thù ghét chưa đủ. Bà Chan cho biết thông số của FBI còn thiếu vì không phải cơ quan công lực nào cũng cung cấp thông tin. Một điểm khác là chỉ có 22% người gặp vấn đề thù ghét báo cáo với một cơ quan đàng hoàng vì họ nghĩ sẽ không được giúp đỡ. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
