WASHINGTON (NYT) – Trong hành động bị một số quan sát viên chính trị coi là có rủi ro gây ra sự đối đầu với Quốc Hội vào lúc khởi đầu nhiệm kỳ thứ nhì, Tổng Thống Obama hôm Thứ Hai đề cử ông Chuck Hagel, một cựu nghị sĩ đảng Cộng Hòa ở tiểu bang Nebraska, vào chức vụ bộ trưởng quốc phòng.
Ông Chuck Hagel, cựu nghị sĩ đảng Cộng Hòa ở tiểu bang Nebraska, hôm Thứ Hai được Tổng Thống Obama đề cử vào chức vụ bộ trưởng quốc phòng. (Hình: Nati Harnik/AP Photo)
Ông John Brennan, hiện là cố vấn chống khủng bố cho tổng thống, cũng được đề cử làm giám đốc Cơ Quan Tình Báo Trung Ương (CIA).
Tổng Thống Obama ca ngợi thời gian ông Hagel chiến đấu tại Việt Nam, vốn từng được thưởng huy chương Purple Heart của Hoa Kỳ và Anh Dũng Bội Tinh của Việt Nam Cộng Hòa, đặc biệt là lần ông đã kéo người em phục vụ trong cùng tiểu đội với mình ra khỏi bãi mìn.
“Cũng như Trung Sĩ Hagel từng hỗ trợ người em của mình, Bộ Trưởng Hagel sẽ đứng cùng với các bạn,” ông Obama nói khi xuất hiện cùng với ông Hagel và Bộ Trưởng Quốc Phòng Leon E. Panetta tại Tòa Bạch Ốc. Ông Obama cũng cho rằng điều quan trọng hơn nữa là ông Chuck Hagel hiểu rõ về thực tế của chiến tranh.
Khi nói về ông Brennan, Tổng Thống Obama cho hay ông Brennan là một trong những người soạn thảo ra chiến lược chống khủng bố đưa đến việc tiêu diệt thành phần lãnh đạo al-Qaeda.
Việc ông Hagel được đề cử, nhiều phần sẽ đưa đến sự đối đầu với Quốc Hội Mỹ, cả phía Dân Chủ lẫn Cộng Hòa, vì quan điểm của ông về Israel, Iran và các nhóm Hồi Giáo quá khích. Ông cũng bị các nhóm tranh đấu cho quyền lợi của giới đồng tính chỉ trích vì lời phát biểu đưa ra 14 năm trước đây về một nhà ngoại giao công khai bày tỏ sự đồng tính của mình.
Khác với trường hợp chấp thuận để bà Susan Rice, đại sứ Hoa Kỳ ở Liên Hiệp Quốc, rút khỏi sự đề cử vào chức vụ ngoại trưởng vì bị nhiều nhà lập pháp Cộng Hòa chỉ trích. Tổng Thống Obama vẫn kiên quyết bênh vực cựu Nghị Sĩ Chuck Hagel mặc dầu biết sẽ có những khó khăn. Theo phân tích của báo National Journal, có 6 lý do chính trong quyết định của tổng thống.
Trước hết, tổng thống không để bị phía Cộng Hòa hai lần gây khó dễ, với Rice rồi tới Hagel. Hơn nữa nếu Thượng Nghị Sĩ John Kerry đủ thích hợp để thay thế trong công tác ngoại giao, thì về quốc phòng hai ứng viên khác có thể chọn, Ashton Carter và Michele Flournoy, không ai am hiểu về quân sự hơn Hagel vốn đã là một cựu chiến binh chiến tranh Việt Nam.
Tổng thống đã từng có những khó khăn với giới quân sự ở Ngũ Giác Ðài, Hagel sẽ là người chia sẻ trong việc đối phó với phái diều hâu.
Hagel có cùng quan niệm với Tổng Thống Obama trong sự thận trọng khi can thiệp bằng quân sự ở ngoại quốc và chủ trương có hợp tác đa phương hơn là hành động đơn phương.
Hagel là một người đảng Cộng Hòa, sẽ đem lại hình thức hợp tác lưỡng đảng cho tổng thống đồng thời trung hòa hóa những yêu sách mang tính bảo thủ.
Trong mối quan hệ giữa hai người, Obama quý trọng Hagel khi cùng làm việc và tin cậy khi ông ta giữ chức vụ chủ tịch ủy ban tư vấn tình báo của tổng thống.
Cuối cùng trong quá trình chuẩn nhận một nhân vật do tổng thống chỉ định, các thượng nghị sĩ thường thiên về sự đồng ý đối với một đồng viện hay cựu đồng viện. Do đó dù Hagel sẽ gặp nhiều trở ngại nhưng có khả năng vượt qua được.
John Brennan, 57 tuổi, đã làm việc 1/4 thế kỷ trong CIA và từng giữ các nhiệm vụ từ trưởng văn phòng CIA ở Saudi Arabia cho đến phụ tá giám đốc CIA thời Tổng Thống Bush. Năm 2008, khi Tổng Thống Obama có ý chọn ông, đã có dư luận chỉ trích Brennan về việc tra tấn tù nhân của CIA và Brennan xin rút tuy sự thật Brennen chống lại những phương pháp ấy. Brennan là người mạnh mẽ bênh vực việc sử dụng máy bay không người lái để oanh kích các mục tiêu khủng bố. Cũng như Hagel, cá nhân Brennan là người rất thân cận với Tổng Thống Obama.
Người ta tin rằng trong quá trình chuẩn nhận, các thượng nghị sĩ Cộng Hòa sẽ tạo nên rất nhiều khó khăn với cả hai nhân vật bộ trưởng quốc phòng và giám đốc CIA, do đó chưa thể dự đoán kết cục sẽ như thế nào. (V.Giang)
