ONTARIO, Canada (NV) – Canada vừa hủy kế hoạch tổ chức một lễ kỷ niệm chung với Hoa Kỳ để mừng khánh thành Cầu Quốc Tế Gordie Howe nối liền Detroit, Michigan, với Windsor, Ontario, bắt nguồn từ những đe dọa thương mại từ Tổng Thống Donald Trump. NBC News cho hay ngày Thứ Tư, 22 Tháng Bảy,
“Trước những động thái đe dọa về thương mại mà Hoa Kỳ đưa ra hồi đầu tuần này, việc tiếp tục tổ chức sự kiện kỷ niệm giữa hai nước không còn phù hợp,” bà Jenna Ghassabeh, phát ngôn viên của bộ trưởng Cơ Sở Hạ Tầng Canada Gregor Robertson, cho biết trong một thông cáo qua email.
Cây cầu dự trù sẽ chính thức khánh thành vào ngày 27 Tháng Bảy. Lễ cắt băng khánh thành để đánh dấu “kết nối mới” giữa hai quốc gia, với sự tham dự của giới chức chính quyền từ cả hai phía, đã được lên kế hoạch từ trước. Nhưng trước tình hình căng thẳng thương mại leo thang, Canada cho biết sẽ đơn phương tổ chức lễ kỷ niệm.
Theo tờ TIME, giới truyền thông đã được mời tham dự “một buổi lễ đặc biệt” với Bộ Trưởng Robertson của Canada.
“Chúng tôi vẫn cam kết sẽ khánh thành cây cầu vào ngày 27 Tháng Bảy và cùng người dân Canada kỷ niệm cột mốc quan trọng này vào ngày 24 Tháng Bảy,” phát ngôn viên Ghassabeh cho biết.
Sự bất đồng này nảy sinh sau khi Tổng Thống Trump ký các sắc lệnh vào hôm Thứ Hai, áp mức thuế bổ sung 50% đối với một số mặt hàng từ Canada, với lý do “trừng phạt” Canada đã để khói bụi từ thảm họa cháy rừng lan sang Mỹ.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Trump từng tỏ ra rất hào hứng với cây cầu này. Trong một tuyên bố chung với cựu Thủ Tướng Justin Trudeau vào năm 2017, ông Trump nhận định cây cầu sẽ đóng vai trò là “mắt xích kinh tế quan trọng kết nối hai quốc gia.” Cây cầu trị giá $4.7 tỷ, được đặt theo tên của huyền thoại khúc côn cầu thuộc đội Detroit Red Wings, ban đầu dự trù sẽ khánh thành vào Tháng Sáu.
Nhưng hồi Tháng Hai năm nay, cũng chính ông Trump đã đe dọa ngăn chặn dự án này, viện dẫn lý do Canada từ chối phân phối một số loại đồ uống có cồn của Mỹ, áp thuế lên các sản phẩm từ sữa và tiến hành đàm phán thương mại với Trung Quốc. Tổng thống Mỹ phàn nàn rằng Canada sẽ sở hữu cả hai đầu cầu của Cầu Quốc Tế Gordie Howe – công trình được khởi công vào năm 2018 – đồng thời nói cơ sở hạ tầng này được xây dựng mà “gần như không sử dụng nguyên liệu nào từ Mỹ.”
Thủ Tướng Carney cho các phóng viên biết rằng ông và ông Trump đã thảo luận về vụ việc này.
“Tôi đã giải thích rằng tất nhiên Canada là bên chi trả chi phí xây dựng cây cầu, với số tiền hơn $4 tỷ. Quyền sở hữu được chia sẻ giữa tiểu bang bang Michigan và chính phủ Canada,” ông Carney nói. Ông cũng bác bỏ những tuyên bố của ông Trump về vật liệu xây dựng, khẳng định rằng thép của cả Canada và Mỹ đều đã được sử dụng.
Thêm vào đó, gần đây hơn, hai bên đã nảy sinh những bất đồng về kế hoạch phân chia nguồn thu từ phí cầu đường.
Vào ngày 16 Tháng Bảy, ông Carney tuyên bố rằng Canada sẽ không chia khoản thu phí cầu đường với Hoa Kỳ cho đến khi thu hồi được vốn đầu tư ban đầu cho dự án. Ông cũng cho biết thêm rằng khoản thu ròng từ cây cầu sẽ được chia đều giữa Hoa Kỳ và Canada.
Vào ngày 18 Tháng Bảy, TIME tường thuật rằng bộ trưởng Bộ Thương Mại Hoa Kỳ Howard Lutnick thông báo một thỏa thuận liên quan đến cây cầu đã đạt được. Ông Lutnick cho biết: “Giờ đây, Hoa Kỳ sẽ nhận được 50% doanh thu thuần cho đến năm 2041 và có quyền tham gia quyết định mức phí cầu đường. Phần doanh thu này được tính trước khi trừ đi các khoản lãi và nợ gốc.”
Theo TIME, thủ tướng Canada Mark Carney hôm Thứ Ba nói với các phóng viên rằng ông đã nói chuyện với Tổng Thống Trump và cho biết đã đạt được thỏa thuận nhằm “tăng cường” các cuộc đàm phán trong những tuần tới với hy vọng đạt được thỏa thuận thương mại giữa Canada, Mỹ và Mexico.
Tuy nhiên thì hủy bỏ lễ kỷ niệm chung là ví dụ mới nhất cho thấy những căng thẳng đang gia tăng giữa Mỹ và Canada. (KL)
