WASHINGTON, DC (NV) – Một báo cáo chấn động vừa được tổ chức giám sát phi lợi nhuận Public Citizen công bố phơi bày góc khuất tài chính của chính quyền Tổng Thống Donald Trump đó là hơn một nửa số nhà tài trợ doanh nghiệp cho dự án xây dựng phòng khiêu vũ tại khu East Wing thuộc Tòa Bạch Ốc trúng thầu các hợp đồng liên bang trị giá hơn $50 tỷ chỉ trong vòng bảy tháng qua, nhật báo Washington Post loan tin hôm Thứ Năm, 4 Tháng Sáu.
Vụ bê bối này không đơn thuần là một vụ lợi dụng chức quyền “chi tiền để trục lợi” (pay-to-play) thông thường nhưng là một sự xói mòn nghiêm trọng đối với các nguyên tắc minh bạch hành chính và kiểm soát quyền lực.
Theo báo cáo, 14 trong số 27 nhà tài trợ doanh nghiệp được xác định tài trợ cho dự án phòng khiêu vũ của ông Trump nhanh chóng gặt hái các hợp đồng liên bang khổng lồ thuộc các lĩnh vực béo bở như quốc phòng, công nghệ và năng lượng.
Trong số này có những cái tên nổi bật như Booz Allen Hamilton, Palantir, Verizon và T-Mobile. Nguy hiểm hơn về mặt pháp lý, 16 doanh nghiệp (bao gồm cả Apple và Meta) từng đối mặt với các cuộc điều tra liên bang vì những cáo buộc sai phạm, nhưng đã được chính quyền Trump đình chỉ hoặc tạm dừng điều tra ngay sau khi đổ tiền vào dự án.
Tòa Bạch Ốc vào hôm Thứ Năm lập tức bác bỏ các cáo buộc “chi tiền để trục lợi” xuất hiện trong báo cáo: “Chính những người chỉ trích đang cáo buộc các xung đột lợi ích giả tạo này cũng sẽ phàn nàn nếu những người đóng thuế phải gánh hóa đơn cho những đợt cải tạo đã quá hạn từ lâu này.”
“Các nhà tài trợ cho dự án phòng khiêu vũ Tòa Bạch Ốc đại diện cho một số công ty tốt nhất nước Mỹ và những cá nhân hào phóng, tất cả họ đều đang đóng góp để làm cho Tòa Bạch Ốc tốt đẹp hơn cho các thế hệ mai sau,” theo tuyên bố của Toà Bạch Ốc.
Đối diện với các cáo buộc xung đột lợi ích, Tổng Thống Donald Trump đều áp dụng một chiến thuật lập luận lửng lơ quen thuộc nhằm đánh lạc hướng dư luận. Ông liên tục ca ngợi dự án phòng khiêu vũ tư nhân này là một “món quà miễn phí” dành cho những người đóng thuế Mỹ.
Tuy nhiên các chuyên gia luật hiến pháp phê phán đây là một đòn “tung hỏa mù” tinh vi. Bằng cách tập trung vào việc “tiết kiệm tiền ngân sách,” ông Trump cố tình che giấu bản chất thực sự của vấn đề là sự thiếu minh bạch và nguy cơ đổi chác lợi ích (quid pro quo).
Chính quyền của ông Trump kiên quyết từ chối công bố danh sách đầy đủ các nhà tài trợ, buộc tổ chức Public Citizen phải dùng đến Đạo Luật Tự Do Thông Tin (FOIA) để kiện ra tòa nhằm lột trần hợp đồng gây quỹ bí mật giữa Tòa Bạch Ốc, Cục Công Viên Quốc Gia và Quỹ Trust for the National Mall, tổ chức phi lợi nhuận chịu trách nhiệm giải quyết các khoản quyên góp cho phòng khiêu vũ.
Việc giấu kín danh tính những tập đoàn đang có lợi ích khổng lồ trước chính phủ liên bang chính là hành vi che đậy các quyết định ưu ái đặc biệt trong việc trao thầu và đình chỉ điều tra sai phạm.
Báo cáo xuất hiện trong bối cảnh dự án phòng khiêu vũ tiếp tục đối mặt với các cuộc chiến pháp lý gay gắt. Trong khi một chánh án liên bang phán quyết rằng việc xây dựng phải tạm dừng cho đến khi Quốc Hội cho phép, một hội đồng kháng án liên bang gồm ba thẩm phán riêng biệt lại ra quyết định cho phép việc xây dựng tiếp tục trong khi đơn kháng cáo đang được xử lý.
Tòa kháng án liên bang khu vực D.C. dự kiến sẽ nghe vụ kiện vào Thứ Sáu.
Tháng trước, các thành viên Cộng Hòa tại Thượng Viện cố gắng gây áp lực Quốc Hội phân bổ $1 tỷ cho “Dự Án Hiện Đại Hóa East Wing Tòa Bạch Ốc” nhưng vấp phải sự phản ứng dữ dội và ngăn chặn từ phe Dân Chủ. Các thành viên Dân Chủ tại Quốc Hội liên tục thúc ép đòi hỏi sự minh bạch lớn hơn trong nhiều tháng qua.
Thượng Nghị Sĩ Richard Blumenthal (Dân Chủ-Connecticut) gửi thư cho các nhà tài trợ đã biết để chất vấn họ đã đóng góp những gì và họ kỳ vọng nhận lại điều gì từ chính quyền. Thượng Nghị Sĩ Elizabeth Warren (Dân Chủ-Massachusetts) cùng các đồng nghiệp cũng đã giới thiệu một đạo luật nhằm cấm hoàn toàn các khoản quyên góp ẩn danh cho phòng khiêu vũ và các dự án khuôn viên Tòa Bạch Ốc khác.
“Ở mỗi bước đi, Tổng Thống Trump đều tìm cách che giấu các sự thật về phòng khiêu vũ trị giá hàng trăm triệu đô la của ông,” ông Blumenthal khẳng định trong một tuyên bố vào Tháng Tư gửi cho tờ The Post.
Về mặt Hiến pháp, mọi chi phí hoạt động và sửa đổi cơ sở hạ tầng của chính phủ liên bang phải được thông qua quy trình phân bổ ngân sách minh bạch tại Quốc Hội. Việc cho phép các tập đoàn tư nhân bí mật tài trợ cho Tòa Bạch Ốc để đổi lấy các hợp đồng trị giá hàng chục tỷ đô la là hành vi tước bỏ quyền giám sát tài khóa của nhánh lập pháp. Đó là lý do tại sao một thẩm phán liên bang ra lệnh đình chỉ xây dựng cho đến khi được Quốc Hội ủy quyền, bất chấp việc chính quyền Trump cố gắng hợp thức hóa bằng cách ép phe Cộng Hòa thúc đẩy một gói ngân sách $1 tỷ đô la nhưng thất bại.
Tòa Bạch Ốc ca ngợi các nhà tài trợ là “những công ty tốt nhất nước Mỹ và những cá nhân hào phóng”. Tuy nhiên, sự “hào phóng” không thể là cái cớ để né tránh luật chống tham nhũng. Việc các doanh nghiệp bỏ ra một khoản tiền tài trợ nhỏ nhưng ngay sau đó nhận lại các hợp đồng béo bở trị giá $50 tỷ đô la và được hoãn điều tra sai phạm pháp lý là một bằng chứng rõ ràng về hành vi trục lợi. Như Thượng Nghị Sĩ Richard Blumenthal và Thượng Nghị Sĩ Elizabeth Warren vạch ra rằng việc cố tình che giấu sự thật và cho phép các khoản quyên góp ẩn danh vào khuôn viên Tòa Bạch Ốc chính là một tấm “giấy phép” cho hành vi hối lộ hợp pháp hóa.
Dưới khẩu hiệu “tiết kiệm cho dân”, chính quyền đương nhiệm đang biến các định chế công quyền tối cao thành công cụ thương mại phục vụ cho các nhóm lợi ích thân cận, để lại một lỗ hổng pháp lý và đạo đức nghiêm trọng trong lịch sử chính trị Mỹ. (MPL)
