WASHINGTON, DC (NV) – Trong cuộc điện đàm song phương hôm Thứ Ba, 2 Tháng Tư, Tổng Thống Joe Biden tìm cách điều chỉnh căng thẳng ở Biển Đông và lễ nhậm chức tổng thống Đài Loan vào Tháng Năm tới với Chủ Tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc, theo Reuters.
Đây là lần nói chuyện đầu tiên giữa đôi bên kể từ khi gặp nhau hồi Tháng Mười Một, 2023, ở San Francisco, California.
Tòa Bạch Ốc tuyên bố ông Biden sử dụng lời kêu gọi này để nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan cũng như luật pháp và tự do hàng hải ở Biển Đông.”
Ông Tập cho biết mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ đang bắt đầu ổn định, nhưng cảnh báo rằng mối quan hệ này có thể “chuyển sang xung đột hoặc đối đầu,” theo Tân Hoa Xã, tiếng nói chính thức của chính quyền Bắc Kinh.
Ông John Kirby, phát ngôn viên Hội Đồng An Ninh Quốc Gia, nói trong một cuộc họp ngắn sau cuộc điện đàm của hai nguyên thủ rằng ông Antony Blinken, ngoại trưởng Mỹ, sẽ tới Trung Quốc trong những tuần tới, sau chuyến đi tuần này của bà Janet Yellen, bộ trưởng Tài Chính.
Tình hình Biển Đông
Cuộc điện đàm kéo dài gần hai giờ giữa các nhà lãnh đạo – được ông Kirby mô tả là “giống như công việc,” diễn ra trước cuộc gặp vào tuần tới giữa Tổng Thống Biden, Thủ Tướng Fumio Kishida của Nhật và Tổng Thống Ferdinand Marcos Jr. của Philippines, trong bối cảnh Trung Quốc càng lúc càng phô trương sức mạnh quân sự.
Hôm Thứ Hai, một giới chức cấp cao tại Washington cho biết quân đội Mỹ và Trung Quốc sẽ tổ chức các cuộc đàm phán hàng hải trong tuần này tại Honolulu.
Washington bày tỏ lo ngại về việc Tuần Duyên Trung Quốc sử dụng vòi rồng vào các tàu của Philippines gần bãi Cỏ Mây (tên quốc tế là Second Thomas Shoal) trong khu vực tranh chấp ở Biển Đông.
Căng thẳng ngoại giao leo thang và những xung đột hàng hải gần đây giữa hai nước Châu Á đã khiến khu vực này trở thành điểm xung đột tiềm tàng giữa Mỹ và Trung Quốc.
Vấn đề cấm xuất cảng chip sang Trung Quốc
Ông Tập và ông Biden cũng thảo luận về những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm ngăn chặn một số công nghệ của Hoa Kỳ, bao gồm cả chip bán dẫn, được xuất cảng sang Trung Quốc.
Ông Tập cảnh báo Biden rằng Mỹ “không giảm thiểu rủi ro mà còn tạo ra rủi ro” bằng cách ngăn chặn sự phát triển thương mại và công nghệ của Trung Quốc, đồng thời bổ sung các thực thể mới vào danh sách trừng phạt của Mỹ.
Theo Tòa Bạch Ốc, ông Biden nói với ông Tập rằng Mỹ “sẽ tiếp tục thực hiện các hành động cần thiết để ngăn chặn việc sử dụng các công nghệ tiên tiến của Mỹ nhằm làm suy yếu an ninh quốc gia của Mỹ mà không hạn chế quá mức thương mại và đầu tư.”
Ông Kirby cho biết ông Biden đã nêu lên những lo ngại của Hoa Kỳ về ứng dụng truyền thông xã hội phổ biến TikTok, ứng dụng này phải đối mặt với đề nghị luật của Hoa Kỳ nhằm buộc chủ sở hữu Trung Quốc ByteDance phải thoái vốn vì các lo ngại về bảo mật dữ liệu và thông tin sai lệch.
Ông Kirby nói: “Tổng thống đã nói rõ với Chủ Tịch Tập rằng đây không phải là lệnh cấm ứng dụng mà là lợi ích của chúng tôi trong việc thoái vốn để lợi ích an ninh quốc gia và bảo mật dữ liệu của người dân Mỹ.”
Vấn đề Đài Loan
Phản ứng của Trung Quốc trước lễ nhậm chức tổng thống của Đài Loan vào Tháng Năm sẽ thử thách sự ổn định trong quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington.
Trung Quốc vốn xem Đài Loan, một hòn đảo tự trị với các cuộc bầu cử dân chủ, là một phần lãnh thổ của mình và gần đây đã bỏ cụm từ “thống nhất hòa bình” khỏi chính sách.
Đài Loan phản đối mạnh mẽ các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc và nói rằng chỉ người dân trên đảo mới có thể quyết định tương lai của họ.
Ông Lại Thanh Đức, phó tổng thống đương nhiệm của Đài Loan, người mà Bắc Kinh coi là cổ vũ ly khai, đã đắc cử tổng thống vào Tháng Giêng và Bắc Kinh gia tăng áp lực lên Đài Loan trước lễ tuyên thệ của ông.
Tân Hoa Xã đưa tin, ông Tập kêu gọi Washington chuyển “cam kết không ủng hộ ‘sự độc lập của Đài Loan’” của ông Biden thành những hành động cụ thể.
Tòa Bạch Ốc cho biết cuộc gọi giữa ông Biden và ông Tập cũng giải quyết những lo ngại của Mỹ về việc Trung Quốc hỗ trợ cuộc chiến của Nga xâm lăng Ukraine, các hoạt động thương mại kinh tế của nước này, vi phạm nhân quyền ở Tân Cương và phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. (MPL) [qd]
