Tết miền Nam và nồi thịt kho tàu

 


Trần Tiến Dũng/Người Việt 


Mỗi năm, sau ngày đưa ông Táo về trời là hầu hết các bà nội trợ chuyển sang chú ý đến giá thịt heo, nhiều người lấy mức giá thịt heo Tết năm trước so với giá thịt heo năm nay để cân đong đo đếm chuyện ăn Tết.


Sẽ không có gì quá đáng nếu cho rằng chỉ riêng mỗi cái nồi thịt kho tàu của từng gia đình người miền Nam cũng đã ôm trọn nghĩa đen của việc đón Xuân ăn Tết.










Món thịt kho tàu, đặc sản của người miền Nam. (Hình: MyOpera.com)


Không ai đưa ra được chính xác thời điểm nồi thịt kho tàu xuất hiện trong ngày Tết của người miền Nam. Có nhà nghiên cứu cho rằng thịt kho tàu là món của người tàu nhập cư vào miền Nam từ thời các đời chúa nhà Nguyễn. Thôi thì cứ tạm tin là vậy.


Nhưng nếu cắc cớ hỏi: Như nhiều nơi ở Sài Gòn và nhiều địa phương khác không gọi là thịt kho tàu mà gọi bằng cái tên thịt kho hột vịt, thịt kho nước dừa thì sao? Ðể ổn thỏa về tính lịch sử của món ăn này, một nhà nghiên cứu văn hóa miền Nam nói nửa đùa nửa thiệt: “Theo tôi món thịt kho này chính xác xuất hiện từ ngày mỗi người Việt ở miền Nam còn là con nít.”


Quả đúng như vậy, từ thành tới quê, mọi đứa con nít đều mong Tết hết hơi và một khi thấy má đi chợ Tết mua thịt về kho là mừng húm.


Ngày xưa ở Gò Công quê tôi nhà nào cũng kho tàu bằng thịt heo ba rọi. Cái con heo thuần chủng ngày trước ăn cám, ăn hèm nên mỡ nhiều và gặp lúc người quê tôi còn nghèo hiếm khi được ăn thịt nên mỡ heo ba rọi dầy cả nửa tấc là món khoái khẩu. Riêng đời nay nhà nhà người người cùng nỗi ám ảnh bị mỡ trong máu, bị bệnh tim mạch… người ta chê thịt ba rọi cho dù mỡ ba rọi từ heo công nghiệp mỏng dính cũng khiến người cũng sợ mỡ như sợ ma.


Bạn tôi, một nhà thơ, gốc người Bắc di cư sau mấy chục năm được bà vợ quê Long An cho ăn Tết thịt kho tàu, ông kết luận: “Ăn món kho tàu không ăn thịt mỡ chỉ ăn thịt nạc thì giống như nhai gỗ mục. Mà con heo ngày xưa chỉ nuôi bằng cơm thừa cá cặn sao thịt thơm thế!’


Riêng tôi mê món này là mê ăn trứng vịt. Trứng vịt ở quê tôi thường giá rẻ hơn mọi nơi, mỗi năm khi lục giỏ đi chợ Tết của má tôi, đếm số trứng vịt bà mua là biết nhà tôi năm đó ăn Tết lớn hay nhỏ. Nhưng cũng có năm bác tôi từ trong Rạch Giá đem ra cho mấy chục hột vịt. Bác nói. Năm nay mấy ổng (du kích Việt Cộng) ít về nên vịt đỡ hoảng, đẻ sai, đem cho nhà bây ăn thả cửa. Ðiều đặc biệt trong số trứng vịt bác tôi cho là có những trứng vịt có vỏ trứng màu xanh, còn gọi là trứng cà cuống, do con vịt đẻ nhờ ít bị tiếng bom đạn hù dọa lại được ăn nhiều mồi tươi, thứ trứng vịt xanh này thiệt là cực ngon.


Ngày nay ở Sài Gòn nhiều gia đình kho nồi thịt với trứng gà, trứng hột vịt muối, có nhà còn chiên sơ trứng vịt… với tôi những kiểu “cách tân” như vậy chẳng có gì ngon lành nếu không nói là phá hỏng hương vị nồi thịt kho tàu.


Nồi thịt kho tàu tất nhiên phải kho với nước dừa tươi. Chị tôi thuộc về những người Việt đầu tiên lưu vong ở Bắc Mỹ, vào những cái Tết đầu tiên lúc nào chị cũng than thở buồn phiền vì nước dừa đóng hộp và thịt heo Mỹ làm nồi thịt của chị càng ngày càng xa hương vị Tết quê nhà.


Cái chuyện nước dừa kho thịt ngày nay ở Sài Gòn người ta cũng mua thứ nước dừa trong bịch bán hổ lốn ở chợ, không còn chuyện tinh tế như các bà mẹ, bà chị ngày xưa chọn đúng loại dừa xiêm thiệt để mà kho thịt. Ai cũng biết các vườn dừa ở miền Nam có nhiều giống dừa khác nhau, vậy nên nếu ông bà nào được ăn món thịt kho tàu bằng thứ nước dừa xiêm thiệt, trái chỉ lớn hơn nắm tay một chút thì mới biết món thịt kho nước dừa thơm ngậy tới dường nào.


Nhân đây cũng nói qua về một cách ăn thịt kho tàu của người Sài Gòn. Số là từ xưa, nhiều thị dân của đô thị này không ăn thịt kho tàu với cơm mà ăn cuốn bánh tráng. Mấy ngày Tết tùy số lượng miệng ăn mà mua bánh tráng lạt được sản xuất từ miệt Trảng Bàng, Củ Chi… Bữa ăn được dọn ra với thịt kho tàu, bánh tráng, rau sống, củ kiệu. Mỗi người thấm nước bánh tráng cho mềm, cuốn với thịt, hột vịt, rau thơm, củ kiệu rồi chấm vào nước thịt kho tàu trong chén riêng. Phải nói là ăn món thịt kho tàu kiểu này trong mấy bữa Tết là ăn mãi ăn hoài thơm ngon hết biết không hề ngán.


Món thịt kho tàu là món ăn hoàn chỉnh chuẩn bị trước Tết và là món đầu tiên mà mọi gia đình dọn lên bàn thờ để cúng ông bà trong mấy ngày Tết.


Tôi không biết rằng ngày nay còn lại bao nhiêu gia đình người Sài Gòn và người miền Nam ở hải ngoại dâng thịt kho, cơm trắng, rau thơm lên cõi hương linh ngày Xuân và bày ra mời gọi khẩu vị Tết người phàm. Nhưng với người quê tôi, không có món thịt kho tàu trong ngày Tết thì dẫu có hoa quả thịt, cá ê hề, thì cũng là không có Tết vậy.


 

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Hai con chết đuối, gia đình không đủ tiền mua áo quan

Rủ nhau đi tắm sông, cả hai chị em đều đuối nhưng gia đình không có tiền lo an táng. Câu chuyện thương tâm việc xảy ra vào chiều ngày 23 Tháng Hai ở ấp Ngãi Cái, xã Ngãi Tứ, huyện Tam Bình, Vĩnh Long, theo báo Tuổi Trẻ.

Giá rau xanh giảm 50 lần, nông dân đổ cho bò ăn

QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) - Giá các loại rau xanh tại ruộng ở Quảng Ngãi xuống thấp "chưa từng thấy" khiến nông dân bỏ mặc ngoài đồng, hoặc cắt cho bò ăn. Theo VN Express, những ngày sau Tết,...

Nhà vàng tung ‘kim khuyển’ bán trong ngày ‘Vía Thần Tài’

Ngày "Vía Thần Tài" năm nay rơi vào Chủ Nhật, Mùng 10 Tết. Thế nên từ vài ngày qua, nhiều doanh nghiệp, nhà vàng đã công bố những sản phẩm vàng độc đáo của mình để kéo khách đến mua lấy hên đầu năm.

Chính quyền tỉnh Vĩnh Long bất lực với nạn ‘nông tặc’

Không chỉ cam, bưởi, các ruộng khoai lang của nông dân ở Vĩnh Long tiếp tục bị kẻ gian phá hoại.

Sạt lở núi, đá rơi xuống chắn ngang quốc lộ ở Hà Tĩnh

Vạt núi ven quốc lộ 8A bị sạt lở làm hàng ngàn khối đá sạt lở chắn ngang đường khiến giao thông đi sang Lào và về các huyện của Hà Tĩnh bị tê liệt.

Hàng ngàn hộ dân Kiên Giang khổ sở vì thiếu nước sạch

Mấy chục năm qua, hàng ngàn hộ dân ở xã Hòa Điền, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, phải sống trong cảnh khổ sở vì thiếu nước sạch, mỗi ngày vẫn phải ra mương nước ô nhiễm gánh nước về xài.

Buôn Ma Thuột: Dòi lúc nhúc trong thùng sữa tươi tiệt trùng

Khi con gái khui thùng sữa tươi tuyệt trùng ra uống thì một ông ở phường Thống Nhất, thành phố Buôn Ma Thuột, phát hiện mùi hôi nên lại kiểm tra thì kinh hãi khi thấy dòi đang bò lúc nhúc.

Về quê ăn Tết, Việt kiều Canada bị côn đồ đâm chết

Một nhóm côn đồ đã chặn nhầm nhóm gia đình một Việt kiều về Việt Nam ăn Tết. Sau một cuộc cãi vã, nhóm côn đồ rút dao đâm 4 người, trong đó ông Việt kiều bị đâm chết.

Hàng ngàn người chen nhau uống nước ‘giếng tiên’ ở Quảng Ninh

Hàng ngàn người ở khắp nơi đã đổ về đền Cặp Tiên, xã Đông Xá, huyện Vân Đồn, giành nhau múc nước từ “giếng tiên” uống, rửa mặt và mang về nhà để cầu may.

Hậu Giang: Tài xế xe ôm xây nhà từ thiện cho người nghèo

Dù hoàn cảnh cũng nghèo khó, nhưng một tài xế chạy xe ôm ở thị trấn Cái Tắc, huyện Châu Thành A, đã bỏ công thành lập tổ từ thiện vận động xây nhà cho những người có hoàn cảnh nghèo khó...